Tibetan
་དགེ་བ་ཅི་སྤྱད་ཀྱང།། རྡུལ་ཙམ་མི་ཕན་དོན་མེད་འཁྱམ།། བར་དོའི་གནས་སུ་དོན་དྲན་མེད།། གཅིག་གམ་ཐ་དད་གང་ལེན་ པ།། ཆར་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཉེན་གྱུར་པ།། བུ་ག་སྤྱིལ་བུ་ཁྱིམ་སོགས་སུ།། དབང་མེད་ཤུགས་ཀྱིས་མངལ་དུ་འཇུག། ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་མིག་མེད་ཕྱིར།། དེ་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། མ རིག་བག་ཆགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས།། མི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས།། རྣམ་བཞི་གང་རུང་ལས་ཀྱི་སྐྱེ།། མཐོ་དམན་གནས་ལ་གདམ་དབང་མེད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བའི་ཡང་སྙིང། ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི རྒྱུད་ལས།སྲིད་པ་བར་དོའི་བག་ཆགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། འཁོར་བའི་ས་མཚམས་བཀའ་སྩལ་པ།། དཔེར་ན་མུན་ པའི་སྨག་རུམ་དུ།། རང་གི་མགོ་བོ་ཐུག་པ་ལྟར།། ཕྱིས་འབྱུང་མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བསླང།། ཉོན་མོངས་རང་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་སྐྱེ།། ལང་ཚོ་བབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི།། འགྲོ་བ་བཟང་མོས་བསླུས་པ་བཞིན།། འཇིག་རྟེན་ཁ བྲིད་ཉོན་མོངས་པ།། ཞེན་པའི་དབང་གིས་སེམས་ལ་འཆང།། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་ནོར་ལེན་པས།། ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ས་འཁོར་བཞིན།། བརྩམ་པའི་རྗེས་སུ་ཉོན་མོངས་པས།། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིར་ཐར་པ་མེད།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དང་པོ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དེ།། རྒྱུ་རྐྱེན་ངན་པས་བསྐྱེད་པས་ན།། མིན་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་འཛིན་པས།། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱེད།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ས བོན་ཡིན།། བར་མ་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་དེ།། སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བྱེད་ཅིང།། རང་བྱུང་མི་ནུས་རྐྱེན་ལ་ལྟོས།། སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི་རྣམ་བཞིའོ།། ཐ་མ་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དེ།། ཆགས་སྡང་ལྔ་ལ་དངོས་སུ་སྤྱོད།། དེ ཡི་སྡུག་བསྔལ་འབྲས་བུ་ནི།། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བསམ་མི་ཁྱབ།། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་ཡིས།། ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་གཞི་ཡིན་པས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་གཞི་ཉིད་མིན།། དེ་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་འདུས་བྱས་ལ།། རྐྱེན་གྱི དབང་གིས་འཁོར་བ་སྟེ།། ཆུ་བོ་བཞི་ཡི་མཐའ་ལ་ཆུད།། མ་བསྒྲལ་བར་དུ་ཐར་མི་སྲིད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བའི་ཡང་སྙིང། ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། འཁོར་བ་ད་ལྟ་གང་ན་གནས་པ་བསྟན་པའི ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། ཀུན་བཟང་ཉིད་ལ་འདི་སྐད་གསོལ།། འཁྲུལ་བ་བཟློག་པའི་ཐབས་ཆེན་གྱིས།། སྣོད་བཅུད་དག་པའི་རྟོགས་ཐབས་གང།། རང་བྱུང་ཡེ ཤེས་ཅི་ལྟར་དབྱེ།།
Chinese
无论行持何种善， 微尘许亦无益徒漂泊。 中阴位中无有正念， 取一或异无自主。 遇雨等痛苦成怖畏， 于孔穴茅屋家室等， 无力强制入胎中。 因无观视之慧眼故， 彼亦谛听积聚之精要。 མ （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思） 以明与习气二者力， 于不觉中生之处， 随业力生于四处任一， 高低之处无有选择权。 大圆满见之最精要， 出自《虚空广阔续》中， 示现有中阴习气品第十六竟。 其后于积聚之众前， 普明心之国王如是言， 轮回边际如是而宣说， 譬如黑暗之深渊中， 如遇自身之头颅般， 后起无明因缘所生起， 烦恼自续次第而生起， 如值青春年少之人， 如被善妙女子所诱惑， 世间贪执诸烦恼， 以执着之故而存于心。 譬如于大海中取宝者， 如以我慢而转动大地， 于造作之后随之以烦恼， 无有生老病死之解脱。 今亦谛听积聚之精要， 最初心之阿赖耶者， 以恶劣因缘所生起故， 于非真之法而执取故， 生起一切诸烦恼。 乃三界轮回之种子， 中阴习气阿赖耶者， 随顺于先前之习气， 不能自主而依赖于缘， 生起之缘乃有四种也。 最后身体之阿赖耶者， 于贪嗔五毒而如实行， 彼之痛苦果报者， 生老病死不可思议也。 以安住于一切有情故， 阿赖耶乃轮回之基， 非是法身之基也。 是故阿赖耶乃有为法， 以因缘之力而轮回也， 没入于四条河流之边， 未得度脱则无有解脱之理。 大圆满见之最精要， 出自《虚空广阔续》中， 开示轮回现今安住何处之品第十七竟。 其后金刚萨埵尊， 向普贤如是而请问， 以遣除错乱之大方便， 器情清净之证悟方便为何？ 自生智慧如何而分别？
English
Whatever virtue is practiced, Even a mote is of no benefit, wandering meaninglessly. In the Bardo state, there is no recollection of purpose, Taking one or many, there is no autonomy. Encountering suffering like rain becomes a danger, In holes, huts, houses, and so on, One is forced into the womb without power. Because there are no eyes of wisdom to see, Listen also to the essence of the gathering. M （Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning） By the power of the two, clarity and habit, In unknowing, the place of birth, Born from karma in any of the four places, There is no choice in high or low places. The innermost essence of the Great Perfection view, From the Tantra of the Vast Expanse of Sky, The Sixteenth Chapter, Showing the Habitual Tendencies of Existence in the Bardo, is complete. Then, to the assembled gathering, The King of All-Knowing Mind spoke, Declaring the boundaries of Samsara, Like in the darkness of a dark abyss, Like encountering one's own head, Later arising from the cause of ignorance, Afflictions arise in sequence from one's own stream. A youth who has reached the age of maturity, Like being deceived by a beautiful woman, Worldly attachments and afflictions, Held in the mind by the power of clinging. Like a treasure seeker in the ocean, Like turning the earth with pride, After the effort, followed by afflictions, There is no liberation from birth, old age, sickness, and death. Now also listen to the essence of the gathering, The first, the base of all, the Alaya of mind, Because it is produced by bad causes and conditions, Because of grasping at what is not true dharma, It generates all afflictions. It is the seed of the three realms of Samsara, The intermediate habitual Alaya, Follows after the previous habits, Unable to be self-caused, it relies on conditions, The conditions for arising are fourfold. Finally, the Alaya of the body, Actively engages in the five poisons of attachment and aversion, The result of its suffering, Birth, old age, sickness, and death are inconceivable. Because it dwells in all sentient beings, The Alaya is the basis of Samsara, It is not the basis of the Dharmakaya itself. Therefore, the Alaya is conditioned, It revolves by the power of conditions, Submerged in the edge of the four rivers, Until liberated, there is no possibility of release. The innermost essence of the Great Perfection view, From the Tantra of the Vast Expanse of Sky, The Seventeenth Chapter, Showing Where Samsara Currently Dwells, is complete. Then Vajrasattva, To Kuntuzangpo, he asked, With the great means of reversing delusion, What is the means to realize the purity of vessel and contents? How to differentiate self-arisen wisdom?
Tibetan
ཐ་མ་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་བརླག་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཐབས་ཆེན་དེ།། དད་པ བརྩོན་འགྲུས་དམ་ཚིག་གསུམ།། རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱ།། དེ་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བྲམ་ཟེ་ཟླ་དཔལ་ཇི་བཞིན་དུ།། བླ་མ་དམ་པ་དོན་ལྡན་ལ།། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་བལྟ་བར།། གུས་ལྡན་མན ངག་གནང་བར་གྱུར།། དཔེར་ན་དྲང་སྲོང་རླུང་ནད་ཅན།། སྨན་པའི་ངག་ནི་ཉན་པ་བཞིན།། འཁོར་འདས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ།། སྐྲག་ཅིང་ཡ་ང་མེད་པར་ཞུ།། གཞན་གྱིས་མ་བསླད་བུད་མེད ལ།། དུས་ཚོད་ཟིན་པའི་བུ་བཞིན་དུ།། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དད་པ་ཡིས།། རང་སེམས་དོན་གཉིས་རྟོགས་པར་གྱིས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འཁོར་འདས་རྩ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར།། སེང་གེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན འགྲུས་ཀྱིས།། སྔགས་དང་མཚན་ཉིད་མ་རིག་པའི།། འཁོར་འདས་རྩ་བའི་གདམས་ངག་ཞུ།། གླང་ཆེན་མི་ལྡོག་དགྲ་འཇོམས་བཞིན།། བླ་མའི་སྤྱོད་པ་མི་རྟོགས་པར།། ཆོས་ཉིད་གདམས་ངག་དོན་ལ བརྟག།བརྩོན་འགྲུས་མི་ལྡོག་ཐེ་ཚོམ་གཅད།། ས་ཀུ་ཙེ་ཡི་རྐང་ལག་བཞིན།། བདག་ཉིད་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ།། དོན་ལ་ཡེངས་པ་མེད་པར་ནི།། ཡིད་ལ་རྒྱུན་དུ་དྲན་པར་བྱ།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ ཉོན།། བརྩེ་གདུང་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ནི།། མ་མེད་བུ་ནི་མི་འབྱུང་བཞིན།། རང་སེམས་མ་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ནི།། དུས་གསུམ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་པས།། ཐ་མལ་འདི་ལས་བཙལ་མི་བྱ།། གཟུགས་སྤངས་གྲིབ་མ་མི རྙེད་བཞིན།། དུག་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན།། སངས་རྒྱས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད།། དེ་ཉིད་རྟོགས་ན་ཆོས་སྐུ་ཡིན།། དཔེར་ན་ཟངས་ལྕགས་ལ་སོགས་ལ།། གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡིས་ཐེབས་པ་བཞིན།། རང་གི་སེམས ཀྱི་དུག་ལྔ་ལ།། མན་ངག་རྩི་ཡིས་ཐེབས་པས་རྟོགས།། དུག་ལ་སྔགས་བཏབ་དཔེ་བཞིན་དུ།། དུག་མ་བསལ་བར་སྨན་འགྱུར་བཞིན།། དགག་བསྒྲུབ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ན།། དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོར་ཤར།། ནོར་བུ རིན་ཆེན་རྙེད་པའི་མིས།། འཇིག་རྟེན་སོ་ནམ་མི་དགོས་བཞིན།། མ་བསྒོམས་སེམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས།། དེ་ལས་མི་འདའ་དམ་ཚིག་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བའི་ཡང་སྙིང། ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་རྒྱུད ལས།འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་དུས་ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིས།། ཡིན་མིན་དབྱེ་བ་ངས་བཤད་ཀྱི།། ཡིད་ཀྱིས་ཉོན་ ལ་ལེགས
Chinese
最终轮回如何摧毁，请全知国王宣说。 听闻此言之后， 对聚集的眷属开示道： 遣除错乱的甚深方便， 即是信心、精进、誓言三者， 应知是证悟之方便。 此外，谛听眷属之精要。 如婆罗门月贤一般， 对于具德之上师， 不顾身命， 恭敬地祈请赐予口诀。 譬如患有风病的仙人， 听闻医生之言一般， 对于指示轮回涅槃无二者， 无有恐惧与畏惧地请教。 如未被玷污之女子， 生育时辰已到之子一般， 以无有怀疑之信心， 证悟自心二利。 现在再次谛听聚集之精要。 因为轮回涅槃之根源为一， 以如雄狮般的精进， 请教未通晓咒语与名相的， 轮回涅槃之根本口诀。 如大象不退转摧毁敌军一般， 不思议上师之行为， 思维法性口诀之意义， 精进不退转，断除怀疑。 如萨库策之手足一般， 自身一切行为中， 对于意义不散乱， 心中恒常忆念。 现在再次谛听眷属之精要。 慈悲大誓言， 如无母则不生子一般， 若未证悟自心，则佛陀， 三时之中寻觅亦不可得， 故不应于庸常中寻觅。 如舍弃形体则不可得影子一般， 舍弃五毒之彼岸， 亦无名为佛陀者。 若证悟彼，即是法身。 譬如铜铁等， 涂上点金药一般， 于自心之五毒上， 涂上口诀之药而证悟。 如对毒药念诵咒语之比喻一般， 如未去除毒药而转为药物一般， 以无有取舍之意义， 五毒显现为智慧之自性。 如寻得珍宝之人， 无需世间耕作一般， 未修习而证悟心之意义后， 不离彼即是誓言。 大圆满见之精髓，虚空广阔续中，遣除错乱之时方便所说之第十八章完毕。 之后，对于聚集之眷属们， 以自生大智慧， 我将讲述是与非之差别， 以心谛听，甚善！
English
How to ultimately destroy the cycle of existence, please, all-knowing King, explain. Having heard these words, He spoke to the assembled retinue: The great method for reversing delusion Is these three: faith, diligence, and commitment. Know them as the means to realization. Furthermore, listen to the essence of the retinue. Like the Brahmin Chandra Pala, Toward the holy, meaningful guru, Without regard for body or life, With reverence, may you receive the instructions. For example, like a sage with a wind disease, Listening to the words of the doctor, Toward the teaching that samsara and nirvana are one, Without fear or dread, inquire. Like a woman undefiled by others, At the time of giving birth to a child, With unwavering faith, Realize the two benefits of your own mind. Now again, listen to the essence of the assembly. Because the root of samsara and nirvana is one, With the diligence of a lion, Inquire about the essential instructions on the root of samsara and nirvana, of which you are ignorant of mantras and characteristics. Like an elephant that does not retreat, destroying enemies, Without misunderstanding the guru's conduct, Contemplate the meaning of the instructions on the nature of reality. Diligence does not retreat, cutting off doubt. Like the limbs of Saku Tze, In all your own conduct, Without distraction from the meaning, Constantly remember in your mind. Now again, listen to the essence of the retinue. The great commitment of love and compassion, Like a child not born without a mother, If you do not realize your own mind, then the Buddha, Even if sought in the three times, cannot be found, Therefore, do not seek from this ordinary state. Like a shadow not found without a form, Beyond abandoning the five poisons, There is not even a name called Buddha. If you realize that, it is the Dharmakaya. For example, like copper, iron, and so on, Coated with gold-transforming essence, On the five poisons of your own mind, Realize by coating with the essence of instructions. Like the example of reciting mantras over poison, Like poison transforming into medicine without being removed, With the meaning of no acceptance or rejection, The five poisons arise as the nature of wisdom. Like a person who finds a precious jewel, Not needing worldly farming, Having realized the meaning of the mind without cultivation, Not straying from that is commitment. The quintessential view of the Great Perfection, from the Tantra of the Vast Expanse of Space, the eighteenth chapter, which teaches the means for reversing delusion, is complete. Then, to the assembled retinue, With spontaneously arisen great wisdom, I will explain the difference between what is and what is not, Listen with your mind, it is excellent!