Tibetan
སེམས་དེ་ལ།། དཔེ་མ་མཆིས་པས་མཚོན་དུ་མེད།། མཚོན་མེད་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ལ།། གཉིས་སུ་མེད་པས་འདུས་བྱས་མེད།། འདུས་མེད་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ མཆི།། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བར་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་མདོ་ལས། ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཆེ་བ་ལྔ་བསྟན་པའི་མདོའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་འདུས་པའི་ཚོགས་ལ། ཁྱད་པར དུ་འཕགས་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་འདི་བསྟན་ཏེ།། ཀྱེ་འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ད་ཉོན་ཅིག། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ།། སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་བྱམས་པའི་ས།། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར སྦྱངས་པའི་ཕྱིར།། ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་བཀའ།། འགྲོ་ལ་དམིགས་ནས་ཐུགས་རྗེས་དོན་མི་མཛད།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཉེན་པོ་མེད་པས་ཆེ།། ཆེ་བའི་ཟབ་མོ་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བས ཟབ།། ཟབ་མོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི།། སྐྱོན་ལ་དོར་དུ་མེད་ལ་ཡོན་ཏན་བསྔགས་སུ་མེད།། ཅེས་བྱ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྐུ གསུང་ཐུགས།། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལས་བྱུང།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན།། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱང།། སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་སྤྱོད།། སེམས ཅན་ཆགས་སྡང་ལྔ་ལ་རང་ཁར་སྤྱོད།། ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ནི་འདོད་ཡོན་ལྔ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་སེམས་དཔས་གསུངས།། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་ཆེ་བར་བཤད།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེ།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མཐོ་རིས་ངན་སོང་གང།། གང་གི་ལས་དང་གང་གི་གནས་སྐྱེས་ནས།། རྒྱུད་དྲུག་འཁོར་ཞིང་ལས་དྲུག་སྤྱོད་པ་ནི།། བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་འབྱུང་བར ངེས།། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ལ།། འདི་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་བུད་མེད་ཅེས།། ཀུན་བྱེད་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོས་ཡོངས་མ་གསུངས།། དེས་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བཤད།། བྱང་ཆུབ་སེམས འདི་ཡིན་པའི་ཆེ་བ་སྟེ།། སྒྲོ་སྐུར་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས།། བརྗོད་མེད་གླེང་བྲལ་འདི་ལ་གནས་པ་ཡིས།། མ་བཅོས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ།། ལས་དང་ཐུགས་རྗེ་འདུས་པས་སྐལ་བ བཟང།། གླེང་བྲལ་བརྗོད་མེད་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིས།། སྐྱེ་བ་མེད་པས་བདག་དོན་བྱ་མི་དགོས།། བརྗོད་དུ་མེད་པས་གཞན་དོན་མི་བྱེད་ཅིང།། ཆོས་ཉིད་རྒྱུ་མ་མ་བཙལ་ལྷུན་གྲུབ་པས།། རང་བཞིན་གནས་པའི ཆོས་ཉི
Chinese
彼心性，无可比拟故无以诠释，无诠殊胜故为大。法性菩提心彼性，无二元故无造作，无作殊胜故为妙。一切佛陀说为大。如是说。于《殊胜经》中，《显示殊胜五大之经》。 复次于聚集之会众中，此乃显示《殊胜经》之释论。 嗟！聚集之大会众，今谛听！金刚萨埵现证成佛大，以心遍及一切故为慈爱之地。为修习法性无生之故，以悲心自性示现法性之教言。缘念有情故不以悲心作事。自生智慧无有对治故为大。大之深奥离能取所取故深。深奥无有对治彼性者，过失无以舍弃而功德无以赞叹。如是说。金刚萨埵法性菩提心，菩提心之身语意，心髓菩提心之道所生。三世诸佛三界有情众，于五欲功德皆悉受用，亦受用为佛身与五智。有情贪嗔五毒于自处受用。法性虚空之庄严乃五欲，菩提心之庄严菩萨所说。是故说为法性虚空之大。菩提心之自性本体大。佛陀有情天界恶趣何，何之业与何之处所生，六道轮回行六业者，定知本体菩提心所生。一切心髓此菩提心，此乃男子而此乃女子，普作平等之王未曾说。是故说为本体大。此乃菩提心之大性，超越增益损减之法性菩提心。不可言说离诸戏论安住于此者，不作做作证悟法性之瑜伽士，以业与悲心和合故为善妙。离诸戏论不可言说安住于义者，以无生故不需作自利。以不可说故不作利他，法性无须寻觅任运成就故，自性安住之法性。
English
That mind, being incomparable, cannot be expressed. Being inexpressible, it is supremely great. That Dharma-nature Bodhicitta, being non-dual, is unconditioned. Being unconditioned, it is supremely excellent. It is said that all Buddhas are great. Thus it is said. In the 'Excellent Sutra', the 'Sutra Showing the Five Greatnesses of Excellence'. Then again, to the assembled gathering, this is the commentary on the 'Excellent Sutra' that is shown. O great gathering, listen now! Vajrasattva manifestly attains Buddhahood greatly. Because the mind pervades all, it is the ground of love. For the sake of practicing the unborn Dharma-nature, the command that shows the Dharma-nature, the nature of compassion. Focusing on beings, he does not act with compassion. Self-born wisdom is great because it has no antidote. The profoundness of greatness is profound because it is free from grasping and being grasped. For that profoundness which has no object, there is no fault to be abandoned and no virtue to be praised. Thus it is said. Vajrasattva, the Dharma-nature Bodhicitta. The body, speech, and mind of Bodhicitta. The essence arises from the path of Bodhicitta. All Buddhas of the three times, all sentient beings of the three realms, all enjoy the five desirable qualities. They also enjoy the five bodies and wisdoms of the Buddhas. Sentient beings enjoy the five poisons of attachment and aversion in their own places. The adornment of the Dharma-nature realm is the five desirable qualities. The Bodhisattva speaks of the adornment of Bodhicitta. Therefore, it is said to be the greatness of the Dharma-nature realm. The very nature of Bodhicitta is great in itself. Buddhas, sentient beings, heavens, hells, whatever. From whatever action and whatever place they are born. Wandering in the six realms and practicing the six actions. It is certain that the very nature arises from Bodhicitta. For this Bodhicitta, the essence of all. This is male and this is female. The all-creating, equal king has not said it completely. Therefore, it is said to be great in itself. This is the greatness of being Bodhicitta. The Dharma-nature Bodhicitta that has transcended imputation and denial. By abiding in this which is inexpressible and free from discourse. That yogi who realizes the unconditioned Dharma-nature. Is fortunate because karma and compassion are combined. By abiding in the meaning that is free from discourse and inexpressible. Because it is unborn, there is no need to act for one's own benefit. Because it is inexpressible, it does not act for the benefit of others. Because the Dharma-nature is spontaneously accomplished without seeking causes. The Dharma-nature that abides in its own nature.
Tibetan
ད་ཡུལ་ལ་རོལ།། དེས་ན་དེ་ཡིན་ཆེ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ།། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་མེད་པའི་ཆེ་བ་ནི།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལ།། མ་བསྟན་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་བྱང་ཆུབ སེམས།། བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་སྙན་གྱིས་སྔར་མ་གསན།། སེམས་ཅན་རྣ་བའི་དབང་པོས་སྔར་མ་ཐོས།། དེ་བཞིན་སྟོན་པའི་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང།། བདེར་གཤེགས་རྣམས་ལ་གསུང་གིས་བསྒྲགས་པ མེད།། དེ་བཞིན་གང་ཟག་ལྕེ་ཡི་དབང་པོས་ཀྱང།། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མེད།། དེས་ན་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཆེ་བར་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་མདོ་ལས། དོན་གྱི འགྲེལ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་མདོ་རྫོགས་སོ།།།། དེ་ནས་ཡང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས།། འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཡོན བསལ་བའི་ཕྱིར།གོལ་སྒྲིབ་བསྟན་པའི་མདོ་འདི་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ད་ཉོན་ཅིག། ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཐེག་པ་དྲུག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གོལ་ས་སྟེ།། རྫོགས་ཆེན་ངེས་ཐོབ་སྒྲིབ་པར་ བཤད།། མདོ་སྡེ་དང་ནི་ཀྲི་ཡཱ་དང།། ཨུ་པ་ཡ་དང་ཡོ་ག་དང།། མ་ཧཱ་ཡོ་ག་ཨ་ནུ་དྲུག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གོལ་ས་སྟེ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གོལ་ཞེ་ན།། མདོ་སྡེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི།། ཀུན་ཏུ་འོད ཀྱི་ས་འདོད་པས།། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་པས།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ནམ་མཁར་རྟོགས།། ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི།། རྟོག་དཔྱོད་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། རྟོག་དཔྱོད་འདས་ལ་མདོ་སྡེས བསྒྲིབས།། རྫོགས་ཆེན་རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་ནི།། མདོ་སྡེ་དག་ཏུ་གོལ་བར་བཤད།། ཀྲི་ཡཱ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་འདོད་པ།། དག་པ་རྣམ་གསུམ་སྒོར་ཞུགས་ནས།། ཆོས་ཉིད་དག་པ་འཛིན་པ་སྟེ།། གཟུང་འཛིན་དག་པའི་ཡུལ ལ་གནས།། ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི།། གཟུང་འཛིན་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། གཟུང་འཛིན་འདས་ལ་ཀྲི་ཡཱས་བསྒྲིབས།། རྫོགས་ཆེན་གཟུང་དང་འཛིན་བྱེད་པ།། ཀྲི་ཡཱ་དག་ཏུ་གོལ་བར་བཤད།། ཨུ་པ་ཡ་ཡི ལྟ་སྤྱོད་ནི།། ཀྲི་ཡཱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡོ་ག་བསྒྲུབ།། ལྟ་སྤྱོད་འབྲེལ་པའི་དོན་མེད་པས།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས།། ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཨུ་པས བསྒྲིབས།། རྫོགས་ཆེན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ནི།། ཨུ་པ་ཡ་རུ་གོལ་བར་བཤད།། ཡོ་ག་སྟུག་པོ་བཀོད་འདོད་པས།། མཚན་མ་ཡོད་མེད་སྒོར་ཞུགས་ནས།། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་གཙོར་བྱེད་པ།།
Chinese
现在享受吧！因此，这是它成为伟大的理由。所谓没有佛的伟大之处在于：三世诸佛，三界众生，未曾开示的极密菩提心，善逝的智慧，耳朵从未听闻，众生的耳根从未听过，同样，导师的舌根也未曾对善逝们用语言宣说，同样，补特伽罗的舌根也未曾对众生用语言表达。因此，宣说了没有佛的伟大之处。如是说。出自《殊胜差别经》。意义的解释已经阐明，即《殊胜差别经》圆满了。之后，那位大菩萨又对聚集的眷属们，为了使没有听过大圆满意义的人们消除过失和功德，宣说了这部开示歧途和障碍的经。诸位聚集的大众，现在谛听！获得决定的六种乘，是大圆满的歧途，宣说了大圆满获得决定的障碍。经部和克里亚，以及邬波瑜伽和瑜伽，还有玛哈瑜伽和阿努瑜伽这六者，是大圆满的歧途。那又是如何成为歧途的呢？经部的菩萨，由于想要得到普光的地位，通过二谛进行分别和观察，将法性空性理解为虚空。阿底瑜伽的大乐，是超越分别和观察的菩提心。经部遮蔽了超越分别和观察的（菩提心）。大圆满的分别和观察，据说在经部中是歧途。克里亚想要成为金刚持，进入清净的三门，执着于法性清净，安住于能取所取清净的境地。阿底瑜伽的大乐，是超越能取所取的菩提心。克里亚遮蔽了超越能取所取的（菩提心）。大圆满的能取和所取，据说在克里亚中是歧途。邬波瑜伽的见行，是克里亚的行为，修持瑜伽。由于见行没有关联的意义，因此没有证悟无二的意义。阿底瑜伽的大乐，是无二的菩提心。邬波遮蔽了无二的（菩提心）。大圆满的二取分别，据说在邬波瑜伽中是歧途。瑜伽想要布置密集，进入有相和无相之门，主要修持四印。
English
Now enjoy the land! Therefore, this is the reason for its greatness. The greatness of not having a Buddha is that: the supremely secret Bodhicitta, unshown to the Buddhas of the three times and the sentient beings of the three realms, the wisdom of the Sugatas, never heard by the ear, never heard by the ear faculty of sentient beings, likewise, the tongue faculty of the teacher has never proclaimed it to the Sugatas with speech, likewise, the tongue faculty of the individual has never expressed it in words to sentient beings. Therefore, the greatness of not having a Buddha is explained. Thus it is said. From the Sutra of Special Distinction. The explanation of the meaning has been elucidated, that is, the Sutra of Special Distinction is complete. Then, that great Bodhisattva, for the sake of those in the assembled retinue who have not heard the meaning of the Great Perfection, to eliminate faults and merits, spoke this sutra that shows the wrong paths and obscurations. O assembled great gathering, listen now! The six vehicles of definite attainment are the wrong paths of the Great Perfection. It is said that they obscure the definite attainment of the Great Perfection. The Sutra Pitaka and Kriya, and Upayoga and Yoga, and Maha Yoga and Anu Yoga, these six are the wrong paths of the Great Perfection. How do they become wrong paths? The Bodhisattva of the Sutra Pitaka, wanting to attain the state of Samantaprabha, analyzes and examines with the two truths, and understands the emptiness of Dharmata as space. The great bliss of Ati Yoga is the Bodhicitta that transcends analysis and examination. The Sutra Pitaka obscures that which transcends analysis and examination. The analysis and examination of the Great Perfection, it is said that in the Sutra Pitaka it is a wrong path. Kriya, wanting to become Vajradhara, enters the three pure gates, clings to the purity of Dharmata, and abides in the realm of the purity of grasper and grasped. The great bliss of Ati Yoga is the Bodhicitta that transcends grasper and grasped. Kriya obscures that which transcends grasper and grasped. The grasping and holding of the Great Perfection, it is said that in Kriya it is a wrong path. The view and conduct of Upa Yoga is the conduct of Kriya, practicing Yoga. Because the view and conduct have no related meaning, the meaning of non-duality is not realized. The great bliss of Ati Yoga is the non-dual Bodhicitta. Upa obscures the non-dual. The dualistic differentiation of the Great Perfection, it is said that in Upa Yoga it is a wrong path. Yoga, wanting to arrange densely, enters the gate of signs and no signs, and mainly practices the four mudras.