Tibetan
།། ཚིག་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཡིན།། བགེགས་དང་བྱ་རོག་སྒོར་ལྟུང་འཁོར།། ཐབས་ལམ་དབང ལ་ཁུངས་ཕྱུང་སྟེ།། འདོད་ཆགས་རང་དགར་རྟག་སྤྱོད་པ།། ལྟ་བས་མ་ཟིན་བདེ་ལ་ཞེན།། ལྷ་ཆེན་འདོད་ཆགས་མངལ་སྒོར་ལྟུང།། མ་རྟོགས་ང་དང་བདག་འཛིན་པས།། གསང་སྔགས་ལྟ་སྤྱོད་ལོག་པའི་ཕྱིར།། བརྩེ་མེད་སྡིག་པ་ཀུན་སྤྱད་པ།། མུ་སྟེགས་སྒྲོ་སྐུར་རྟག་ཏུ་འཁྱམས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། མ་རྟོགས་དབང་གིས་རྩིང་སྤྱོད་པ།། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་ལེན་པའི་ཕྱིར།། ལས་ངན་དགུ་པོ་ཀུན་སྤྱད་པས།། དམྱལ་བར་ངན་འགྲོ་རྟག་ཏུ་འཁྱམས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ལྟུང་བའི་སྒོ་དགུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་གཅིག་པའོ།། སྡོམ དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་བཅུ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ་ལ།། ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཞུ་བའི་ཕྱིར།། བདེན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསོལ།། ཡེ་ཤེས་མེད པའི་རང་བྱུང་གང།། གཉིས་ཀ་མེད་པ་གང་གི་བློ།། རང་བྱུང་ཡཻ་ཤེས་འཛོམ་པ་གང།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ཡིས།། དོན་གསན་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིས།། ཡིན་མིན་དབྱེ་བ་ངས བཤད་ཀྱི།། ཡིད་ཀྱིས་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཟུང།། ཡེ་ཤེས་མེད་པས་རང་བྱུང་དེས།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ།། རང་བཞིན་ལུས་ལ་མཛད་སྤྱོད་མེད།། སྟོང་གསལ་རིག་པ་ཁྱབ་གདལ་དེ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མ བསྐྱེད་རང་བྱུང་སྟེ།། རིག་དང་མ་རིག་ཡེངས་མ་ཡེངས།། གང་དུ་ཡང་ནི་ངོས་མ་ཟིན།། ལུང་ལྡན་མེད་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལ།། འཁོར་འདས་བར་དོར་རང་འབྱུང་སྟེ།། གང་ཡིན་ཆ་མེད་ཤེས་པ་གཅིག། ཤན་མ་ཕྱེད་ཅིང ངོས་མ་ཟིན།། རང་ལ་རང་གི་དོན་མ་རྟོགས།། སྔོན་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་དོན་གྱི་གཞི།། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྟེ།། རང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མོད་ཀྱང།། མ་རྟོགས་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་མེད།། མ་རིག་མ་གོལ་སེམས་ཅན་མིན།། གཉིས་ཀ་མེད་པའི་དྲན་པ་དེ།། ཤེས་པ་ཧད་དེ་ཡོད་པ་ལ།། ཚོར་དང་མ་ཚོར་དྲན་པས་ཟིན།། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཀྱང།། མ་བསྟན་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་མིན།། ལོང་བ་མིག་མཁན་མ་རྙེད་འདྲ།། རྫོགས པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ།ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། རང་བྱུང་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མིན་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་བྱུང་ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི།། ཆེད་དུ་དགོངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་བྱུང་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ།། ཚོགས་བརྒྱད་གནས་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར།། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་བྱུང་མིན།། ད ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་དུས་ཙམ་ལ།། ཡེ་ཤེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད།། སྐྱེ་ཤི་གཉིས་ཀྱི་བར་དོ་ལ།། ངེས་ལུང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ།། ཐོག་མ་མེད་པ་ཐ་མ་ཡོད།། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་ནི།། མ་རྟོགས་མེད་ལ་རྟོགས་ན་ཡོད།། རྐྱེན་ལས་བྱུང་ན་རང་བྱུང་མིན།། དེ་ཕྱིར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང།། གློ་བུར་བྱུང་ཡང་ཡེ་ཤེས་མིན།། མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དང།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི།། ཉི་མ་དང་ནི ཟེར་བཞིན་དུ།། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་པའི།། རྩལ་དུ་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་བྱུང།། གཞི་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔ་མེད།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་རིག་པ་མིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། སེམས་ཅན་མོས་པ་དྲན་པ ལས།། གྲངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔ་ནི།། ཚིག་ཏུ་ཡོད་དེ་དོན་ལ་མེད།། གཞི་ཡི་ཡེ་ཤེས་མ་ཤེས་ན།། ར་གན་གསེར་དུ་འཛིན་པ་འདྲ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས།རང་བྱུང་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས།། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་གཉིས་ཀ་མིན།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་ པ།། ཐོག་མ་ཤེས་གཞི་ལུང་མ་བསྟན།། དེ་ལས་མ་རིག་རྐྱེན་བཞིས་བསྐྱེད།། ལུང་ལྡན་མེད་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་དོན་མ་ཤེས།། ཀུན་གཞི་ལས་བྱུང་ཡིད་གཉིས་ཀྱི།། བག་ཆགས་མི་དགེ་སྣ་ཚོགས་བསགས།། གཞི་ལ་གནོད་བྱེད་མ་ཤེས་པར།། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་གཉིས་ཀ་མེད།། དེ་ལ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཅན་ནི།། གཞི་ལས་འཁྲུལ་ཕྱིར་གཞི་ལ་ཞེན།། མེད་པ་ལ་ནི་བདེན་པར་འཛིན།། ཆོས་བརྒྱད་ཡུལ་ལ་དམ་པར་བལྟ།། མེད་པ་ལ་ནི་ཡོད་པར་བལྟ།། རི་བོང་རཝ་ཡི་ཁ་དོག་འདྲ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང གཉིས་ཀ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འཛོམ་པར་ནི།། དད་ལྡན་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། དང་པོ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཆོས་དྲུག་གིས།། འཁྲུལ་མ་མྱོང་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་དུས་མཉམ་འཛོམ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔ
Chinese
执著于词句为实有。 邪魔与乌鸦堕入轮回。 从方便道中寻根源。 贪欲任性恒常行。 见解未及耽著安乐。 大天贪欲堕入胎门。 未悟我与我所执。 因密咒见行颠倒故。 不怀慈悲诸罪行。 常于外道作诽谤。 如今再听金刚萨埵言。 未悟以权作粗暴。 身语意三皆受用。 恶业九种皆行持。 地狱恶趣恒时转。 大圆满一切决定义汇集，智慧虚空等性续中，宣说堕罪之门九种品，即第九十一品。 总摄而说第十九品。 之后聚集的眷属们， 为了向全知导师法王， 请问道路的差别， 以真实之心如此祈请： 无有智慧的自生为何？ 无有二者的心识为何？ 自生智慧圆满为何？ 如是请问之后， 导师为听闻之眷属开示： 以自生大智慧， 我将讲述是与非的差别， 用心谛听，好好记住。 以无有智慧的自生， 成为轮回与涅槃二者的基础， 自性身无有作为， 空明觉性遍布广大， 无有因缘自然生， 觉与不觉散乱不散乱， 于任何处皆未曾执取。 因无有具足经论，于智慧中， 轮回涅槃中阴自生， 为何无有部分之觉性， 未曾分别，未曾执取， 于自未曾了悟自之义， 先前任运成就义之基， 一切法之根本， 虽于自具智慧， 然因未悟故无有智慧， 非为无明愚昧有情。 无有二者的忆念， 于觉知昏沉存在时， 以感受与不感受忆念执取， 虽于一切有情中安住， 然因未曾开示故非为智慧， 犹如盲人未遇眼科医生。 大圆满一切决定义汇集，智慧虚空等性续中，宣说自生然非智慧品，即第九十二品。 之后谛听眷属之心要， 无有自生的智慧， 特意垂念而开示
English
Clinging to words as real objects. Demons and crows fall into the cycle of existence. Extracting the source from the path of means. Greed and desire are practiced freely and constantly. Attachment to pleasure without grasping the view. Great gods of desire fall into the womb. Not realizing the clinging to self and mine. Because of the perverted view and practice of secret mantra. All sins are committed without compassion. Always wandering in the slanders of non-Buddhists. Now listen again to Vajrasattva. Unenlightened, using power to act violently. Because body, speech, and mind all take part. All nine evil deeds are committed. Constantly wandering in the evil realms of hell. The Great Perfection, the gathering of all definitive meanings, from the Tantra of Equality with the Wisdom Sky, the chapter on showing the nine doors of downfall, is the ninety-first chapter. Summarized, the nineteenth teaching. Then, the assembled retinues, In order to ask the all-knowing teacher, the Dharma Lord, About the distinctions of the path, With truthful minds, made this request: What is the self-arisen without wisdom? What is the mind without duality? What is the self-arisen, complete with wisdom? Having asked in this way, The Teacher spoke to the assembly who were listening: With the great self-arisen wisdom, I will explain the difference between right and wrong, Listen with your mind and remember it well. With the self-arisen without wisdom, It becomes the basis of both samsara and nirvana, The nature body has no activity, The empty, clear awareness is vast and expansive, Without cause or condition, it is self-arisen, Awareness and non-awareness, distracted and undistracted, Nowhere is it grasped. Because there is no scripture, in wisdom, Samsara, nirvana, and bardo are self-arisen, Why is there a single consciousness without parts? It is not distinguished, not grasped, One does not realize one's own meaning, The basis of the meaning of the spontaneously accomplished from before, The root of all dharmas, Although one has wisdom within oneself, Because one is not enlightened, there is no wisdom, It is not an ignorant sentient being. The memory without duality, When consciousness is dazed and present, It is grasped by feeling and non-feeling memory, Although it abides in all sentient beings, Because it has not been shown, it is not wisdom, Like a blind person not finding an eye doctor. The Great Perfection, the gathering of all definitive meanings, from the Tantra of Equality with the Wisdom Sky, the chapter on showing the self-arisen but not wisdom, is the ninety-second chapter. Then listen to the essence of the retinue, The wisdom without self-arising, Intentionally contemplating, he spoke
Chinese
威力啊！无自生的智慧，由八识转为五智，因生起之缘而生，并非本来存在的自生。复次，谛听眷属之精要！在未授记之时，甚至没有智慧之名。于生与死二者之中阴，具有决定授记之智慧，无始而有终。所谓镜智，未证悟时没有，证悟时才有。由缘而生则非自生。因此，镜智也是，虽为突发，亦非智慧。平等性、个别自证与，成所作之四智，如太阳和光芒般，法界智显现之，威力为四智生起。地基上没有五种智慧，因此不是自生觉性。现在，再次谛听金刚萨埵！由有情之意乐忆念，数量之五种智慧，语词上有而意义上无。若不了解地基之智慧，犹如将铜认作黄金。大圆满一切决定性意义之汇集，《智慧与虚空等同之续》中，开示无自生智慧之品，即第六十三品。之后，全知导师，开示智慧与自生二者皆非，于聚集之眷属，最初之识，地基未授记，由此无明由四缘生起，因无授记故非智慧。现在，再次谛听聚集之精要！生、死、中阴之义未了知，从阿赖耶识生起二元对立之，习气积累各种不善业。于地基上未了知损害之，智慧与自生二者皆无。于此具有决定性之过患是，从地基错乱故执着于地基，于无有之上执为真实，于八法世间视为神圣，于无有之上视为有。如同兔角之颜色。大圆满一切决定性意义之汇集，《智慧与虚空等同之续》中，开示智慧与自生二者皆无之品，即第六十四品。之后，于聚集之所有眷属，全知法王，为了使自生智慧圆满，对具信眷属开示，最初，法身，以普贤王如来之六法，因未曾错乱而证悟之故，智慧与自生同时圆满。现在，再次谛听金刚萨
English
O powerful one! That wisdom without self-origination, the five wisdoms transformed from the eight consciousnesses, arise from the cause of arising, and are not self-originated that exist from the beginning. Furthermore, listen to the essence of the retinue! At the time of non-prediction, there was not even the name of wisdom. In the bardo between birth and death, that wisdom with definite prediction, has a beginning but an end. The so-called mirror-like wisdom, does not exist when not realized, but exists when realized. If it arises from causes, it is not self-originated. Therefore, the mirror-like wisdom is also, although it arises suddenly, not wisdom. Equality, individual self-realization, and the four wisdoms of accomplished action, like the sun and its rays, the Dharmadhatu wisdom manifests, the power is the arising of the four wisdoms. There are no five wisdoms on the ground, therefore it is not self-originated awareness. Now, listen again, Vajrasattva! From the sentient beings' aspirations and mindfulness, the five wisdoms of number, exist in words but not in meaning. If you do not understand the wisdom of the ground, it is like mistaking copper for gold. The collection of all definitive meanings of the Great Perfection, from the Tantra of Wisdom Equal to Space, the chapter on teaching wisdom without self-origination, is the sixty-third chapter. Then, the omniscient teacher, taught that both wisdom and self-origination are not, to the assembled retinue, the initial consciousness, the ground is not predicted, from this ignorance arises from four causes, because there is no prediction, it is not wisdom. Now, listen again to the essence of the assembly! The meaning of birth, death, and bardo is not understood, from the Alaya arises the duality of, habitual tendencies accumulate various non-virtuous deeds. Without understanding the harm on the ground, both wisdom and self-origination do not exist. The fault of certainty in this is, because of confusion from the ground, clinging to the ground, grasping onto the non-existent as real, regarding the eight worldly dharmas as sacred, regarding the non-existent as existent. Like the color of a rabbit's horn. The collection of all definitive meanings of the Great Perfection, from the Tantra of Wisdom Equal to Space, the chapter on teaching that both wisdom and self-origination do not exist, is the sixty-fourth chapter. Then, to all the assembled retinues, the omniscient Dharma King, in order to perfect self-originated wisdom, taught to the faithful retinue, initially, the Dharmakaya, with the six dharmas of Samantabhadra, because of realization without ever being mistaken, wisdom and self-origination are simultaneously perfected. Now, listen again, Vajra