Tibetan
ཇི་ལྟར་འདོད།། ཡང་ཏི་དོན་དམ་ཆེན་པོ་ནི།། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ བཞིན།། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་སྐུར་གསལ།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་བཙལ་མི་དགོས།། དེ་ཕྱིར་མ་བསྒྲོད་པ་ཡི་ལམ།། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་བཞིན།། རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར།། བདག་གཞན་དོན་ནི་ལྷུན གྱིས་གྲུབ།། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་ཡ་མཚན་ཆེ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཁྱེད་ཅག་ཐེག་པ་འོག་མ་པ།། དཔེར་ན་ཏིལ་ལ་མར་ཡོད་ཀྱང།། མ་བཙིར་བར་དུ་མར་མི་འབྱུང།། དེ་བཞིན་རང་ལ་ཡོད་མོད ཀྱང།། མ་བསྟན་བར་དུ་ཤེས་མི་སྲིད།། བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་ཡི་བར།། འདུས་བྱས་ཆོས་སྤྱོད་བྱས་གྱུར་ཀྱང།། འབྲས་བུ་ངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དག་ཤེས་བྱེད་ལམ མང་ཡང།། རང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཤེས་ན།། གཞན་ལ་ཚོལ་བ་རྨོངས་པའི་ཆོས།། དེ་ཕྱིར་ཚོལ་མེད་དོན་འདི་གཅེས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཐེག་པ་གཞན་སུན་འདོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག པའོ།།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར།། ཀུན་རིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ།། བདེན་པའི་ཚིག་གིས་འདི་སྐད་གསོལ།། མ་རིག་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ གང།། ཡུལ་སེམས་གཞི་ལ་གཅིག་མི་གཅིག། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན།། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང།། ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའི་དོན།། མ་རིག་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ནི།། ང་ཡི་བཤད་ཀྱིས་ད་ཉོན་ཅིག། དང་པོ་འཁོར་འདས་བར་དོ་ལ།། ཤེས་བཞིན་ལུང་མ བསྟན་དུ་ཡོད།། དེ་ཉིད་རང་དུ་ངོ་མ་ཤེས།། དེ་ཕྱིར་གང་གི་བློ་ཡིས་འཇུག། དེ་ནི་གཏི་མུག་འཁོར་བའི་གཞི།། དེ་ལ་དཔྱད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ།། གཞི་གནས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ལ ཡུལ་མེད་འཛིན་པ་ནི།། བག་ལ་ཉལ་བའི་ཆ་ཕྲ་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་རང་ལ་རང་གིས་བསྒྲིབས།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ།། རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ནི།། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཛིན་པས བརྟགས།། བག་ཉལ་མིང་ལ་ཞེན་འཛིན་ཅིང།། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ།། རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་ཡི།། རྐྱེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ ཉོན།། དེས་བསྐྱེད་ཤེས་པ་མངལ་དུ་འཇུག། ངར་འཛིན་ཆགས་སྡང་ཕྲ་མོ་སྐྱེ།།
Chinese
如何希求？ 又，谛义甚深者，犹如大鹏于虚空飞翔，仅忆念便显明为法身，仅此而已，无需寻觅。因此，此乃不需趋入之道，譬如珍宝，仅需证悟，自他之利便可任运成就。因此，此决定义甚为稀有。 现在，谛听金刚萨埵，汝等乃下乘之辈，譬如芝麻虽有油，若不榨取，则油不出。 同样，虽自身具有，若不指示，则无从知晓。 纵经百千俱胝劫，纵然修习有为之法，亦不会生起佛陀之果。 现在，谛听积聚之精华，了知彼等之法虽多，若不知自身具有，向外寻觅乃是愚痴之行。 因此，此无须寻觅之义极为重要。 大圆满决定义积聚中，破斥其他宗派之品第十六完毕。 其后，金刚萨埵为利益积聚之眷属，向普明心之国王，以真实之语作如是请问： 无明与智慧之差别为何？ 境与心之本体是一还是异？ 因果之义的差别为何？ 是否可修，如何修？ 证悟与未证悟之差别为何？ 祈请普明国王宣说。 听闻如是请问之义后，向积聚之眷属开示道： 为利益一切有情，无明与智慧之差别是，现在谛听我的宣说。 首先，于轮回、涅槃、中阴，具有觉知，未曾指示。 彼等自身未能了知，因此以何种心识而入？ 彼乃愚痴轮回之基。 对此进行观察亦无法知晓，此即称为基位无明。 现在，谛听积聚之精华，于彼无境之执着，生起微细的习气。 因此，自身为自身所障蔽。 俱生无明，称为因之缘。 彼因极其迅速，于彼刹那间即以执着而衡量。 执着习气之名，称为彼刹那之缘。 因与彼刹那，为执着二缘之故，是为俱生无明。 现在，谛听积聚之精华，由此所生之识入于胎中，生起微细的我执与贪嗔。
English
How to desire? Furthermore, the great essential meaning is like a great garuda soaring in the sky. Just by remembering it, it becomes clear as the Dharmakaya. Just that is enough; there is no need to search. Therefore, this is the path of non-progression, like a precious jewel. Just by realizing it, the benefit of oneself and others is spontaneously accomplished. Therefore, this definitive meaning is very rare. Now, listen, Vajrasattva. You are of the lower vehicle. For example, sesame seeds have oil, but if they are not pressed, the oil will not come out. Similarly, although it exists within oneself, it cannot be known unless it is shown. Even if one practices conditioned Dharma for hundreds of millions of kalpas, the fruit of Buddhahood will not arise. Now, listen to the essence of the gathering. Although there are many ways to know these things, if one does not know what one has within oneself, seeking it from others is a foolish act. Therefore, this meaning of non-seeking is very important. The sixteenth chapter, "Refuting Other Tenets," from the Great Perfection Definitive Meaning Gathering, is complete. Then, Vajrasattva, in order to benefit the gathering of the assembly, spoke these words of truth to the King of All-Knowing Mind: What is the difference between ignorance and wisdom? Are the object and the mind the same or different in their basis? What is the difference in the meaning of cause and effect? Is there meditation or not, and how is it? What is the difference between realization and non-realization? Please, King of All-Knowing, explain. Having heard the meaning of this request, he spoke to the gathering of the assembly: For the benefit of all sentient beings, the difference between ignorance and wisdom is, now listen to my explanation. First, in samsara, nirvana, and the bardo, there is awareness, but it is not pointed out. They do not recognize it as their own. Therefore, with what kind of mind do they enter? That is the basis of the delusion of samsara. Even if one examines it, one cannot know it. This is called the fundamental ignorance. Now, listen to the essence of the gathering. In that, the grasping without an object arises as a subtle part of habituation. Therefore, one obscures oneself with oneself. Co-emergent ignorance is called the condition of the cause. That cause is very swift, and it is judged by grasping immediately. Clinging to the name of habituation is called the immediate condition. Because of grasping the two conditions of cause and immediacy, it is co-emergent ignorance. Now, listen to the essence of the gathering. The consciousness generated by this enters the womb, and subtle self-grasping, attachment, and aversion arise.
Tibetan
ནང་གི་བཟུང་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟས།། དེ་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ།། ཁོང་ནས་ཕྱུང་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི།། བག་ཆགས་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ ལ།། རང་གི་ཡིད་ཀྱི་ངན་རྟོག་ཞུགས།། ཡུལ་ལ་ཆོས་བརྒྱད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས།། ང་བདག་ངན་རྟོག་འཛིན་བལྟས་ཞེན།། མངོན་རྒྱུ་ཆགས་སྡང་ཁ་ཚང་ཕྱིར།། དམིགས་པ་བདག་པོའི་རྐྱེན་གཉིས་ཚང།། ཀུན་བརྟགས མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ལྷན་ཅིག་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་འཛོམ་པས།། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན།། དེས་བསྐྱེད་ཚོགས་བརྒྱད་ཁ་ཚང་བས།། འཁོར་བར་འཁྱམས་ཞེས་དེ་ལ བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི།། རང་སེམས་ངོ་བོ་རྟོགས་ལས་བྱུང།། ཡང་ན་རང་བྱུང་ཀུན་གྱི་གཞི།། ཤེས་ནས་ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་དོན།། ཟུང་དུ་འཛོམ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས ཡིན།། སྨན་དང་སྨན་པ་འཛོམས་པ་འདྲ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། མ་རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། ཡུལ་སེམས དབྱེ་བ་བཀའ་སྩལ་པ།། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན།། འཁྲུལ་སེམས་བག་ཆགས་བརྟས་པའི་ཕྱིར།། སྣང་བ་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་པ།། ངོ་བོ་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད།། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ལོག་འཁྲུལ་ཡིན།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་གི་སེམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ།། ཐག་སྦྲུལ་ཐོ་ཡོར་མི་བཞིན་དུ།། མེད་ལ་ཡོད་འཛིན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི།། འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་བརྟས པའི་ཕྱིར།། དངོས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་དུ་མེད།། དེ་ཡུལ་འདི་ནི་གཏན་མེད་ལ།། རྨོངས་པ་ཀུན་གྱིས་དམ་པར་འཛིན།། ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ལྟུང།། སྤྲེ་འདྲའི་ལུང་གིས་བསླད་པ་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས དཔའ་ཉོན།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ལ།། མ་རིག་རྐྱེན་བཞིས་མ་བསྐྱེད་པས།། ཀུན་གཞི་མེད་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་མེད།། ཡུལ་སེམས་གཉིས་ཀ་གཞི་ལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་སེམས་མིན་ཆོས་སྐུ་ལ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་བློ ལྡན་པས།། སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་འཛིན་པ་བྲལ།། གསལ་ལ་འཛིན་མེད་མི་གཡོ་བ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པར་བཤད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རང་སེམས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ།། འཁོར་བའི་ས བོན་མ་རིག་པས།། རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་རང་འཁྲུལ་རྨོངས་པའི་སེམས།། གཟུང་འཛིན་བྱིང་རྒོད་ཞེན་པའི་རྒྱུ།། ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ།། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆགས་སྡང གཉི
Chinese
内里所执持，恒常坚固住，因此称为缘。从内取出之外境，习气境之显现上，自心恶分别潜入，于境八法恒常审，我执恶分别，执著视贪恋，显现因贪嗔，圆满之故，境与有者缘二全。 遍计即是无明也。 今又谛听总集义，俱生遍计二者合，即是阿赖耶识也。 彼所生起八识全，故说流转于轮回。 今又谛听总集义，诸佛一切之智慧，从证自心体性生。 又或自生一切基，知已具教决定义，双运故为是智慧，如医与药会合也。 大圆满决定义总集中，开显无明与智慧差别品第十七竟。 之后普明王如是，境心差别作开示，显现有之诸法皆，由迷乱心习气增。 显现贪著各各异，体性境上无成立，是故显现为错乱。 今又谛听总集义，自心即是错乱例，绳蛇旱獭与人等，于无执有恒常审。 地水火风四大种，由错乱之习气增，虽现为实然无义，是境此乃全无有，然诸愚者执为真，随逐邪道而堕落，如猴受邪教所惑。 今又金刚萨埵谛听，自证法身智慧上，未生无明四缘故，无阿赖耶故心亦无，境心二者基上无，是故非心乃法身，具足自证智之故，无显现故离执著，明然无执无动摇，说为诸佛之密意。 今又金刚萨埵谛听，自心执境之因者，轮回之种子乃无明，因缘所作生痛苦，是故自迷愚昧心，能取所取沉掉因，依于境上生贪嗔，轮回之因即贪嗔二
English
The inner grasping is always firmly established. Therefore, it is called the condition of the object. Taking it out from within, the appearance of the habitual realm of the outer world, The evil thoughts of one's own mind enter. On the object, the eight worldly dharmas are constantly scrutinized. I, self, evil thoughts, clinging, looking, and attachment, Manifest cause, attachment, and hatred are complete. The object and the possessor, the two conditions are complete. Conceptualization is called ignorance. Now listen to the essence of the assembly again. The two, coemergent and conceptual, are combined. It is the Alaya consciousness. Because it gives rise to the complete eight consciousnesses, It is said to wander in samsara. Now listen to the essence of the assembly again. The wisdom of all Buddhas Arises from realizing the nature of one's own mind. Or the basis of all self-arising, Knowing the definitive meaning with scripture, Because of the union, it is wisdom. Like the combination of medicine and doctor. The seventeenth chapter, which shows the difference between ignorance and wisdom, from the Great Perfection, the definitive meaning assembly, is complete. Then, the All-Knowing King, The distinction between object and mind was taught. All phenomena of appearance and existence, Because of the increase of habitual tendencies of the deluded mind, Various appearances and attachments, The essence is not established on the object. Therefore, appearance is a false delusion. Now listen to the essence of the assembly again. One's own mind is an example of delusion, Like a rope, a snake, a marmot, and a person, Always judging existence in non-existence. The four elements of earth, water, fire, and wind, Because of the increase of habitual tendencies of delusion, Although appearing as real, they are meaningless. This object is completely non-existent, But all fools hold it as true, Falling by following the wrong path, Like a monkey deceived by evil teachings. Now listen, Vajrasattva, On the self-aware Dharmakaya wisdom, Because the four conditions of ignorance are not produced, Because there is no Alaya, there is also no mind. Both object and mind are not on the basis. Therefore, the Dharmakaya is not the mind. Because it possesses self-aware wisdom, Because there is no appearance, it is free from clinging. Clear, without clinging, and unwavering, It is said to be the intention of all Buddhas. Now listen, Vajrasattva, The cause of clinging to one's own mind as an object, The seed of samsara is ignorance. By making cause and condition, suffering arises. Therefore, the self-deluded, ignorant mind, The cause of grasping and clinging, sinking and rising, Relying on the object, attachment and aversion arise. The cause of samsara is attachment and aversion.