Tibetan
ནོ། །མི་རྟོག་ཐུབ་པས་ཡང་གསོལ་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཁམས་གང་ལགས། ནང་སེམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་ཁམས་སུ་གང་རྣམས་འགྲོ་བ་གང་ལགས། བདག་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གསུངས་ཤིག །ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །ཕྱི་ཡུལ་གྱི་བསྡུས་པའི་ཁམས་ནི། སའི་ཁམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་གཞི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཁམས་སོ། །ཆུའི་ཁམས་ ཀྱིས་མིང་དུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་ན་ཁམས་སོ། །མེ་ཡི་ཁམས་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཁམས་སོ། །རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་གཡོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པས་ན་ཁམས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་དབང་པོ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཁམས་སོ། །ནང་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཁམས་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་དང་།སེམས་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་ཉིད་དོ། །སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ནི་སེམས་དྲན་པ་གཞི་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། དྲན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་། དྲན་པ་གུད་དུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །སེམས་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་ནི། ཤེས་པ་རང་གསལ་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་མིག་གི་ཁམས་དང་། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣ་བའི་ཁམས་དང་། ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣའི་ཁམས་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྕེའི་ཁམས་དང་། ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིང་དང་ཁ་དོག་འཛིན་པས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། གྲུབ་པའི་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་འཛིན་ཅིང་ཡུལ་བསྒྲུབ་པས་ན་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཁམས་དང་། སྣང་བའི་ཡིད་འཛིན་ཅིང་འཕྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྣ་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཁམས་དང་། ཡས་པའི་ཡང་བྱུང་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་ཅིང་གཞན་གྱི་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་ པས་ན། སྣ་ཡི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཁམས་དང་།གང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་
Chinese
诺。（不思议者）又请问：（世尊）外境所摄之界为何？内心所摄之界中，哪些是行者所行之处？请为我宣说那些的意义。又开示说：大雄，汝谛听！外境所摄之界是：地界能生出身之基础，故名界。水界能摄持一切名相，故名界。火界能成熟诸境，故名界。风界能维系一切动摇之世间，故名界。虚空界能执持诸根，故名界。内心所摄之界有二：即摄持心之器界，及心性所生之界。器界是：由心之忆念广大为基础所生之色界，由忆念所生之无色界，由忆念个别执持所生之欲界。心性所生之界是：由觉性自明之分所生之眼界，由觉性专注一境所生之耳界，由觉性无边无际所生之鼻界，由诸觉性聚集一处所生之舌界，由觉性周遍一切所生之意界，由觉性作为诸法之所依所生之身界，以能执持名与色故，是眼之识界，以能执持成就之业故，是耳之识界，以能执持随逐他者故，是鼻之识界，以能体验事物故，是舌之识界，以能周遍一切事物与非事物故，是意之识界，以能总摄一切之义故，是身之识界，以能执持对诸事物之颠倒分别，且能成就对境故，是眼之和合触界，以能执持显现之心，且能成就散乱故，是耳之和合触界，以能一时总摄获得增上之觉性，且能夺取他人之心故，是鼻之和合触界，以能随逐任何事物之
English
No. (The Inconceivable One) then asked again: (O Bhagavan) what are the realms encompassed by the external world? Among the realms encompassed by the inner mind, what are the places where practitioners go? Please explain the meaning of those to me. Again, he taught: Great Hero, listen! The realms encompassed by the external world are: the earth realm produces the basis of the body, therefore it is called a realm. The water realm gathers all names, therefore it is called a realm. The fire realm ripens all objects, therefore it is called a realm. The wind realm sustains all moving worlds, therefore it is called a realm. The space realm holds all the senses, therefore it is called a realm. The realms encompassed by the inner mind are two: the vessel realm that holds the mind, and the realm that arises from the nature of the mind itself. The vessel realm is: the form realm that arises from the mind's memory being vast as its basis, the formless realm that arises from memory, and the desire realm that arises from memory holding separately. The realms that arise from the nature of the mind itself are: the eye realm that arises from the part of awareness that is self-luminous, the ear realm that arises from awareness being focused on one point, the nose realm that arises from awareness being infinite, the tongue realm that arises from all awarenesses gathering in one place, the mind realm that arises from awareness pervading everything, the body realm that arises from awareness being the support of all things, because it holds name and form, it is the eye consciousness realm, because it holds accomplished actions, it is the ear consciousness realm, because it holds following others, it is the nose consciousness realm, because it experiences things, it is the tongue consciousness realm, because it pervades all things and non-things, it is the mind consciousness realm, because it gathers the meaning of everything, it is the body consciousness realm, because it holds the inverted discriminations of things and accomplishes objects, it is the eye's combined touch realm, because it holds the appearing mind and accomplishes scattering, it is the ear's combined touch realm, because it gathers the awarenesses that obtain the increase at one time and steals the minds of others, it is the nose's combined touch realm, because it follows any
Tibetan
འཛིན་ཅིང་ཉེ་བར་ལེན་པས་ན། ལྕེའི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཁམས་དང་། དྲན་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྡུད་ཅིང་ཡུལ་ཀུན་ལ་འཇུག་པས་ན། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཁམས་དང་། རགས་པ་དུ་མ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་འབྱུང་བ་རྣམས་འདུས་པས་ན། ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཁམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཁམས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟོག་པས་སྦག་པའི་ཕུང་པོ་དང་། རྟོག་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕུང་པོའོ། །མི་རྟོག་ཐུབ་པས་ཡང་གསོལ་པ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས། རྟོག་པས་སྦག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གང་ལགས། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ནི་གང་ལགས། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་གསུངས་ཤིག །དེ་ནས་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་རྟོག་པ་སྦག་པའི་ཕུང་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་གྲུབ་པས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འདུས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཉམས་སུ་དྲན་པ་ཉིད་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུག་པས་ན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཕྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འདུས་པས་ན་འགྲོ་བ་དང་འཆག་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །མི་རྟོག་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ནི་རིག་པའི་རྩལ་འབྱུང་བའོ། །ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། རིག་པ་ཉིད་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྐྱེ་མེད་དུ་སྣང་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། དྲི་མ་རྣམས་མངོན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའོ། །དབང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་དབང་པོའོ། །མི་རྟོག་ཐུབ་པས་ཡང་གསོལ་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་དབང་པོ་རྣམས་གང་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་ནང་གི་བྱུང་བའི་དབང་པོའི་ཆ་ནི་གང་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གསུང་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་མི་རྟོག་པའི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་འདི་དག་ནི་དབང་
Chinese
因为执持和接近的缘故，舌的聚集是触的界；因为忆念全部聚集并将一切境纳入的缘故，意的聚集是触的界；因为执持众多粗大之物和聚集诸元素的缘故，身体的聚集是触的界。因此，那些界也是执持境的。那也是从错乱本身内在执持的部分产生的。蕴是这样的：由分别念所染污的蕴，以及分别念自性本空的蕴。不分别能仁又禀告道：世尊，什么是名为由分别念所染污的蕴？什么是不分别的蕴？请导师为我宣说。然后您又开示道：能仁大士，由分别念所染污的蕴是这样的：一切事物聚集在一起，由因果所成就，所以是色蕴；一切知识聚集为我，所以是识蕴；忆念的体验全部聚集在一起，所以是受蕴；眼等诸根的执持聚集在一起，所以是想蕴；微细的烦恼聚集在一起，所以行、走等是行蕴。这些不分别的蕴是智慧的力量所产生的。是这样的：一切禅定聚集在一起，所以是等持蕴；智慧本身因为烦恼漏尽的缘故，所以是解脱智慧蕴；那本身的意义显现为不生，所以是智慧蕴；垢染显现清净的缘故，所以是戒律蕴；因为超越了一切分别念的缘故， 所以是解脱智慧见蕴。根有两种：从色的部分产生的根，以及从智慧的部分产生的根。不分别能仁又禀告道：世尊，从色的部分产生的根是什么？从智慧的部分内在产生的根的部分是什么？请世尊为我宣说。世尊开示道：不分别的大能仁，你谛听！从色的部分产生的这些是根
English
Because of holding and approaching, the gathering of the tongue is the realm of touch; because of gathering all memories and including all objects, the gathering of the mind is the realm of touch; because of holding many coarse things and gathering the elements, the gathering of the body is the realm of touch. Therefore, those realms also hold objects. That also arises from the part that inherently holds delusion itself. The aggregates are like this: the aggregate defiled by conceptualization, and the aggregate where conceptualizations are naturally empty. The Non-Conceptual Conqueror then asked again: O Blessed One, what is the aggregate called 'defiled by conceptualization'? What is the non-conceptual aggregate? Please, Teacher, tell me. Then you spoke again: O Great Conqueror, the aggregate defiled by conceptualization is like this: all things gather together and are accomplished by cause and effect, so it is the aggregate of form; all knowledge gathers as self, so it is the aggregate of consciousness; the experience of remembering itself, all experiences gather together, so it is the aggregate of feeling; the grasping of the senses such as the eye gathers together, so it is the aggregate of perception; subtle afflictions gather together, so walking and moving etc. are the aggregate of formations. These non-conceptual aggregates arise from the power of wisdom. It is like this: all meditations gather together, so it is the aggregate of samadhi; wisdom itself, because of the exhaustion of outflows, is the aggregate of the wisdom of liberation; the meaning of that itself appears as unborn, so it is the aggregate of wisdom; because impurities manifestly purify, it is the aggregate of discipline; because it transcends all conceptualizations, therefore it is the aggregate of seeing the wisdom of liberation. There are two kinds of faculties: faculties arising from the aspect of form, and faculties arising from the aspect of wisdom. The Non-Conceptual Conqueror asked again: O Blessed One, what are the faculties arising from the aspect of form? What is the aspect of the faculties arising internally from the aspect of wisdom? Please, Blessed One, tell me. The Blessed One said: O Great Non-Conceptual Conqueror, listen! These arising from the aspect of form are the faculties.