Tibetan
། །ལོངས་སྐུའི་སྐུ་གསུམ་མོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་ནི། རིགས་བཞི་ཆོས་སྐུའོ། །སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལོངས་སྐུའོ། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་སྤྲུལ་སྐུའོ། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྐུ་གསུམ་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ལ་གནས་ཤིང་སྟོན་པའི་དོན་མཛད་པས། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག །ང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཆོས་སྐུའོ། །ངའི་དབུའི་ཐོར་ཚུགས་དང་། མཛོད་སྤུའི་བུ་ག་དང་། ཤངས་ཀྱི་རླུང་སྒྲོམ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བའི་སྐུ། འཇམ་དཔལ་དྲི་མེད་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ལོངས་སྐུའོ། །ཐུབ་པ་དྲུག་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྐུ་གསུམ་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །དེ་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག །ཀྱེ་གསང་བདག་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ། །ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་ཚིག་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང་། །ངས་བསྟན་གོང་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། རྣམ་གྲངས་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངོ་བོ་ནི་མ་བྱས་པ། མ་བཅོས་པ། མ་བསླད་པ། མི་འགྱུར་བ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད། སྟོང་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཅན། རིག་པ་དངོས་མེད། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའོ། །རང་བཞིན་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ་མ་འགགས་པར་ངོ་བོའི་ནང་ནས་འོད་དུ་གསལ་བའོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོ་སྐུ་ལྔ་ཕྱག་རྒྱ་མི་འགག་གསལ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། རང་བཞིན་ལོངས་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པར་གནས་པས། གཞི་ལ་གནས་པའི་སྐུ་གསུམ་མོ། །རྒྱུ་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས། འབྲས་བུ་ དག་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞི་ལ་གྲུབ་པའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །སྐུ་གསུམ་ཇ་ལོག་ཅེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀ་ནས་དག་པས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །སྔགས་ཕྱི་ནང་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། རིགས་ལྔ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཇ་ལོག་གོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ། སྤྱི་ཐུན་མོང་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། བདག་གིས་མ་བསྒོམས། མི་བསྒོམ་པར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་དང་། མི་འབྲལ་བར་གནས་པའོ། །འདུག་ཚུལ་ཇ་ལོག་སྟེ། ཆོས་སྐུ་ཡིས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་བྱས་ཏེ། བདག་མེད་བསམ་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས། ཆོས་སྐུ་ཇ་ལོག་གོ། །ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུར་ཇ་ལོག་ཅིང་། སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུར་ཇ་ལོག་པས་ན་ཇ་ལོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ལོངས་སྐུ་མན་ཆད་ནས་ལྟོས་པའི་བརྗོད་ཚིག་གི། དེ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པས་ཆེན་པོའོ། །སྐུ་གཉིས་རང་གི་གཞིའི་ངང་ལ་གནས་པ་ན། འབྲས་བུའི་ངང་ལ་གནས་པས། དོན་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། རྣམ་སྣང་ལ་ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུར་བཞག་པ་ནི། རྣམ་སྣང་ལ་རིགས་བཞི་འབྱུང་ཞིང་། རྣམ་སྣང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྟེ།རིགས་བཞིའི་གཞི་མའམ་ཤེས་བྱར་གྱུར་པའོ། །རིགས་བཞི་ཡང་ཡར་རྣམ་སྣང་གི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། མར་འཁོར་དུ་སྨིན་པ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དེས་ན་རིགས་བཞིའི་ལོངས་སྐུའོ། །དེ་ལས་ཐུགས་རྗེའི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་མཁྱེན་པས། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མར་སྤྲུལ་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞག་ལུགས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞག་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐུའི་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འཁོར་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་པར་སྣང་བས། འབྲས་ བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་དུས་ཤེས་བྱའོ། །ཐུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཡར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གསལ་ཞིང་སྤྱན་གྱི་མཁྱེན་པས། མར་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གསལ་ཏེ། བར་ན་སྐུ་མཆོག་འོད་གསལ་རྩལ་སྣང་བས་ན། རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་གཟིགས་ལ། ཞལ་གྱི་བར་ནས་ཡི་གེ་དྲུག་འོད་ཟེར་དུ་འཕྲོས་པས།འཛམ་བུ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་གསལ་ཞིང་། འགྲོ་དྲུག་སྤྱིའི་གནས་ན། ཐུབ་པ་དྲུག་གནས་པས། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་མོ། །ཐུགས་རྗེ་མ་ལུས་པར་གཅིག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དངོས་སུ་མཛད་པས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི
Chinese
。报身的三身。化身的三身是，四族法身。勇士和明妃报身。大悲光芒化身。嗟！大菩萨，那也称为大悲生起的三身。也称为三身穷尽边际。那些安住于金刚萨埵心中，做着导师之事，故称为调伏有情的三身。嗟！秘密主，务必谨记！我金刚萨埵是化身的法身。我的头顶发髻和，眉间毫毛孔和，鼻孔等处生出的身，文殊师利无垢藏等是，化身的报身。饮血六尊喜金刚等是，化身的化身。如是说。从明点普光明中，开示三身差别品第三十一。又，秘密主请问：嗟！嗟！薄伽梵金刚持，请您宣说那些象征的词语。如是请问。导师开示：金刚持谛听！嗟！秘密主，我在所说的所有续部和教言中，无论出现本体、词义、分类、名称等词语，都应如我所说的那样理解。如是说。又，秘密主请问：请您宣说名称的意义。如是请问。导师开示：本体是无为的，无造作的，无混杂的，不变的，自性清净的，无为的大智慧，如虚空般的法性，空性金刚的法相，觉性无实，通透无碍的大智慧。自性是，于基位大智慧上，不间断显现五种持相大智慧，于本体内光明照耀。大悲心髓五身手印不间断显现。种姓之子，本体是法身，自性是报身，大悲是化身，一切于生起之基不间断安住，故为安住于基的三身。从清净之因法身中，果 清净二色身于内明亮安住，是功德成就，故称为基位成就的三身。所谓三身交替是，相
English
The three bodies of the Sambhogakaya. The three bodies of the Nirmanakaya are: the four families are the Dharmakaya. Heroes and consorts are the Sambhogakaya. The rays of compassion are the Nirmanakaya. O great Bodhisattva, that is also called the three bodies arising from compassion. It is also called the three bodies exhausting the limits. Those reside in the heart of Vajrasattva and perform the deeds of a teacher, hence they are called the three bodies that tame sentient beings. O Secret Lord, be sure to remember! I, Vajrasattva, am the Dharmakaya of the Nirmanakaya. The bodies arising from the topknot of my head, the pore of the urna hair, and the nostrils, etc., and Manjushri Vimalagarbha, etc., are the Sambhogakaya of the Nirmanakaya. The six wrathful ones, Heruka Vajra, etc., are the Nirmanakaya of the Nirmanakaya. Thus it was said. From the Great Clear Light Thigle, the thirty-first chapter, which explains the distinctions of the three bodies. Then, again, the Lord of Secrets asked: O O Bhagavan Vajradhara, please speak the words that represent them. Thus he asked. The Teacher replied: Vajradhara, listen! O Secret Lord, in all the tantras and agamas that I have taught, whatever words appear, such as essence, definition, division, or name, understand them as I have taught before. Thus he said. Again, the Lord of Secrets asked: Please speak the meanings of the names. Thus he asked. The Teacher replied: Essence is uncreated, unconditioned, unadulterated, unchanging, naturally pure, uncompounded great wisdom, the nature of reality like space, the nature of emptiness and vajra, awareness without substance, great unobstructed wisdom. Nature is the five great wisdoms that hold characteristics in the great wisdom of the ground, shining brightly from within the essence without interruption. The essence of compassion, the five bodies, the mudras, appear clearly without interruption. Son of the lineage, essence is the Dharmakaya, nature is the Sambhogakaya, compassion is the Nirmanakaya, since all abide without interruption in the ground of arising, hence they are the three bodies abiding in the ground. From the pure cause, the Dharmakaya, the result the pure two Rupakayas abide clearly within, they are accomplished as qualities, hence they are called the three bodies accomplished in the ground. The so-called alternation of the three bodies is, characteristic.
Chinese
从意之三处解脱，有为法从根本清净，自生之智慧自然成就。从内外密咒解脱，五部如来显现于所化众生前为化身，报身有化身之解脱。大圆满等等，从共同不共中解脱，我未曾修，不修而与大自在之意不离，安住其中。安住之方式解脱，法身以色身二者之身体而为，是无我离思之身，故法身解脱。报身化身互相解脱，化身报身互相解脱，故为解脱。种姓之子，那是从报身以下而观待的言辞。于彼无作，以自性而安住故为大。二身安住于自之基位时，安住于果位，应如实安住于意义不变之中。嗟！秘密主。将毗卢遮那安立为报身之法身，毗卢遮那生起四部，以毗卢遮那之功德而遍满，是四部之根本或所知。四部亦向上享用毗卢遮那之意极清净，向下成熟为眷属，菩萨与菩萨母享用。因此是四部之报身。从彼知晓大悲之差别，菩萨与菩萨母为化身。如是亦应知法身之三身之安立方式，以及化身之三身之安立方式。身之伟大是圆满，亦显现于所化眷属成熟者前，应知果显现圆满之时。以意之智慧向上明现为法身，以眼之智慧向下明现为化身，中间以胜妙身光明灿烂之力显现，是为安立。以法之眼观见无分别之智，从面容之间六字放光，于赡部洲百俱胝数之中，每一尊金刚萨埵皆明现，于六道共同之境，六能仁安住，是大悲生起之三身。大悲无余从一中生起之故。彼以实际利益有情故为化身，调伏有情。
English
Having liberated from the three places of intention, conditioned dharmas are pure from the root, and self-arisen wisdom is spontaneously accomplished. Having liberated from the outer and inner mantras, the five families of Buddhas appear as Nirmanakaya to those to be tamed, and the Nirmanakaya is liberated into the Sambhogakaya. Dzogchen, etc., having liberated from the common and uncommon, I have not meditated, and without meditating, I remain inseparable from the intention of the great self, abiding therein. The manner of abiding is liberated, the Dharmakaya takes the form of the two Rupakayas, it is the body of selflessness and beyond thought, therefore the Dharmakaya is liberated. The Sambhogakaya and Nirmanakaya are mutually liberated, and the Nirmanakaya and Sambhogakaya are mutually liberated, therefore it is liberation. Son of lineage, that is a term of reference from the Sambhogakaya downwards. There is no action in it, and it abides by its own nature, therefore it is great. When the two bodies abide in their own base, they abide in the state of fruition, and one should abide in the unchanging meaning. O Lord of Secrets! When Vairochana is established as the Dharmakaya of the Sambhogakaya, the four families arise from Vairochana, and are pervaded by the qualities of Vairochana, it is the basis or knowable of the four families. The four families also enjoy the utterly pure intention of Vairochana upwards, and ripen downwards into retinues, the Bodhisattvas and Bodhisattvis enjoy. Therefore, it is the Sambhogakaya of the four families. From that, knowing the different aspects of great compassion, the Bodhisattvas and Bodhisattvis are the Nirmanakaya. Likewise, one should also know the manner of establishing the three bodies of the Dharmakaya, and the manner of establishing the three bodies of the Nirmanakaya. The greatness of the body is complete, and it also appears manifestly to those ripened as retinues to be tamed, one should know the time when the fruition manifests completely. With the wisdom of the mind, it is clear upwards as the Dharmakaya, and with the wisdom of the eye, it is clear downwards as the Nirmanakaya, in between, it is established because of the power of the supreme body, radiant and luminous. With the eye of Dharma, one sees without conceptual thought, and from between the faces, the six syllables radiate light, in the hundred million Jambudvipas, each Vajrasattva is clear, and in the common realm of the six realms, the six Thupas abide, these are the three bodies arising from great compassion. Because all great compassion arises from one. Because it actually benefits sentient beings, it is the Nirmanakaya, taming beings.