Tibetan
བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཉེར་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་དོན་དུ། །ཀུན་རིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ངེས་པའི་དགོངས་དོན་འདི་སྐད་གསོལ། །ཡེ་གནས་ཆོས་དབྱིངས་ཀློང་ནི་གང་། །རོལ་པ་མི་འགག་གང་གི་ཀློང་། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་ཀློང་ནི་གང་། །དེ་ལྟར་མི་ཤེས་གང་གི་ཀློང་། །བརྗོད་མེད་གསལ་བ་གང་གི་ཀློང་། །རང་ཡན་མཉམ་པ་གང་གི་ཀློང་། །མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས། །འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཀློང་ཆེན་དྲུག་ནི་ངས་བཤད་ཀྱི། །ངེས་པའི་དད་པས་ཡང་ཉོན་ཅིག །རང་བྱུང་ཀུན་བཟང་ཆོས་ཉིད་ཀློང་། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས། །ཆོས་ཉིད་ཡངས་པས་གདལ་ཁྱབ་པས། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་པའི། །ཆོས་ཉིད་ཀློང་ཞེས་དེ་ལ་བྱ། །ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན། །རིག་པ་རང་བྱུང་སྔ་ཕྱི་བྲལ། །དེ་དོན་སྐྱོན་མེད་ནམ་མཁའ་ནི། །ཆོས་སྐུ་ཀུན་བཟང་ཡེ་ ཤེས་ཏེ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀློང་། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་དང་སེམས་ཅན་སེམས། །ཆོས་ཉིད་ཀློང་ཁྱབ་ཡངས་པའི་ལམ། །ཡེ་ཤེས་གདལ་ཁྱབ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གདོད་ནས་ཡེ་གནས་ནམ་མཁའ་བཞིན། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀློང་། །རིག་པ་སྒྲིབ་མེད་རྣམ་པར་དག །མ་རིག་དག་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀུན། །ཡེ་ཤེས་ཀློང་དུ་ཀུན་བསྒྲལ་ནས། །བྱིང་དང་རྨུགས་པ་མི་འགག་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་ཆོས་ཀྱི་ཀློང་། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་དགོངས་པ། །གང་ཡང་མི་བསམ་ཏིང་འཛིན་མཆོག །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །ཆོས་མེད་རང་བྱུང་ཡུལ་མེད་པས། །འཁོར་བ་མྱོང་མེད་ཀློང་གི་ངང་། །དོན་འདི་རྟོགས་པས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། །སེམས་ཅན་མེད་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་འཇུག །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཀློང་དེ་རུ། །ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་འཆར། །ཆེ་བ་འབྱུང་བའི་རོལ་པ་སྟེ། །ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་གུད་ན་མེད། །རང་ལ་ཚང་བས་བཙལ་མི་དགོས། །ཆོས་ཉིད་དོན་ནི་མ་བཅོས་པ། །ཅིས་ཀྱང་མི་བསྐྱོད་རང་བྱུང་སྐུ། །བྱ་བཙལ་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཟད། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཡོད་རང་བྱུང་ཀློང་། །རང་ལ་ཡོད་པས་རང་གྲོལ་དོན། །ངོ་ཤེས་ཕྱིར་ན་གཉིས་ཀ་གྲོལ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གཞན་དུས་གཅིག་ཏུ། །སངས་རྒྱས་ས་རུ་དུས་འདིར་རྟོགས། །ཡེ་ཤེས་ལམ་ཆེན་ཀུན་ལ་སྟོན། །ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན། །ཡོད་མེད་དབུས་ལ་མི་གནས་པས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཐུགས། །རེ་དོགས་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་སྤངས། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་ཞེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས། །རོལ་པ་མི་འགག་ཀློང་ཆེན་ནི། །འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་ཅིར་སྣང་ཡང་། །ཀུན་བཟང་རོལ་པ་ཡིན་པར་ཤེས། །རང་བྱུང་ནམ་མཁའ་བརྗོད་ལས་འདས། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་གཞི་ལ་མེད། །ད་ཡང་འདུས་ པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །ཆུ་བོ་བཞི་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ཀློང་། །བཅུད་ཀྱི་རྩི་ཐོག་ནགས་ཚལ་དང་། །སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཀློང་ན་འཕྱོ། །དེ་བཞིན་ཐེག་དགུའི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་། །ཡང་ཏིའི་ཐེག་པ་འདི་ཡི་ཀློང་། །ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་མ་ལུས་ཀུན། །ད་ལྟའི་རྟོགས་པ་འདི་ཡི་ཀློང་། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཀུན། །ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཀློང་ནས་བྱུང་། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །ངེས་དོན་ཆོས་སྐུ་འདི་རུ་འདུས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་མ་ལུས་ཀུན། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་འདུས། །རེ་དང་དོགས་པའི་ཆོས་ཀུན་ནི། །གཞི་ལ་མེད་པས་རང་གྲོལ་ཀློང་། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང་། །རྐྱེན་ཐུབ་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀློང་། །སངས་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཀློང་ན་འཕྱོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་རིག་པ་འདི་ཡི་ཀློང་། །འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འཕྲུལ་གྱི་མེ་ལོང་འདི་ཡི་ཀློང་། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་འདི་ཅི་མཐོང་ཡང་། །སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ཀློང་ན་འཕྱོ། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །ཆོས་སྐུ་རང་རིག་འདིར་འདུས་ཕྱིར། །གོམས་ལྡན་གདེང་ལྡན་རིན་ཆེན་གསེར། །དལ་འབྱོར་དབྱིངས་ན་ལྷག་མཐོང་འཕྱོ། །དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་ལུང་འདི་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན་བསད་ཀྱང་། །སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་གྲོལ་བར་ངེས། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀློང་། །མ་བཅོས་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར། །རེ་དོགས་བྲལ་བས་དགེ་སྡིག་མེད། །དྲང་དོན་ཆོས་ཀྱིས་ཀུན་བསླུས་ཕྱིར། །མ་རིག་རྨོངས་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་འབྱུང་བཞི་བདེ། །སེམས་ཉིད་ཀློང་དུ་རྟོག་པ་བདེ། །ཡེ་ཤེས་ཀློང་དུ་སངས་རྒྱས་བདེ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་དུ་རང་བྱུང་བདེ། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །དེ་ཕྱིར་རོལ་པ་མི་འག
Chinese
第二十九品，略示竟。 此后金刚萨埵尊，为利聚集之眷属，向普明法王，如是请问真实义：本来存在法界虚空为何？无碍显现之虚空为何？境心二无之虚空为何？如是不知之虚空为何？不可言说之光明虚空为何？自解平等之虚空为何？请平等之王宣说！听闻如是请问之义后，向聚集之眷属开示道：六大虚空我将说，以决定之信心再谛听！自生普贤法性虚空，安住于诸佛众生，以法性宽广而普及，如虚空般本来存在之，即称之为法性虚空。今金刚萨埵再谛听！觉性自生无有先后，彼义无垢之虚空即，法身普贤智慧也，无为之智慧虚空。诸佛之意与众生心，乃法性虚空普及之道路，智慧普及菩提心，本初本来存在如虚空，无有聚散之法性虚空。觉性无垢极清净，为净无明故诸习气，皆于智慧虚空中度脱，为离沉没与昏昧故，功德生起之法之虚空。不顾轮回与涅槃二者，亦不思任何事乃胜三摩地。今聚集之精要再谛听！无法自生无有对境故，无有经历轮回之虚空自性。了悟此义净诸障，因无众生故生悲悯。于如虚空之彼虚空中，如日般之智慧现，乃大者生起之显现，为真实甚深义故。诸佛菩提非在他处，因自圆满故不需寻。法性之义乃无造作，无论如何不动摇之自生身。离勤作寻觅故痛苦尽，是故本来存在自生虚空。因自具故自解脱义，为了知自性故二者解脱。是故自他同时，于此生证得佛地。于一切示现智慧大道。今金刚萨埵再谛听！不住有无之中间故，自生智慧法身之虚空，了悟彼即是智
English
The twenty-ninth chapter, briefly shown, is complete. Then, Vajrasattva, for the benefit of the assembled retinue, asked the King of All-Knowing Dharma as follows, regarding the definitive meaning: What is the space of the primordial Dharmadhatu? What is the space of unceasing manifestation? What is the space of non-duality of object and mind? What is the space of not knowing in this way? What is the space of inexpressible clarity? What is the space of self-sufficient equality? Please, King of Equality, explain! Having heard the meaning of this request, he spoke to the assembled retinue: I will explain the six great spaces, listen again with definitive faith! The self-born Samantabhadra Dharmata space abides in all Buddhas and sentient beings. Because the Dharmata is vast and pervasive, it is primordially present like the sky. That is called the Dharmata space. Now, Vajrasattva, listen again! Awareness is self-born, free from before and after. That meaning, the flawless sky, is the Dharmakaya Samantabhadra wisdom. The unconditioned wisdom space, the mind of the Buddhas and the mind of sentient beings, is the path of the Dharmata space, vast and pervasive. Wisdom pervades the Bodhicitta, primordially present like the sky. The Dharmata space is without gathering or scattering. Awareness is stainless, completely pure. Because ignorance is purified, all habitual tendencies are completely liberated in the wisdom space. Because sinking and dullness do not cease, the space of Dharma is the source of qualities. Not considering samsara and nirvana, not thinking of anything is the supreme Samadhi. Now, listen again to the essence of the assembly! Because Dharma is absent, self-born, and without object, it is the nature of the space without experiencing samsara. By realizing this meaning, purify the obscurations. Because there are no sentient beings, compassion arises. In that space like the sky, wisdom like the sun dawns. It is the manifestation of the arising of greatness, for the sake of the profound meaning of the definitive. Buddhas and Bodhi are not elsewhere. Because it is complete in oneself, there is no need to seek. The meaning of Dharmata is unconditioned, the self-born body that never moves in any way. Because it is free from action and seeking, suffering is exhausted. Therefore, the primordially existent self-born space, because it is in oneself, is the meaning of self-liberation. Because of recognizing the nature, both are liberated. Therefore, self and other, at the same time, realize the Buddha-ground in this life. Show the great path of wisdom to all. Now, Vajrasattva, listen again! Because it does not abide in the middle of existence and non-existence, the self-born wisdom Dharmakaya space, realizing that itself is wis
Chinese
息念。断绝希冀与疑虑，从而舍弃痛苦。大圆满一切究竟之义汇集于此。与智慧虚空等同之续部中，开示本然安住之法性界之品，第一百四十七品。此后，普贤导师，于无有止息之嬉戏大界中，对汇集之眷属开示道：五大显现为何，亦应知是普贤之嬉戏。自生虚空，超越言说。仅是显现，然于基位本无。现在，也谛听汇集之精要。四条河流亦汇入大海之界。如是，心之相亦是，智慧法性自之界。精华之汁液、森林，以及，所生有情一切众生，皆于器世界之界中漂浮。如是，九乘之法一切，皆于扬提之乘此之界。闻思修三者无余一切，皆于当下之觉悟此之界。六道有情无余一切，皆从父母二者之界中生出。三世诸佛无余一切，皆汇集于究竟法身此处。地水火风无余一切，皆汇集于虚空空性之中。希冀与疑虑之法一切，因于基位本无，故为自解脱之界。无论生起安乐与痛苦，因能胜过因缘，故为智慧之界。佛陀广大之功德亦是，于证悟法性之界中漂浮。五种欲妙亦是，智慧觉性此之界。转变一切所欲，亦是，幻化之明镜此之界。无论于五根之境中见到何物，显现皆于法界之界中漂浮。现在，也谛听汇集之精要。因法身自明汇集于此，具足串习、具足定解之珍宝黄金，于闲暇圆满之界中，胜观漂浮。因此，以此决定之圣教，即使杀害三界一切有情，亦不转为罪恶，定能解脱。因此，罪恶本身即是智慧之界。因未作做，本然安住之故，断绝希冀与疑虑，故无善与恶。因以不了义之法欺骗一切，无明愚昧，可怜悯。四大安乐于虚空之界中。心性安乐于念头之界中。智慧安乐于佛陀之界中。不变安乐于自生之界中。现在，也谛听汇集之精要。因此，嬉戏无有止息。
English
Rest your mind. Abandon suffering by being free from hope and doubt. The Great Perfection encompasses all definitive meanings. From the tantra that is equal to the wisdom sky, the chapter that reveals the expanse of the nature of reality that has been present from the beginning, the one hundred and forty-seventh chapter. Then, the teacher Kuntuzangpo (Samantabhadra), in the great expanse of unceasing play, spoke to the assembled retinue: Whatever the five elements appear as, know that they are the play of Kuntuzangpo. The self-born sky is beyond words. From the mere appearance, there is nothing at the base. Now, also listen to the essence of the gathering. The four rivers also flow into the expanse of the ocean. Likewise, the characteristics of the mind are also the expanse of wisdom, the nature of reality itself. The essence of the juice, the forests, and all sentient beings, float in the expanse of the container world. Likewise, all the teachings of the nine vehicles are in the expanse of this Yangti vehicle. All the hearing, thinking, and meditation are in the expanse of this present realization. All sentient beings of the six realms come from the expanse of the two parents. All the Buddhas of the three times are gathered in this definitive Dharmakaya. All the earth, water, fire, and wind are gathered in the emptiness of the sky. All the teachings of hope and doubt are the expanse of self-liberation because they are not at the base. Whatever happiness and suffering arise, it is the expanse of wisdom because it can overcome conditions. Even the qualities of the great Buddha float in the expanse of realizing the nature of reality. The five qualities of desire are also the expanse of this wisdom awareness. All the transformations of desires are also the expanse of this magical mirror. Whatever is seen in the field of the five senses, the appearance floats in the expanse of the Dharmadhatu. Now, also listen to the essence of the gathering. Because the Dharmakaya self-awareness is gathered here, the precious gold with familiarity and confidence floats in the expanse of leisure and endowment. Therefore, with this definitive scripture, even if all sentient beings of the three realms are killed, it will not turn into sin, and it will definitely be liberated. Therefore, sin itself is the expanse of wisdom. Because it is unmade and naturally abiding, there is no virtue or sin because it is free from hope and doubt. Because everything is deceived by the provisional teachings, ignorance and delusion are pitiful. The four elements are happy in the expanse of the sky. Mind itself is happy in the expanse of thoughts. Wisdom is happy in the expanse of the Buddhas. The unchanging is happy in the expanse of the self-born. Now, also listen to the essence of the gathering. Therefore, the play is unceasing.