Tibetan
ཉིད་དུ སྣང།། གཡོ་བའི་བག་ཆགས་འདུ་བྱེད་ཉིད་དུ་གསལ།། འོད་དེས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བཟུང།། བཟུང་བའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང།། དེ་ལ་ཞེན་པས་འདོད་ཆགས་དག་ཏུ བྱུང།། ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ཞེ་སྡང་དག་ཏུ་བྱུང།། བྱུང་བར་མ་ཤེས་མ་རིག་པ་རུ་བྱུང།། དེ་ཉིད་གྲུབ་པས་ང་རྒྱལ་དག་ཏུ་བྱུང།། གཉིས་སུ་སྣང་བས་ཕྲག་དོག་དག་ཏུ་བྱུང།། དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་གཟུགས ཀྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ།། རིག་པ་རང་གསལ་དབང་པོ་སྒོ་ལྔར་སྣང།། རིག་པ་རང་འོད་ཡུལ་ལྔའི་སྣང་བར་བཟུང།། བཟུང་བའི་བག་ཆགས་ལུས་གང་འཁྲུལ་པ་གྲུབ།། རིག་པ་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཕོ་རུ་བྱུང།། བཟུང་བའི་བག ཆགས་སྐྱེས་པ་ཕོ་རུ་གྲུབ།། རིག་པ་ཡུལ་ལ་མི་སྤྱོད་མོ་རུ་བཟུང།། བཟུང་བའི་བག་ཆགས་རིག་པ་མོ་རུ་སྣང།། རིག་པ་རང་སོར་གནས་པ་མ་ནིང་བཟུང།། བཟུང་བའི་བག་ཆགས་མ་ནིང་དག་ཏུ་སྣང།། རང་ལས བྱུང་བའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང།། མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་གཉིས།། འདྲ་མཐུན་རིག་མཐུན་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ཡིས།། འདྲ་གཞི་དེ་ལས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བྱས་སོ།། བྱུང་དང་འབྱུང་དང་བྱུང་ནས་གནས་པ་མ རྟོགས་པས།། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སོ་སོར་བྱུང་བ་ཡིན།། གཞི་གཅིག་དག་ལས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་བྱུང་བའོ།། རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བཅུད་དུ་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར གཅིག་པའོ།།།། སྡུད་པའི་གསང་དབང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། སྤྱི་ཡི་སྤྱི་ལས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ།། རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ།། རྒྱུ་མེད་འཁྲུལ་པ བྱུང་པ་ཇི་ལྟ་བུ།། འདྲ་གཞི་ཡོད་པའི་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ།། འདྲ་གཞི་མེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ།། སྟོན་པའི་སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེས།། སྡུད་པའི་གསང་དབང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ།། སྤྱི་ཡི་སྤྱི་ལས་འཁྲུལ་པ ནི།། རིག་པ་མི་རྟོག་རང་སོར་གནས་པ་དེ།། རིག་པའི་རྩལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤར།། རིག་པ་དེ་ཉིད་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ཡིས།། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་མེད་རིག་པ་རང་གསལ་བ།། དེ་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང བར་ཤེས་པ་ཡིན།། རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བྱུང་བའི་གཞི་ཡང་བྱས།། རིག་པ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་སྟོང་པར་མ་རྟོགས་པས།། རིག་པ་རང་གསལ་འོད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན།། འོད་དང་རིག་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བྱུང།། འོད་དེའི ཡུལ་ལས་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་བརྟགས།། ཁམས་གསུམ་མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་འབྱུང་བའི་གཞི།། རིག་པ་སྤྱི་ལ་གཉིས་སུ་
Chinese
显现于自身。 动摇的习气在行中显现。 以光产生一切，故执持为识。 执持的习气显现为识。 因执着于此，生起贪欲。 因极其明亮，生起嗔恨。 不知生起，故成为无明。 此即成立，故成为我慢。 显现为二，故成为嫉妒。 这些聚集为一，故色蕴成立。 自明之觉性显现为五根门。 自光之觉性执持为五境之显现。 执持的习气，身体的错觉成立。 觉性享用境，故成为男。 执持的习气，出生为男成立。 觉性不享用境，故执持为女。 执持的习气，觉性显现为女。 觉性安住于自性，故执持为双性人。 执持的习气，显现为双性人。 从自身生起的光之显现， 以及名为命名的境之显现二者， 以相似、觉性相同、相同的方式见到， 从相似之基，造作错觉之因。 不了知生、生、生后安住， 故错觉之显现各自生起。 从一个基中，生起各种显现。 来自《宝鬘广大续》中， 阐述精要中错觉之章节，即第二十一品。 摄集秘密主金刚萨埵， 向宣说者之宣说者普贤王如来， 从总体的总体中，错觉如何生起？ 从续部中生起的错觉如何？ 无因的错觉如何生起？ 具有相似之基的错觉如何？ 不具有相似之基的错觉如何？ 宣说者之空性普贤王如来， 向摄集秘密主金刚萨埵， 从总体的总体中，错觉是： 不作意之觉性安住于自性， 觉性之力显现为二种。 以觉性彼者了悟为空性， 境与有境二者无别之觉性自明。 从彼生起一切，是知晓者。 了悟后也成为佛陀生起之基。 以觉性彼者不了悟体性为空性， 故觉性自明见为光。 光与觉性显现为二。 从彼光之境，辨别各种觉性。 不了知三界，是众生生起之基。 觉性于总体上分为二。
English
Appears in itself. The habit of movement is clear in formation. Because light generates everything, it is held as consciousness. The habit of holding appears as consciousness. Because of attachment to it, desire arises. Because it is extremely clear, anger arises. Not knowing arising, it becomes ignorance. That itself is established, so it becomes pride. Appearing as two, it becomes jealousy. These gather as one, so the skandha of form is established. Self-luminous awareness appears as the five sense doors. Self-radiant awareness is held as the appearance of the five objects. The habit of holding, the illusion of the entire body is established. Awareness engaging with objects, so it arises as male. The habit of holding, being born as male is established. Awareness not engaging with objects, so it is held as female. The habit of holding, awareness appears as female. Awareness abiding in its own state, so it is held as hermaphrodite. The habit of holding, appears as hermaphrodite. The appearance of light arising from oneself, And the two appearances of objects named as names, By seeing as similar, awareness alike, alike, From that basis of similarity, the cause of illusion is made. Not understanding arising, arising, and abiding after arising, Therefore, the appearances of illusion arise separately. From one basis, various appearances arise. From the Great Expanded Jewel Garland Tantra, The twenty-first chapter, which explains illusion in essence. The secret lord Vajrasattva, the gatherer, To the teacher of teachers, Samantabhadra, How does illusion arise from the general generality? How does illusion arise from the tantra? How does causeless illusion arise? How does illusion with a basis of similarity arise? How does illusion without a basis of similarity arise? That Samantabhadra, the emptiness of teachers, To the secret lord Vajrasattva, the gatherer, Illusion from the general generality is: Awareness not thinking, abiding in its own state, The power of awareness dawns as two aspects. By realizing that awareness itself is emptiness, Awareness, self-luminous, without duality of object and subject, From that, it is known that all things arise. Having realized, it also becomes the basis for the arising of Buddhas. Because that awareness itself does not realize essence as emptiness, Therefore, self-luminous awareness is seen as light. Light and awareness appear as two. From the objects of that light, various awarenesses are discerned. Not understanding the three realms, it is the basis for the arising of sentient beings. Awareness is divided into two in general.
Tibetan
མཐོང་བ་ཡིས།། སྤྱི་ཡི་སྤྱི་ལས་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་བྱུང།། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་འཁྲུལ པའི་སྣང་བ་ནི།། ཡན་ལག་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡུལ་ལ་མི་སྤྱོད་པ།། རིག་པ་རང་སོར་ནང་གསལ་གནས་པ་ལས།། མ་རིག་པ་ཞེས་བརྟགས་ཏེ་མ་རིག་པ་རུ་བཟུང།། སྟོང་པར་མ་ཤེས་ཡུལ་དུ་མ་ཤེས་པས།། མ་རིག་པ ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་ཡིན།། རྒྱུ་ཉིད་རང་ལས་བྱུང་བའི་མ་རིག་པས།། རང་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་གཞན་དུ་བཟུང།། བཟུང་བ་རང་གིས་ཡུལ་གཞན་ཉིད་དུ་སྣང།། ཡུལ་གྱིས་རིག་པ་སྒྲིབ་པས་རྐྱེན་གཞན་མ་རིག པ།། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མ་རིག་པ་རུ་མཐོང།། རྒྱུ་མེད་དག་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་བ་ནི།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་གདོད་ནས་དག་པ་ཡི།། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡན་ལག་རིག་པ་ཡང།། མ་བཅོས་སྙིང་པོ་གདོད་ནས་དག་པ ཡིས།། དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་འཁྲུལ་པ་གང་ཡང་མེད།། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་གནས་པ་གཏིང་གསལ་ཡིན།། རིག་པའི་ཡན་ལག་ངང་གིས་དག་པ་རང་གསལ་ཡིན།། རིག་པ་གསལ་བར་ཆས་པ་འོད་གསལ ཡིན།། འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་བཏགས་པ་ཙམ།། མིན་པར་ཡིན་པར་བཟུང་བས་འཁྲུལ།། དོན་ལ་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བར་མེད།། རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་བཏགས་པ་ཙམ།། འདྲ་གཞི་ཡོད་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི།། སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་པ་ཡི འདྲ་གཞི་ནི།། རིག་པ་གསལ་བ་རང་གིས་བྱས།། སྣོད་དུ་འཁྲུལ་བའི་འདྲ་གཞི་ནི།། རིག་པ་ཕྱི་རུ་གསལ་བར་བྱས།། འདྲ་གཞི་མེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི།། སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིའི་གནས་རྣམས་དང།། སྲིད་པ་བར་དོར འཁྲུལ་པ་ཡིན།། སྣོད་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ཀུན།། སྟོང་པའི་རྩལ་ལས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་འཁྲུལ།། བཅུད་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ཀུན།། རིག་པའི་ཟེར་ལས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་འཁྲུལ།། དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ མ་ཤེས་པས།། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན།། གཅིག་ལས་མེད་དེ་སོ་སོར་སྣང་བ་འཁྲུལ།། རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འཁྲུལ་གཞི་ཐ་དད་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་གཉིས་པའོ།།།། སྡུད་པའི་གསང་དབང རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེས།། སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། དོན་དམ་དག་གི་འཁྲུལ་པ་དང།། ཀུན་རྫོབ་དག་གིས་འཁྲུལ་པ་དང།། སྒྱུ་མ་དག་གི་འཁྲུལ་པ་དང།། ལོག་པ་དག་གི་འཁྲུལ་པ་གང།། སྟོན་པའི སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེས།། སྡུད་པའི་གསང་དབང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ།། དོན་དམ་དག་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་ཡང།། ཞེན་ཅིང་ཆགས་ནས་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་པར་གནས་པ ལ།། སྟོང་པ་སྟོང་པར་བཟུང་ན་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ།། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང
Chinese
以见而观之，从总体的总体中显现出迷乱的现象。从因产生的果的迷乱现象是：支分之识的自性不用于对境，识于自身内明而住，被认为是无明，执为无明。因不了解空性，不了解对境，故显现为所谓的无明。因自身产生的无明，将自身产生的现象执为他者。执著自身显现为他境。境遮蔽了识，因此不了知其他缘起。见到从因产生的无明。从无因产生的迷乱是：自生法身从初始即清净，从中产生的支分识也是，无造作之心髓从初始即清净，因此没有任何分别念的迷乱。识的自性住于空性，深邃而明澈。识的支分自然清净，自明自显。识显现为光明，是光明。所谓的迷乱仅仅是假立之名。因执著非真为真而迷乱。实际上没有所谓的迷乱。仅仅是无因而忽然假立。有相似基础的迷乱是：十二处四句的相似基础是，识的显现由自身所为。作为容器而迷乱的相似基础是，识向外显现。没有相似基础的迷乱是：十二处四句的处所等，以及中有的迷乱。所有这些显现为容器的事物，因不了解是从空性的妙力中产生而迷乱。所有这些显现为精华的事物，因不了解是从识的光芒中产生而迷乱。因不了解无别为一，而对各种乘产生迷乱。本来无二，却显现为各自不同而迷乱。《大宝广博经》中，迷乱之基各异品第二十二终。 摄受的秘密主，金刚萨埵，向能仁之能仁普贤王如来，请问了胜义谛的迷乱，世俗谛的迷乱，幻化的迷乱，以及颠倒的迷乱。 能仁之能仁普贤王如来，向摄受的秘密主金刚萨埵回答说：胜义谛中没有迷乱，但因执著和贪恋而称为迷乱。 法性自性住于空性，若执空为空则称为迷乱。 空性本身也空
English
Through seeing, the appearance of delusion arises from the general of the general. The deluded appearance of the fruit arising from the cause is: The essence of the limb consciousness does not use the object. Consciousness abides in its own clarity, and is considered ignorance and held as ignorance. Because emptiness is not understood, and the object is not understood, it appears as so-called ignorance. Because of the ignorance arising from the cause itself, the appearance arising from itself is held as other. What is held appears as another object by itself. Because the object obscures consciousness, other conditions are not understood. Ignorance arising from the cause is seen. The delusion arising from the causeless is: The self-born Dharmakaya is pure from the beginning. The limb consciousness arising from it is also, the uncreated essence is pure from the beginning. Therefore, there is no conceptual delusion. The essence of consciousness abides in emptiness, deep and clear. The limb of consciousness is naturally pure, self-illuminating. Consciousness is clear and bright, it is luminosity. The so-called delusion is merely a designation. Delusion arises from holding what is not true as true. In reality, there is no so-called delusion. It is merely a sudden designation without cause. The delusion with a similar basis is: The similar basis of the four phrases of the twelve sources is that the manifestation of consciousness is done by itself. The similar basis of delusion as a container is that consciousness manifests outwardly. The delusion without a similar basis is: The places of the four phrases of the twelve sources, and the delusion of the intermediate state. All these things that appear as containers, are deluded because they do not understand that they arise from the power of emptiness. All these things that appear as essence, are deluded because they do not understand that they arise from the rays of consciousness. Because they do not understand non-duality as one, they are deluded about various vehicles. Originally non-dual, but appearing as different, is delusion. From the Great Extensive Jewel Sutra, the twenty-second chapter on the different bases of delusion is complete. The secret lord of gathering, Vajrasattva, asked the teacher of teachers, Samantabhadra, about the delusion of ultimate truth, the delusion of relative truth, the delusion of illusion, and the delusion of wrong. The teacher of teachers, Samantabhadra, replied to the secret lord of gathering, Vajrasattva: There is no delusion in ultimate truth, but it is called delusion because of attachment and clinging. The nature of Dharma abides in emptiness. If emptiness is held as empty, it is called delusion. Emptiness itself is also empty.