Tibetan
་ཁྱད་པར་འཕགས། །རིགས་གསུམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཀྲི་ཡ་དག་ལས་ཨུ་པ་འཕགས་པ་ཡང་། །ལྷ་དང་དཔོན་གཡོག་ཚུལ་དུ་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས། །མཚན་མ་ཡོད་མེད་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །རིགས་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཨུ་པ་ཡ་ལས་ཡོ་ག་འཕགས་པ་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་ལྷ་དང་གྲོགས་པོར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། ། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་བཞི་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཡོ་ག་དག་ལས་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་བཞིས་འཕགས་ཏེ། །རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས། །སྒྲོལ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །བཅུ་བཞི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱི་ས་ཐོབ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས། །མ་ཧཱ་དག་ལས་ཨ་ནུ་བཞིས་འཕགས་ཏེ། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས། །དབྱིངས་ནི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ལས་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་བྱུང་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་ལྔ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་ཐོབ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཨ་ནུ་དག་ལས་ཨ་ཏི་བཞིས་འཕགས་ཏེ། །སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཆོས་སྐུ་བྱིན་རླབས་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །བྱ་རྩོལ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །བཅུ་དྲུག་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ཡན་ཆད་ནས། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་མན་ཆད་ས་ནོན་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ། །འཕགས་དང་སྤགས་དང་ཆེ་ཆུང་དང་། །གང་འོག་ཤན་འབྱེད་གང་བྱུང་བ། །འདིར་བཤད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཕགས་ལུགས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་མཁྱེན་གསལ་རིག །འཕགས་པའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བཤད་ ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཟུང་། །འཕགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་། །དབྱེ་བ་རིམ་པས་འཕགས་པའི་དཔེ། །རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྡུས་ལ་བཤད། །འཕགས་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། །ཁྱད་པར་དོན་ཆེན་མཆོག་གྱུར་པའོ། །འཕགས་པ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི། །མི་གནས་རིང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན། །དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། །གནས་སྐབས་འགྱུར་བའི་འཕགས་པ་དང་། །འགྱུར་མེད་མཐར་ཐུག་འཕགས་པའོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་བཞི་བཞི་སྟེ། །ལྟ་སྤྱོད་སྒྲུབ་དང་འབྲས་བུའོ། །དཔེ་ནི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་བཞིན། །ཨ་ཏིའི་ངང་ན་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ལ། །བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་མཐོ་དམན་མི་གནས་ཀྱང་། །བློ་དང་སྦྱར་ནས་དྲང་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། འཕགས་པའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཀུན་གསལ་འཕགས་པའི་ཆེ་བ་སྟེ། །ཆེ་བའི་བྱེ་བྲག་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ངེས་ཟུང་ཞིག །གནས་སྐབས་འགྱུར་བའི་ཆེ་བ་རྣམས། །ཐེག་པ་སོ་སོའི་ཆེ་བ་ཡིན། །མཐར་ཐུག་ཆེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས། །མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང་། །བཞུགས་གནས་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྔས། །ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་ལ་རྫོགས་པ་ལྔས། །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང་། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་ཆེན་ལྔས། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ཆེ་བ་དང་། །དྲི་མེད་རྣམ་པ་ལྔས་འཕགས་པས། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ལྔ། །མཐར་ཐུག་ཆེ་བ་རྣམ་ལྔ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། བདག་མེད་སྐུ་ནི་སྟོན་པར་ཆེ། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པར་ཆེ། །མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སུ་ཆེ། །སྲོག་མེད་སྐུ་ལྔ་འཁོར་དུ་ཆེ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་དུས་སུ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཞུས་པ། ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་ཞུས་སོ། །ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞུགས་པའི་གདན། །རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ། །གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན། །འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས། །ཡོན
Chinese
殊胜超绝。获得三族果位，果位殊胜超绝。克里亚之上，邬波殊胜，视神与主仆之相，见地殊胜超绝。以有相无相之门利益众生，行持殊胜超绝。以四如实之门修持，修持殊胜超绝。获得四族果位，果位殊胜超绝。邬波之上，瑜伽殊胜，视世俗神与友伴之相，见地殊胜超绝。行持四种事业，行持殊胜超绝。 修持四种手印，修持殊胜超绝。成就五族佛陀之身，果位殊胜超绝。瑜伽之上，玛哈瑜伽四者殊胜，视自身为胜者坛城，见地殊胜超绝。以度脱与结合二者利益众生，行持殊胜超绝。以方便与智慧二门修持，修持殊胜超绝。获得十四金刚持地，果位殊胜超绝。玛哈之上，阿努四者殊胜，证悟法界与智慧二无别，见地殊胜超绝。法界于智慧中行持，智慧于法界中行持，行持离戏义明，十一普光明殊胜超绝。修持五蕴与五大、五族父母，修持殊胜超绝。获得无染莲花者之地，果位殊胜超绝。阿努之上，阿底四者殊胜，视一切显有为法身佛，见地殊胜超绝。以法身加持之门利益众生，行持殊胜超绝。无有勤作而修持，修持殊胜超绝。十六轮圆满以上，二十一以下地基果位殊胜超绝。 嘿，种姓之子，我所宣说的所有续部教言中，殊胜与不殊胜、大与小，上下差别之任何显现，如我在此所说般了知。如是说。于大圆满光明点中，简略宣说八乘之殊胜差别，即第五十二章。 又，秘密主请问： 嘿嘿，薄伽梵，明智者，请宣说殊胜之义。 如是请问。 导师垂示： 我说 殊
English
Superior and excellent. Obtaining the fruit of the three families, the fruit is superior and excellent. Upa is superior to Kriya. Seeing the deity as master and servant, the view is superior and excellent. Benefiting beings through the doors of form and formlessness, the conduct is superior and excellent. Accomplishing through the four realities, the accomplishment is superior and excellent. Obtaining the fruit of the four families, the fruit is superior and excellent. Yoga is superior to Upa. Seeing the conventional deity as a friend, the view is superior and excellent. Engaging in the four activities, the conduct is superior and excellent. Accomplishing the four mudras, the accomplishment is superior and excellent. Achieving the state of the five Buddha families, the fruit is superior and excellent. Maha Yoga is superior to Yoga by four aspects. Seeing one's own body as the mandala of the victorious ones, the view is superior and excellent. Benefiting beings through liberation and union, the conduct is superior and excellent. Accomplishing through the doors of skillful means and wisdom, the accomplishment is superior and excellent. Obtaining the fourteenth Vajradhara ground, the fruit is superior and excellent. Anu is superior to Maha by four aspects. Realizing the non-duality of space and wisdom, the view is superior and excellent. Space engages in wisdom, and wisdom engages in space. The conduct is free from elaboration, and the meaning is clear. The eleventh, all-illuminating light, is superior and excellent. Accomplishing the five aggregates, five elements, and the five family fathers and mothers, the accomplishment is superior and excellent. Obtaining the ground of the undefiled lotus holder, the fruit is superior and excellent. Ati is superior to Anu by four aspects. Seeing all phenomena as the Dharmakaya Buddha, the view is superior and excellent. Benefiting beings through the blessings of the Dharmakaya, the conduct is superior and excellent. Accomplishing without effort, the accomplishment is superior and excellent. From the sixteenth, the great assembly of wheels, up to and including the twenty-first, the fruit of subduing the ground is superior and excellent. O son of noble family, in all the tantras and teachings I have taught, know the superior and inferior, the great and small, and whatever distinctions arise, as I have explained here. Thus he spoke. From the Great All-Illuminating Bindu, the condensed explanation of the superior differences of the eight vehicles, is the fifty-second chapter. Then, the Lord of Secrets asked again: O Bhagavan, wise and clear-minded one, please explain the meaning of "superior." Thus he asked. The Teacher replied: I will explain su
Chinese
以智慧善加摄持。 圣者的体性、定义， 以及分类、次第，圣者的譬喻， 总摄为四种而解说。 圣者们的体性是， 殊胜、意义重大、最为殊胜。 圣者们的定义是， 为了不住留而长久转变， 定义是具有决定的理由。 若分类，则有两种， 即暂时转变的圣者， 以及不变的究竟圣者。 每一个又各有四种， 即见、行、修、果。 譬如佛塔的千层塔刹一般， 在阿底的自性中，不杂而圆满。 在无二法身、无别的智慧中， 好坏、大小、高低不住留， 但与心结合，作为正直之方便而开示。 如是说。 出自《明点普光明大（圆满）》中， 开示圣者之义的教言，即第五十三品。 此后，金刚密主又请问： “奇哉！奇哉！薄伽梵金刚持， 普光明圣者的伟大， 请您宣说伟大的差别。” 如是请问。 导师开示说： “金刚萨埵，谛听。 暂时转变的伟大， 是各各乘的伟大。 究竟的伟大有五种， 本来自始无有聚散的， 以五种圆满， 现前成佛的伟大， 以及安住处，以法界之五种体性， 法界成佛的伟大， 以及大自在自性圆满的五种， 自性成佛的伟大， 以及决定之五种大方便， 以彼性即是佛而伟大， 以及以五种无垢而成为圣者， 一切成佛的五种伟大， 是究竟的五种伟大。” 如是说。 金刚密主又请问： “奇哉！奇哉！薄伽梵金刚持， 现前成佛的伟大是怎样的？” 如是请问。 导师开示说： “无我之身是导师之伟大， 自明之智慧是开示之伟大， 未绘之坛城是处所之伟大， 无命之五身是眷属之伟大， 本来自成是时间之伟大。” 如是说。 又金刚手请问： “法界成佛的伟大是怎样的？” 如是请问。 导师又开示说： “法身坛城安住之座， 在清净法界的明点上， 一者具有五种体性， 不变的金刚界， 具
English
May it be well-grasped with wisdom. The essence and definition of the noble ones, And the divisions and order, the examples of the noble ones, Are summarized and explained in four aspects. The essence of the noble ones is, Extraordinary, of great meaning, and supremely excellent. The definition of the noble ones is, Because of not abiding and transforming for a long time, The definition is established with a definite reason. If divided, there are two types, Namely, the noble ones who temporarily transform, And the unchanging, ultimate noble ones. Each of these also has four, Namely, view, conduct, practice, and result. The example is like a stupa with a thousand-tiered spire, In the nature of Ati, unmixed and completely perfect. In the non-dual Dharmakaya, inseparable wisdom, Good and bad, large and small, high and low do not abide, But are shown as a means of straightening when combined with the mind. Thus it was said. From the Great All-Illuminating Thigle, The teaching that explains the meaning of the noble ones, that is, the fifty-third chapter. Then, the Lord of Secrets again asked: "O, O, Bhagavan Vajradhara, The greatness of the All-Illuminating Noble One, Please speak of the distinctions of greatness." Thus he asked. The Teacher spoke: "Vajrasattva, listen carefully. The greatness of temporary transformation, Is the greatness of each vehicle. The ultimate greatness has five aspects, Which from the beginning have no gathering or scattering, With five perfections, The greatness of manifest enlightenment, And the five characteristics of the dwelling place of the sphere, The greatness of enlightenment in the Dharmadhatu, And the five perfections of the great self-nature, The greatness of enlightenment in self-nature, And the five great means of determination, The greatness because that nature is the Buddha, And because of being noble with five stainless aspects, The five greatnesses of all enlightenment, Are the five ultimate greatnesses." Thus he spoke. The Lord of Secrets again asked: "O, O, Bhagavan Vajradhara, How is the greatness of manifest enlightenment?" Thus he asked. The Teacher spoke: "The body without self is the greatness of the teacher, The self-aware wisdom is the greatness of the teaching, The unpainted mandala is the greatness of the place, The lifeless five bodies are the greatness of the retinue, The spontaneously accomplished from the beginning is the greatness of the time." Thus he spoke. Again, Vajrapani asked: "How is the greatness of enlightenment in the Dharmadhatu?" Thus he asked. The Teacher again spoke: "The seat where the Dharmakaya mandala dwells, On the thigle of the pure Dharmadhatu, One possesses five characteristics, The unchanging Vajradhatu, Pos