Tibetan
འི་ལས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི། །འབྲས་བུ་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །གཉེན་པོ་དགེ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་། །ཆོས་སྤྱོད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའི་མི། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ཆོས་བསྟན་པས། །རྒྱུ་ཡི་འཁོར་ལོར་བསྟན་ཅིང་འདུས། །ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན། །དབང་པོ་འབྲིང་གི་དོན་དུ་ནི། །འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྟེ། །ཀྲི་ཡོག་རྒྱུད་ལུང་མན་ཆད་ཆོས། །ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལམ་བྱས་ནས། །འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གསུང་། །རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་གདགས་ཤིང་འདུས། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ནི། །བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཆོས། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ངེས། །པ་ན་སེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཞིན། །རྒྱུ་འབྲས་རོ་གཅིག་ཐེག་པར་འདུས། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུ་འབྲས་འདུས་པའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་དེས། །འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཀུན་གྱི་གཞི་ནི་ནམ་མཁའ་ལ། །མུན་པ་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་བཞིན། ། གཞི་སེམས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཁྱད་པར་ཆེ། །དེ་དོན་ངས་བཤད་ལེགས་པར་ཉོན། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། །དེ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །དེ་ཙམ་ཉིད་ན་ངང་གིས་སྟོང་། །གཞི་ལ་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན། །མ་རིག་སྐྱེད་པ་གཏི་མུག་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་མུན་པ་འདྲ། །སྤྲེའུ་འདྲ་ལུང་གི་སློབ་མ་ཡིས། །རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་བཞི་ནི། །ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལ། །རིག་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་གང་བསྒོམས་པ། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མིན། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །སེམས་དང་རིག་པའི་བར་དུ་ནི། །ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་གདམས་ངག་གིས། །སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གཞིག་པར། །འཁོར་འདས་མ་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །གཞི་ཞེས་རང་གི་རིག་པ་སྟེ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རང་བྱུང་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་མིན། །ནམ་ལངས་མུན་པ་མེད་པ་འདྲ། །ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡི་བར་དོ་ནི། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པའི་བློ་ལྡན་པས། །སེམས་ལ་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་བཅད་ནས། །ཡེ་ཤེས་འགག་པ་མེད་པར་གསལ། །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །མཉམ་བཞག་ངང་ལ་གཡེང་བ་མེད། །རྗེས་ཐོབ་མ་ཡེངས་གཏེར་བཞིན་དུ། །ཡེ་ཤེས་ངང་ལ་ཆོས་སྐུ་བཙལ། །ངེས་ཤེས་གདེང་གིས་ཟིན་པ་ནི། །ཉི་ཤར་མུན་གྲིབ་མེད་པ་འདྲ། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་མདོར་བསྡུ་ན། །ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ཡིད་ཆེས་པས། །འབྲལ་མེད་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །འབྲས་བུ་དུས་འདིར་མངོན་སངས་རྒྱས། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་གཉིས་པའོ།། །། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ་ཡིས། །དཔེ་དང་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། །དཔེར་ན་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིའི་རས། །ཚོན་གྱིས་སོ་སོར་བསྒྱུར་བྱས་པར། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཅིར་ཡང་སྣང་། །རས་སུ་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་པ། །ཡུལ་དབང་རྐྱེན་གྱིས་སོ་སོར་སྣང་། །སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པའི་སེམས་སུ་འདུས། །དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ངེས་མེད་ཡིན། །ཤེལ་སྒོང་དག་གི་མདུན་དུ་ནི། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་རས་བཞག་པས། །ཤེལ་སྒོང་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་། །སྣང་ཡང་ཤེལ་ལས་གཡོས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ངོ་བོ་ལ། །གཟུང་འཛིན་རྐྱེན་གྱིས་རིགས་དྲུག་བྱུང་། །འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཅིར་སྣང་ཡང་། །སྣང་ཡང་གཞི་ལས་འགྱུར་བ་མེད། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །གསེར་བཟང་ལག་གིས་བསྒྱུར་ཙམ་ན། །ཆོལ་ཟངས་དྲི་ཆུའི་སྣོད་བྱས་ན། །གསེར་ཡང་ངན་པའི་རྫས་སུ་སྣང་། །དེ་བཞིན་འཁྲུལ་པས་བརྟགས་ཙ་ན། །ཡུལ་ཡང་མ་དག་འཇིག་རྟེན་ཁམས། །ངམ་གྲོག་གཡང་ས་ཚེར་དོང་མཐོང་། །གསེར་སྐུ་མཆོད་རྟེན་བྱས་ཙ་ན། །ཚོགས་བསགས་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །གསེར་ཡང་བཟང་པོའི་རྫས་སུ་མཐོང་། །ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་ངོ་གང་ལ། །ཡུལ་ཡང་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག །རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་ངོ་བོ་ལ། །གསེར་གྱི་རྒྱུ་ལ་བཟང་ངན་མེད། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་ངོ་གང་ལ། །སྣང་དང་མི་སྣང་གཞི་ལ་མེད། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །སྣ་ཚོགས་དར་གྱི་རྣམ་པ་ལ། །ཟ་འོག་སྣམ་བུ་བྱས་ཙམ་ན། །སྣ་ཚོགས་དར་གྱི་མིང་དང་བྲལ། །ཟ་འོག་སྣམ་བུར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་སྐུ་རང་རིག་སེམས་ཡིན་ཀྱང་། །ལུང་ལྡན་རྐྱེན་གྱིས་བསྟན་ཙམ་ན། །སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་སེམས་དང་བྲལ། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆེན་པོར་འདུས། །དཔེར་ན་སྨན་དུག་གཞི་གཅིག་ལ། །ལ་ལའི་སྨན་དེ་ལ་ལའི་དུག །དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་ཆོས་འདི་ལ། །ལ་ལའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལའི་དམྱལ། །ཧ་ལ་ནག་པོའི་དུག་དང་འདྲ། །ཐབས་མཁས་བཟའ་ལེགས་ སྨན་གྱི་མཆོག །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡང་། །ཉོན་མོངས་རང་སར་གྲོལ་ཙམ་ན། །དེ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅུད་ལེན་བཞིན། །ཐབས་ལ་མི་མཁས་བཟའ་ཉེས་ན། །ཧ་ལ་ནག་པོའི་དུག་དང་འདྲ། །རང་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ལུང་དུ་མེད་པའི་དབང་ཡོད་ཚེ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དུག་ལྔ་ཡིན། །ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན། །ས་འོག་གནས་པའི་རིན་ཆེན་གསེར། །ངོ་མ་ཤེས་ན་རྡོ་དང་འདྲ། །དེ་བཞིན་རང་ལ་ཡོད་པའི་དོན། །རྟོགས་པ་མེད་ན་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས། །ངོ་ཤེས་འཕྲད་ན་མི་ཟད་གཏེར། །དགོས་འདོད་རེ་བ་རང་ལས་འབྱུང་། །ངེས་དོན་ཆོས་སྐུ་རྟོགས་ཙམ་ན། །བྱིན་རླབས་ནོར་བུའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་། །ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། །མཁའ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟའ་སྐར་དང་། །ཆུ་ནང་དག་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །གཅིག་པ་མ་ཡིན་སོ་སོར་མེད། །དེ་བཞིན་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །རིག་པ་རྩལ་དུ་སྣང་བ་གཉིས། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་ངོ་བོ་གཅིག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་ལས། ངེས་དོན་འདུས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ་ཡིས། །རྫོགས་ཆེན་རང་གཞུང་གསུངས་པའི་དོན། །ཆེད་དུ་དགོངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་བརྟགས་དཀའ་སྟེ། །འཇུག་སྒོ་ལྟ་བ་བསྒོམ་པ་དང་། །དམ་ཚིག་སྤྱོད་པ་ཕྲིན་ལས་དང་། །ལམ་དང་གནས་དང་ཡེ་ཤེས་ཆོས། །རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ངས་བཤད་ཉོན། །འཇུག་སྒོ་བཙལ་དུ་མེད་པ་ཡི། །ལུང་ལྡན་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་འཇུག །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་རག་མ་ལུས། །སྣང་མེད་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ། །ལྟ་བ་གཞི་ངེས་རང་བྱུང་ལ། །རིག་པ་ཁྱབ་གདལ་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དེ་ལ་གོལ་སྒྲིབ་སྐྱོན་མི་གོལ། །བསྒོམ་པ་རང་གསལ་རྟོག་པ་མེད། ། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་གསལ། །ཆེད་དུ་མི་བསྒོམ་རང་ལུགས་ཙམ། །དེ་ཕྱིར་ཡེངས་མེད་ཉམས་དང་ལྡན། །མ་བསྲུངས་འབྲལ་མེད་དམ་པའི་མཆོག །མི་འདའ་ཆོས་ཉིད་དམ་ཚིག་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཡིན། །ཕྲིན་ལས་རྩོལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཅི་ལ་ཡང་། །མ་ཆགས་མི་གཡོ་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །ལུས་ངག་བྱ་བའི་ལས་མི་དགོས། །སྤྱོད་པ་བླང་དོར་མེད་པར་སྤྱོད། །གང་ཡང་མི་རྒྱུ་རྒྱུན་
Chinese
कर्म और फल के कारण से, फल सुख और दुख का, विपरीत गुण जो भी किया जाए, धर्म का आचरण मार्ग में ले जाने वाले मनुष्य, त्रिपिटक के धर्म का उपदेश देने से, कारण के चक्र में उपदेश दिया और समाहित किया। अब भी वज्रसत्त्व सुनो, मध्यम इंद्रिय के अर्थ के लिए, फल वज्रयान है, क्रिया योग तंत्र से लेकर नीचे तक के धर्म, मुद्रा के मंडल को मार्ग बनाकर, फल वही ज्ञान है, अपने शरीर, वाणी और मन को, काय, वाक् और चित्त में मिलाने के लिए, वज्रयान में स्थापित किया और समाहित किया। अब भी समाहित सार सुनो, उत्कृष्ट इंद्रिय की साधना तो, उपदेश मात्र से पर्याप्त धर्म है, बिंदु एक धर्मकाय है, जानने मात्र से बुद्ध निश्चित है, पनासे के फल के समान, कारण फल एक रस यान में समाहित है। महासंधि पूर्ण अर्थ सभी समाहित, ज्ञान आकाश के समान तंत्र से, कारण फल समाहित निश्चित शब्द उपदेश का अध्याय एक सौ एक। इसके बाद सर्वरिक के उपदेशक ने, समाहित मंडल को आदेश दिया, सबका आधार आकाश में, अंधेरा भोर सूर्योदय के समान, आधार चित्त विद्या का ज्ञान तो, एक नहीं विशेषता महान, उस अर्थ को मैं कहता हूँ अच्छी तरह सुनो, संसार और निर्वाण दोनों का स्वरूप और, उससे उत्पन्न धर्म सभी, उतना ही होने पर स्वभाव से शून्य, आधार में अद्वैत आकाश सदृश। अब भी मंडल का सार सुनो, अविद्या उत्पन्न करना मोह है, इसलिए संसार का मूल है, क्लेश वासना उत्पन्न करने के लिए, चित्त तो आठ समूह अंधेरे सदृश, बंदर सदृश आगम के शिष्य ने, विद्या के तर्क चार प्रकार के, विषय के आभास इस ही में, विद्या स्वभाव से रहित जानकर। स्पष्ट होकर अविचार जो भावना करे, श्रुत ज्ञान होने के कारण, विद्या है लेकिन ज्ञान नहीं। अब भी समाहित सार सुनो, चित्त और विद्या के बीच में तो, आगम युक्त निश्चित उपदेश से, आभास के तर्क को बिना तोड़े, संसार निर्वाण अविद्या धर्मकाय, आधार कहते हैं अपनी विद्या को, चिंता का ज्ञान होने के कारण, स्वयं उत्पन्न है लेकिन ज्ञान नहीं, भोर होने पर अंधेरा न होने सदृश। अब भी वज्रसत्त्व सुनो, ज्ञान काय का अंतरभव तो, योगी विद्या के बुद्धिमान होने से, चित्त में गमन को निरंतर काटकर, ज्ञान
English
Due to karma and its consequences, The fruit of happiness and suffering, Whatever antidote is done, A person who takes Dharma practice on the path, By teaching the Dharma of the Three Baskets, It is taught and included in the wheel of cause. Now also listen, Vajrasattva, For the meaning of the middling faculty, The fruit is Vajrayana, The Dharma from Kriya Yoga Tantra downwards, By making the mandala of mudras the path, The fruit is that very wisdom, One's own body, speech, and mind, To unite into Kaya, Vak, and Citta, Established and included in Vajrayana. Now also listen to the essence of inclusion, The meditation of the supreme faculty is, A Dharma sufficient by mere teaching, Bindu is the sole Dharmakaya, Enlightenment is certain by mere knowing, Like the fruit of Panasa, Cause and effect are included in the one taste vehicle. Mahasandhi complete meaning all included, From the Tantra equal to the wisdom sky, Chapter one hundred and one, teaching the definitive words of cause and effect inclusion. Then the teacher of Sarvarik, Commanded the included mandala, The basis of all is in the sky, Darkness like dawn sunrise, The wisdom of the basis mind Vidya is, Not one, the distinction is great, I will tell that meaning, listen well, The nature of both samsara and nirvana, and All the Dharmas arising from that, Being just that, empty by nature, In the basis, non-dual like the sky. Now also listen to the essence of the mandala, Generating ignorance is delusion, Therefore, it is the root of samsara, To generate afflictive emotions and habitual tendencies, The mind is like eight groups of darkness, Like a monkey, the disciple of Agama, The four types of reasoning of Vidya are, In this very appearance of the object, Knowing Vidya to be without inherent nature. Whatever is meditated upon as clear and non-conceptual, Because it is the wisdom of hearing, It is Vidya, but not wisdom. Now also listen to the essence of inclusion, Between mind and Vidya, With the definitive instruction of Agama, Without destroying the reasoning of appearance, Samsara, nirvana, ignorance, Dharmakaya, The basis is called one's own Vidya, Because it is the wisdom of thinking, It is self-arisen, but not wisdom, Like the absence of darkness at dawn. Now also listen, Vajrasattva, The bardo of the wisdom body is, Because the yogi is intelligent in Vidya, By continuously cutting off the movement in the mind, Wisdom
Chinese
了知无有止息而明了，因为是修习的智慧之故。于等持中没有散乱，如后得不散乱如宝藏。于智慧中寻觅法身，以定解的把握而住，犹如日出没有黑暗一般。现在再听总集的精要，三种智慧简而言之，以听闻、思维、修习生起信解，以无离的相续禅定，于此生证得圆满正觉。大圆满一切真实义总集，智慧等同虚空续中，开示三种智慧总集之品，第二十五品终。 之后，对总集的眷属们，全知导师法王以比喻和意义开示道：譬如瓦拉纳西的布料，用颜料各自染色后，显现各种不同的颜色，但在布料上没有分别，体性是一。同样，心的各种分别念，由境、能力、因缘而各自显现，所显现的境都总集于错乱的心中。因此，显现是不确定的。在水晶球的面前，放置各种颜色的布料，水晶球本身也显现成那样，虽然显现，但水晶球的体性没有改变。因此，在自生本性上，由能取所取的因缘而产生六道。虽然错乱的体性显现为各种各样，但显现也未曾从根本上改变。现在再听总集的精要，好的黄金稍微用手改变，或者做成铜锈、尿液的容器，黄金也显现为不好的物质。同样，由错乱而观察时，境也成为不清净的世间，见到险峻的悬崖、深渊、荆棘坑。如果用黄金做成佛像、佛塔，因为成为积累资粮的所依，黄金也显现为好的物质。在具有智慧者的面前，境也成为清净的刹土。对于珍贵黄金的体性来说，黄金的材质上没有好坏之分。同样，对于法身的体性来说，显现和不显现，在根本上是没有的。现在再听总集的精要，对于各种绸缎的形态来说，稍微做成锦缎、毛料时，就脱离了各种绸缎的名称，因为成为锦缎、毛料是一体的缘故。法身自明是心，但由具足传承的因缘稍微开示时，就脱离了执持各种事物的分别心，总集于唯一的大明点中。譬如药物和毒药，根本是一样的，对某些人来说是药物，对某些人来说
English
It is clear that there is no cessation of knowledge, because it is the wisdom of meditation. There is no distraction in the state of equipoise, like an inexhaustible treasure in the post-meditation state. Seek the Dharmakāya in the state of wisdom. It is like the sun rising and dispelling darkness when one is seized by the confidence of certainty. Now listen to the essence of the gathering again. To summarize the three wisdoms, with faith in hearing, thinking, and meditation, with uninterrupted continuous samādhi, one will manifest enlightenment in this life. The Great Perfection is the gathering of all definitive meanings. From the Tantra of Wisdom Equal to the Sky, the chapter on the gathering of the three wisdoms, the twenty-fifth chapter, is complete. Then, to the assembled retinue, the all-knowing teacher, the Dharma Lord, spoke in examples and meanings: For example, the cloth of Varanasi, when dyed separately with colors, appears in various colors. But in the cloth, there is no difference, the essence is one. Similarly, the various thoughts of the mind appear separately due to the power of objects and conditions. The objects that appear are gathered into the deluded mind. Therefore, appearances are uncertain. In front of a crystal ball, when cloths of various colors are placed, the crystal ball itself appears in the same way. Although it appears, the essence of the crystal does not change. Therefore, in the self-born essence, the six realms arise due to the conditions of grasping and being grasped. Although the essence of delusion appears in various ways, the appearances do not change from the ground. Now listen to the essence of the gathering again. When good gold is slightly changed by hand, or made into a container for copper rust and urine, the gold also appears as a bad substance. Similarly, when observed by delusion, the objects also become impure world realms. One sees dangerous cliffs, abysses, and thorn pits. If a golden statue or stupa is made, because it becomes a support for accumulating merit, the gold also appears as a good substance. In the presence of a wise person, the objects also become pure Buddha-fields. For the essence of precious gold, there is no good or bad in the material of gold. Similarly, for the essence of the Dharmakāya, appearance and non-appearance do not exist on the ground. Now listen to the essence of the gathering again. For the various forms of silk, when slightly made into brocade or wool, it is separated from the names of various silks, because it becomes one of brocade and wool. Although the Dharmakāya self-awareness is mind, when slightly taught by the conditions of lineage, it is separated from the discriminating mind that grasps various things, and gathers into the single great bindu. For example, medicine and poison have the same basis, for some it is medicine, for others it is