Tibetan
པ་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་རྒྱུད་ལས། སྐལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་བའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བདུན་པའོ།།།། ཀྱེ། བཅོམ་ལྡན་ཐུགས རྗེ་ཐབས་ཀྱི་བདག།སེམས་ཅན་ལོག་སྣང་ཡེ་ཤེས་གདངས་འཁྲུལ་བ།། ཡུལ་སྣང་མ་རིག་གཟུང་འཛིན་བརྟས།། བག་ཆགས་ལས་ཀྱིས་མཐའ་སྦྱར་ནས།། སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་ང་བདག་བཅིངས།། བག་ཆགས་ སྦུབས་འཁྱམས་འཁོར་བ་བགྲོད་པའི་ཕྱིར།། སྐལ་ལྡན་རིག་པ་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་དགྲོལ།། ཀྱེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ངེས་པར་ཟུང།། གདངས་ལ་རིག་པ་འཁྲུལ་པ་ནི།། རིག་པ་མ་འཁྲུལ་ཟེར་གྱི་འཛིན པ་འཁྲུལ།། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་བུ་བཞིན།། མེད་པར་ལོག་སྣང་འཛིན་པ་ཞུགས།། དངོས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། རྟོག་པ་རགས་པ་ཕྱི་ནང་དང།། བར་གྱི་ཉོན་མོངས་ནང་གི་གཟུང་འཛིན་རྟེན།། གདོས་བཅས བག་ཆགས་ཤ་ཁྲག་སྦུབས་ཀྱིས་འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བར་བརྒྱུད།། དེ་ཡིས་འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ལ་སྤྱོད།། ཕྱི་རྒྱ་ནང་རྒྱ་གསང་བ་རྒྱ།། རྒྱ་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གདམས་ངག་ནི།། རྒྱ་གསུམ་རང་གྲོལ་ཁ སྤྲོད་ཁྲིད་ཀྱིས་བསྟན།། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འཇའ་ཚོན་ཚུལ་དུ་ནི།། སྣང་སྟོང་དངོས་མེད་རང་བཞིན་བལྟ།། རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་སྐལ་ལྡན་ནི།། སྣང་བ་ཟང་ཐལ་དངོས་མེད་པས།། རིག་པའི་རང་གདངས་ངང་དུ གྲོལ།། ཞེས་སེང་གེ་སྒྲ་དགོངས་པ་ལས། རྟོགས་པ་རྒྱ་འགྲོལ་ལེའུ་སྟེ་རེ་བརྒྱད་པའོ།།།། ཀྱེ། བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་བདག། སྒྱུ་མར་སྣང་བ་འཇི་ལྟར་བལྟ།། ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྣང་རྟོགས པ་བརྟས་པས་དངོས་མེད་སྒྱུ་མ་འཇིག།འབྱུང་སྣང་དུས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་དབྱར་དགུན་ལོ་ཟླར་འགྱུར།། རང་བཞིན་རྡུལ་འདུས་ཟང་ཐལ་སྒྱུ་མ་དངོས་མ་གྲུབ།། རྨི་ལམ་ལམ་པས་བལྟ་བ་ནི།། རྨི་ལམ་རྟག་པར་སྣང་བ་ བདེན་པའི་དུས།། འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་རྫུན་པའི་དུས།། རྨི་ལམ་འོད་གསལ་ཟང་ཐལ་རྟོགས་པའི་དུས།། སེམས་ཀྱི་བྱུང་ཚོར་འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་ནི།། སེམས་རྟོག་འགྱུར་བ་མི་རྟག་རང་རྒྱུད་འཛིན པའི་དུས།། སེམས་རྟོག་འགྱུར་བ་མི་རྟག་དུས།། དེ་ཉིད་རིག་པ་འོད་གསལ་གདངས་སུ་གྲོལ་བའོ།། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་རྟོགས་བཅས་ཉོན་མོངས་དང།། ནང་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་གདངས་ལ་ངེས་འདས འཁྲུལ་པ་སེལ།། སྣང་བ་དངོས་མེད་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གྲོལ།། བར་ཉོན་མོངས་སྒོ་ལྔ་གསལ་བའི་གདངས་ལ་ཡལ།། ནང་གཟུང་འཛིན་ནམ་མཁའི་འཇའ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་མ་ལ་ཐིམ།། རྒྱ་གསུམ་རང་གྲོལ་ཁ སྤྲོད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་རེ་དགུ་པའོ།།།། ཀྱེ། བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་བདག། སྒྱུ་མར་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་བགྱི།། བཀའ་སྩལ་པ། རྟག་པས་སྒྱུ་མ་མི་རྟོགས་ཆད་པས་དེ་མི་རྟོགས།། དབུ་མ་སྟོང་པས་སྒྱུ་མའི་དོན མི་རྟོགས།། སྒྱུ་མའི་དོན་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི།། སངས་རྒྱས་བརྒྱུད་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་ལ།། བཀའ་ལུང་བློས་བཅོས་ལུང་ཐོས་སྒྱུ་མའི་དོན་མི་རྟོགས།། ལོག་རྟོག་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་རྟོག་པས བསྒྲིབས།། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་སད་པས་རྟོག་པ་སེལ་བ་ལྟར།། བླ་མས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ངོ་སྤྲོད་གཅེས།། སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མར་རྟོགས་པ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ལམ།། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལ།། སྒྱུ་མར་མཚོན་པའི་གདམས ངག་ཚིག་བརྗོད་པས།། མི་འགྱུར་རིག་པའི་དོན་ཉིད་བརྟན་པར་རྟོགས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་སྒྱུ་མ་ལ།། སྣང་དུ་ཡོད་ལ་རེག་ཏུ་མེད་པར་ངོ་ཡང་སྤྲད།། ཏིང་འཛིན་རྩལ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན རྣམས།། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་རང་ཤར་བརྟག། སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་གཉིས་མེད་སྒྱུ་མ་བལྟ།། འཁྲུལ་རྟོག་ཕྲ་རགས་གཟུང་འཛིན་ཀུན།། སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ངོ་བོར་དངོས་མེད་རྟོག་པ་སེལ།། སྐྱེ་འཇིག་ལམ་པའི་སེམས ཅན་རོལ་པ་སྒྱུ་མའི་ངང།། བསྐྱེད་རིམ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སྒྱུ་མ་ལ།། འཆི་བ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་རིམ་མོ།། བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་འོད།། རང་རིག་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ལ།། རྟོག་གེའི ཡུལ་མིན་བཀའ་འདི་བསྟན།། ལམ་པ་རང་རིག་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུགས་རྗེ་ངང།། ཆོས་ཉིད་བར་དེ་ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་བདལ་ལ།། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་ཤར་བ་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ།། གར་ཡང་གྱུར་ཡང་རོལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ངང།། འཁོར བའི་རྣམ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་སྒྱུ་མ་རོལ་པའི་རྩལ།། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ཅིར་སྤྲུལ་ཡང།། དངོས་སུ་མ་གྲུབ་སྟོང་ཉིད་སྒྱུ་མའི་ངང།། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་པའི་རྩལ་དུ་ཤར།། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་སྐུ གསུམ་རོལ་པའི་རྒྱན།། ཞེས་སེང་གེ་སྒྲའི་དགོངས་པ་ལས། སྒྱུ་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོག་འཛིན་དེས་གཅད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་ཅུ་པའོ།།།། ཀྱེ། བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་བདག། ལམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྐལ ལྡན་མ།། ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཇི་ལྟ་བུ།། མ་བླངས་སྐྱོན་ནི་གང་ལྟར་ལགས།། བཀའ་སྩལ་པ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གནས་ལུགས་ལ།། རྟོགས་པས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན།། ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི།། སྐུ གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་མོད་ཀྱང།། ད་རུང་ཡེ་ཤེས་རྩལ་མ་རྫོགས།། བག་
Chinese
巴帖降伏下乘日月和合续，开显具缘者智慧自生之义，第七十七品。 嗟！薄伽梵大悲方便主！ 众生错觉智慧光芒迷乱， 境相无明执取坚固， 习气业力束缚， 显现错乱之我执， 习气流转轮回漂泊故， 具缘者觉性如何解脱于道？ 嗟！种姓之子谛听！ 光芒觉性之迷乱， 觉性不迷乱，执着迷乱， 如患翳膜者之眼， 无有而生错觉执取， 非真实成立， 粗重分别内外， 以及中间烦恼，内执取之所依， 有碍习气血肉之身，流转六道轮回， 由此六道众生行于痛苦道。 外缚内缚秘密缚， 三缚自解脱之口诀， 三缚自解脱口诀开示， 如幻如梦如虹彩般， 观显空无实自性， 证悟之具缘者， 显现通透无实体故， 觉性自性中解脱。 如是狮子吼意趣，证悟解脱品，第七十八品。 嗟！薄伽梵大悲方便主！ 如幻显现如何观？ 如是请开示。 光明觉性增长故，无实幻相灭， 生起显现之时幻相，春夏秋冬年月变， 自性微尘聚合通透幻相，非真实成立， 如梦观待之， 梦境恒常显现真实之时， 错乱显现梦境虚假之时， 梦境光明通透证悟之时， 心之生起感受如虹彩般观待之， 心之分别变化无常自续执取之时， 心之分别变化无常之时， 彼即觉性光明光芒中解脱。 如是内外有执着烦恼， 以及内执取错乱，于智慧光芒中决定，超越错乱， 显现无实无因空性中解脱， 中间烦恼五根明朗光芒中消失， 内执取如虚空虹彩般融入智慧母中， 三缚自解脱口诀开。
English
The chapter on subduing the lower vehicle, the Kalachakra Tantra, the seventy-seventh chapter, which extensively explains the meaning of the self-arising wisdom of the fortunate ones. O Bhagavan, compassionate lord of skillful means! Sentient beings' deluded perceptions, the radiance of wisdom confused, The appearance of objects, ignorance, clinging solidified, Habitual tendencies and karmic forces bound together, The illusion of self-grasping is bound. Wandering in the sheath of habitual tendencies, traversing samsara, How does one liberate the fortunate ones' awareness onto the path? O sons of the lineage, listen carefully! The confusion of awareness in radiance Is not the confusion of awareness; it is the clinging that is confused. Like the eyes of one with cataracts, Non-existent, yet deluded clinging arises. It is not truly established, The coarse thoughts, outer and inner, And the intermediate afflictions, the basis of inner clinging. The substantial sheath of habitual tendencies, flesh, and blood, traverses the six realms of samsara. Through this, beings of the six realms experience the path of suffering. Outer bonds, inner bonds, secret bonds, The instruction for liberating the three bonds in their own place is: The three bonds are self-liberated, taught through oral instruction. Like illusion, dream, and rainbow, View appearances as empty, insubstantial, and of their own nature. The fortunate ones who have realized this, Because appearances are transparent and insubstantial, Are liberated in the natural radiance of awareness. Thus, from the Lion's Roar Intent, the chapter on realizing the liberation of bonds, the seventy-eighth chapter. O Bhagavan, compassionate lord of skillful means! How should one view appearances as illusory? Thus, he spoke: Because the radiance of light is realized, insubstantial illusion is destroyed. The illusion of arising appearances, the seasons of time, changes into years and months. The nature of particles gathering, transparent illusion, is not truly established. View it like a dream: When dreams constantly appear to be true, When deluded appearances are false dreams, When dreams are realized as clear and transparent light, View the arising sensations of the mind like a rainbow: When the mind's thoughts change, impermanent, grasping at one's own continuum, When the mind's thoughts change, impermanent, That itself is liberated into the radiance of clear light awareness. Thus, outer and inner, with clinging and afflictions, And inner clinging confusion, are determined in the radiance of wisdom, transcending confusion. Appearances are liberated in the nature of insubstantial, causeless emptiness. Intermediate afflictions vanish into the clear radiance of the five senses. Inner clinging, like a rainbow in the sky, dissolves into the wisdom mother. The three bonds are self-liberated, oral instruction.
Chinese
这是第六十九品。 唉！薄伽梵大悲方便之主，如何以幻化来证悟？ 答：以常执不能证悟幻化，以断执也不能证悟它。以中观空性不能证悟幻化的意义。幻化的意义本身难以证悟，对于没有佛陀传承的补特伽罗来说，以自编的教言和听闻的幻化之义不能证悟。虽然错觉显现是幻化的自性，但被执着所障蔽。如同梦境是幻化，醒来就能消除执着一样，上师开示幻化的显现最为重要。证悟各种幻化是诸佛的道路。对于如幻的智慧显现，以幻化的比喻和教言词句来表达，就能稳固地证悟不变的觉性之义。自生智慧三身是幻化，也要开示其显现存在而不可触及。禅定、修习和实修等，要观察智慧幻化的游舞自现。在行持时，要观无二的幻化。所有微细和粗大的错觉执着，都要消除执着，证悟其是幻化梦境的自性，并非真实存在。生灭道上的有情众生，其游舞是幻化的状态。生起次第的界和处是幻化，死亡的界和处是圆满次第。生起次第和圆满次第双运是智慧幻化的光明。对于自证的佛陀自性，宣说了这个不是分别念境的教言。道上的自证化身是大悲的状态，法性的中阴是法身周遍广大，智慧证悟显现是报身。无论变成什么，其游舞显现都是幻化的状态。轮回的各种化身，三身是幻化游舞的妙用。譬如幻术师无论变幻出什么，实际上并未真实成立，而是空性幻化的状态，显现为幻术师的游舞妙用。轮回涅槃无别是三身游舞的庄严。 这是从狮子吼的密意中，以幻化智慧断除分别执着的第七十品。 唉！薄伽梵大悲方便之主，有缘的道之瑜伽母，如果修持会怎样？不修持的过失又是什么？ 答：对于自生智慧的本来状态，如果没有以证悟来修持，那么处于道上的补特伽罗，虽然是三身任运成就，但仍然没有圆满智慧的妙用。微细的
English
This is the sixty-ninth chapter. Alas! Bhagavan, Lord of compassion and skillful means, how does one realize illusion? Answer: With permanence, one does not realize illusion; with annihilation, one does not realize it. With Madhyamaka emptiness, one does not realize the meaning of illusion. The meaning of illusion itself is difficult to realize. For individuals without the lineage of the Buddha, they do not realize the meaning of illusion through self-created teachings and heard teachings. Although mistaken appearances are the nature of illusion, they are obscured by clinging. Just as dreams are illusion, awakening dispels clinging. It is crucial for the guru to introduce the appearance of illusion. Realizing various illusions is the path of all Buddhas. For the appearance of wisdom that is like illusion, by expressing it with metaphors and words of advice that represent illusion, one firmly realizes the meaning of unchanging awareness. The spontaneously born wisdom, the three kayas, are illusion. One should also introduce that they appear but are intangible. Samadhi, practice, and experiential cultivation, one should examine the self-arising play of wisdom illusion. During conduct, one should view the non-dual illusion. All subtle and coarse delusions and grasping, one should dispel clinging by realizing that they are the nature of illusion and dreams, and are not truly existent. The play of sentient beings on the path of birth and death is within the state of illusion. The elements and sense bases of the generation stage are illusion, and the elements and sense bases of death are the completion stage. The union of the generation and completion stages is the light of wisdom illusion. For the self-aware Buddha nature, this teaching that is not an object of conceptual thought is taught. The self-aware nirmanakaya on the path is the state of compassion, the bardo of dharmata is the dharmakaya, pervasive and vast, and the arising of wisdom realization is the sambhogakaya. Wherever it transforms, the play of appearances is within the state of illusion. The various emanations of samsara, the three kayas are the skillful means of the play of illusion. For example, whatever a magician conjures, it is not truly established, but is the state of emptiness illusion, appearing as the skillful means of the magician's play. The inseparability of samsara and nirvana is the adornment of the play of the three kayas. This is the seventieth chapter from the meaning of the Lion's Roar, which cuts off conceptual clinging with the wisdom of illusion. Alas! Bhagavan, Lord of compassion and skillful means, the fortunate yogini of the path, what is it like if she practices? What are the faults if she does not practice? Answer: For the natural state of self-born wisdom, if one does not cultivate it with realization, then the individual who abides on the path, although the three kayas are spontaneously accomplished, still has not perfected the skillful means of wisdom. Subtle