Tibetan
ས་ཡོད་དམ་མེད། །འཆར་སྒོ་འཁྲུལ་སྒོ་ཅི་ལ་ཟེར། །ཞུས་པས། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཡང་ཏི་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལ། །མ་རིག་ཡེ་ཤེས་གང་ཡང་མེད། །དཔེར་ན་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལ། །མུན་པ་ཡོད་པར་མ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཀ་དག་སྟོང་པ་ཡི། །འོད་གསལ་དེ་ལ་མ་རིག་མེད། །བག་ཆགས་སྒྲིབ་མེད་འཁྲུལ་སྒོ་མེད། །ཡེ་དག་རང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ལ། །སྙིང་པོ་ཀློང་དུ་གྱུར་པས་འཆར་སྒོ་མེད། །ཐིག་ལེ་མཐོང་བརྟོལ་གསལ་མེད་ལ། །མ་རིག་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །མ་རིག་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་། །རྣམ་རྟོག་བློ་ལ་གཉིས་སྣང་ཏེ། །ཡང་ཏིའི་དོན་རྟོགས་གཉིས་ཀ་མེད། །མ་རིག་ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་མེད། །མ་རྟོགས་རྟོགས་པས་ལམ་དུ་གཅིག །འཆར་སྒོ་འཁྲུལ་སྒོ་གང་ཡང་མེད། །ཐིག་ལེ་སྤྱི་བརྟོལ་རྟོགས་པས་ན། །འཆར་སྒོ་མེད་ལ་འཁྲུལ་སྒོ་མེད། །དཔེར་ན་མཚན་མོའི་མུན་ནག་ལ། །སཱུརྻ་གསལ་བའི་ཉི་ཤར་བས། །མུན་པ་མ་སྤངས་འོད་དུ་གསལ། །འོད་དང་མུན་པ་ནམ་མཁར་གཅིག །དེ་བཞིན་མ་རིག་སྒྲིབ་གཡོགས་ལ། །ཐིག་ལེ་གསལ་དག་ཉི་ཤར་བས། །མ་རིག་མ་སྤངས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་གསལ། ། བག་ཆགས་སྒྲིབ་གཡོགས་འོད་གསལ་ཆེན་པོར་གསལ། །གཏི་མུག་ཆོས་སྐུ་རང་བཞིན་གཅིག །རྒྱུ་རྐྱེན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས། །སྙིང་པོ་ཡང་དག་མ་ནོར་ངེས་པའི་ལམ། །སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་བྱར་མེད་བློ་འདས་ཡིན། །དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་མིང་མེད་དོན་རྟོགས་པས། །འཆར་སྒོ་འཁྲུལ་སྒོ་གཉིས་ཀ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ་རྒྱལ་ཉི་ཟླ་འོད་འབར་མཁའ་ཀློང་རྣམ་དག་རྒྱ་མཚོ་ཀློང་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཡང་ཏི་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་རྟོགས་པས་མ་རིག་ཡེ་ཤེས་འཆར་སྒོ་འཁྲུལ་སྒོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་གསལ་དག་རིན་ཆེན་གྱིས། །སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་སྟོན་པ་ལ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་ཡོད་དམ་མེད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཅི་ལ་ཟེར། །ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཡང་ཏི་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་ཐ་སྙད་བློ། །བློ་ཡུལ་མ་ཟད་གྲོལ་མི་ཐོབ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་སྙིང་པོ་གཅིག །ཡེ་ཡིན་གློ་བུར་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཀ་དག་མི་འབྲལ་རྟོགས་པ་ལ། །བློ་ཡུལ་མེད་ཀྱིས་མ་རྟོག་ཅིག །རྟོག་མཁན་མེད་ཀྱིས་མ་རྟོག་ཅིག །ཤེས་རྟོགས་མེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་ཤིག །ཤེས་ཡུལ་མེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་ཤིག །ཤེས་རྒྱུ་མེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་ཤིག །ཤེས་མཁན་མེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་ཤིག །གང་གིས་གང་རྟོ
Chinese
地存在还是不存在？生起之门和错乱之门指的是什么？ 被询问时，导师向眷属们开示说： 在央提日月之精华中， 没有无明和智慧。 例如在日月之精华中， 没有说过有黑暗。 同样，在原始清净的空性中， 光明之中没有无明。 没有习气，没有遮障，没有错乱之门。 在原始清净，自明自显的智慧中， 因为精华已成为法界，所以没有生起之门。 在明点中，没有显现，没有穿透，没有明亮， 没有看到有无明存在。 无明和智慧这二者， 在分别念的意识中是二元显现， 通达央提之义，二者都不存在。 无明和智慧没有差别， 不证悟和证悟在道中是一。 没有任何生起之门和错乱之门。 因为证悟了明点普遍穿透， 所以没有生起之门，也没有错乱之门。 例如在夜晚的黑暗中， 当苏利耶（梵文：Sūrya， सूर्य， sūrya，太阳）显现的太阳升起时， 黑暗没有被消除，却显现为光明。 光明和黑暗在虚空中是一。 同样，在无明遮蔽中， 当明点清净显现的太阳升起时， 无明没有被消除，却显现为大原始清净。 习气遮蔽显现为大光明。 愚痴和法身自性是一。 通达了没有因缘变迁之义后， 精华是正确无误的确定之道。 是无生原始清净，无作，超越意识。 因为证悟了无实，通透，无名之义， 所以没有生起之门和错乱之门。 因此，最初即是原始佛。 如是说。 出自《续之顶峰日月光焰虚空法界清净大海法界明晰续》中，通达央提日月精华，开示没有无明智慧生起之门和错乱之门的章节，即第十八品。 之后，清净明晰珍宝向导师提问： 对于开示无生原始清净， 有证悟和不证悟吗？ 佛和有情指的是什么？ 被询问时，导师向眷属们开示说： 在央提日月之精华中， 证悟和不证悟是名言概念。 意识的范畴不尽，无法获得解脱。 证悟和不证悟精华是一。 本初即是，暂时显现成佛。 对于不离原始清净的证悟， 因为没有意识的范畴，所以不要不证悟。 因为没有思维者，所以不要不证悟。 因为没有知晓证悟，所以不要不知晓。 因为没有知晓的范畴，所以不要不知晓。 因为没有知晓的因，所以不要不知晓。 因为没有知晓者，所以不要不知晓。 以何证悟何物？
English
Do grounds exist or not? What are called the doors of arising and the doors of delusion? When asked, the Teacher addressed the assembly: In the essence of Yangti, the Sun and Moon, There is neither ignorance nor wisdom. For example, in the essence of the Sun and Moon, It has not been said that there is darkness. Likewise, in the luminous clarity of primordial purity, There is no ignorance. There are no habitual tendencies, no obscurations, no doors of delusion. In the primordially pure, self-luminous wisdom, Because the essence has become the expanse, there are no doors of arising. In the bindu, there is no seeing, no penetration, no clarity, Ignorance has not been seen to exist. Ignorance and wisdom, these two, Are dualistic appearances in the conceptual mind, Realizing the meaning of Yangti, both do not exist. Ignorance and wisdom are not different, Non-realization and realization are one on the path. There are no doors of arising or doors of delusion whatsoever. Because the bindu is realized as universally penetrating, There are no doors of arising and no doors of delusion. For example, in the darkness of night, When the sun of Sūrya (Sanskrit: Sūrya, सूर्य, sūrya, Sun) appears, Darkness is not abandoned, but appears as light. Light and darkness are one in the sky. Likewise, in the obscuration of ignorance, When the sun of the clear and pure bindu appears, Ignorance is not abandoned, but appears as great primordial purity. Habitual tendencies and obscurations appear as great luminosity. Delusion and Dharmakaya are one in nature. Having realized the meaning of no cause and condition for change, The essence is the correct and unmistaken path of certainty. It is unborn primordial purity, uncreated, beyond mind. Because the meaning of insubstantiality, transparency, and namelessness is realized, There are neither doors of arising nor doors of delusion. Therefore, in the beginning, it is primordially enlightened. Thus it was said. From the Tantra of the Supreme Peak, the Sun and Moon, Blazing Light, the Pure Realm of Space, the Clear Expanse of the Ocean Tantra, the chapter on realizing the essence of Yangti, the Sun and Moon, showing that there are no doors of arising or doors of delusion of ignorance and wisdom, is the eighteenth. Then, Clear and Pure Jewel asked the Teacher: Regarding the teaching of unborn primordial purity, Is there realization and non-realization? What are called Buddhas and sentient beings? When asked, the Teacher addressed the assembly: In the essence of Yangti, the Sun and Moon, Realization and non-realization are conceptual terms. If the realm of mind is not exhausted, liberation will not be attained. Realization and non-realization are one in essence. Primordially so, suddenly manifesting as enlightenment. Regarding the realization that is inseparable from primordial purity, Because there is no realm of mind, do not not-realize. Because there is no thinker, do not not-realize. Because there is no knowing realization, do not not-know. Because there is no realm of knowing, do not not-know. Because there is no cause of knowing, do not not-know. Because there is no knower, do not not-know. By what is what realized?
Tibetan
གས་ཅི་ཞིག་རྟོགས། །རྟོགས་ན་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་འདུག །ཤེས་ན་གང་ཤེས་ཅིས་ཅི་ཤེས། །ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་འདུག །སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་རྟོགས་རྒྱུ་མེད། །ཅང་མེད་ངང་དྭངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ་མཚོན་རྒྱུ་མེད། །རྟོགས་པ་པོ་ནི་དངོས་མེད་གྲོལ། །ཤེས་མེད་ཀུན་ཤེས་ཤེས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་གྲོལ། །སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་དངོས་པོའི་བློ་ལས་འདས། །ཚིག་གིས་ཤེས་རྟོགས་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀུན་ཤེས་ཀུན་རྟོགས་གང་ཡང་མ་བཏགས་བཞག །རྟེན་མེད་ཀ་དག་འོད་གསལ་བློ་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་གྲོལ་རང་གསལ་ཀློང་གྱུར་པས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་མེད། ། སྟོང་པ་ཀུན་འབྱུང་སྟོང་པར་སངས། །རང་བྱུང་རང་གྲོལ་རང་སངས་རྒྱས། །གཏི་མུག་མུན་པ་ཀ་དག་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་གཞན་ན་མེད་ཀྱིས་མ་རེ་ཞིག །ཡེ་ཡིན་ཀློང་གྱུར་ངོ་ཤེས་པས། །སེམས་ཅན་འཁོར་བ་མེད་ཀྱིས་མ་དོགས་ཤིག །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པས། །སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་གཉིས་མེད་གཉིས་ཀ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ་རྒྱལ་ཉི་ཟླ་འོད་འབར་མཁའ་ཀློང་རྣམ་དག་རྒྱ་མཚོ་ཀློང་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྟོགས་མ་རྟོགས་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཞི་ལ་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་གསལ་དག་རིན་ཆེན་གྱིས། །སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་སྟོན་པ་ལ། །དགེ་སྡིག་ལས་འཕྲོ་ཡོད་དམ་མེད། །མཐོ་རིས་ངན་སོང་ཅི་ལ་ཟེར། །ཞུས་པས། སྟོན་པས་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །རྫོགས་ཆེན་ཡང་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །དགེ་བ་མི་བསྒྲུབ་སྡིག་མི་འགེགས། །རང་སར་གྲོལ་ཞིང་སྐྱེ་མེད་རྟོགས། །དགེ་བ་ཆེད་དུ་མི་བྱེད་མཐོ་རིས་སྐྱེ་རུ་མེད། །སྡིག་པ་ཆེད་དུ་མི་བྱེད་ངན་སོང་སྐྱེ་རུ་མེད། །དགེ་སྡིག་གཉིས་པོ་ཆེད་དུ་མ་བྱས་པས། །མཐོ་རིས་ངན་སོང་རེ་དོགས་གཡང་ས་མེད། །ལས་འཕྲོ་མི་ལེན་འདི་ཀ་ལྟ་བུར་གྲོལ། །ཅི་སྟེ་ལས་ཀྱི་དབང་གྱུར་ན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ག་ལ་ཡོད། །མཐོ་རིས་ངན་སོང་བླ་དྭགས་ཡིན། །ཡང་དག་དོན་ལ་མཐོ་རིས་ངན་སོང་མེད། །སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་རྟོགས་པ་ལ། །ངན་སོང་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་མེད། །ཐིག་ལེ་ཁོང་གསལ་དོན་རྟོགས་པས། །མཐོ་རིས་ངན་སོང་རྒྱུ་ཡང་མེད། །ཡེ་ཡིན་རང་སར་གྲོལ་གྱུར་པས། །ལས་འཕྲོ་མི་ལེན་མུ་མཐའ་ཡས། །ཀ་དག་མིང་མེད་དོན་རྟོགས་པས། །མཐོ་རིས་ངན་སོང་སྐྱེ་ལྟུང་མེད། །དགེ་སྡིག་ལས་འཕྲོའི་ཁར་མི་འོང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཆོས་ལ་བློ་མི་གཏོད། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ལ་རྟེན
Chinese
觉悟了什么？如果觉悟，心是如何安住的？如果知晓，知晓什么，如何知晓？知晓的因是什么？导师对眷属开示说：完全觉悟了，就没有什么要觉悟的。本然空性，极其清净。仅仅是名言，没有什么可以诠释。觉悟者从实有中解脱。无知而全知，从所知的对境中解脱。无生本初清净，超越了对事物的执着。没有任何可以通过言辞来了解和觉悟。全知全觉，没有任何可以安立。无所依的本初清净，光明，超越了心识。如是说。自解脱，自明，成为法界，佛和众生二者都不存在。
English
What is realized? If realized, how does the mind abide? If known, what is known, how is it known? What is the cause of knowing? The Teacher spoke to the retinue: By realizing everything, there is nothing to realize. It is a vast expanse of nothingness and purity. It is merely a term, there is nothing to represent. The one who realizes is liberated from substantiality. Unknowing, all-knowing, liberated from the object of knowing. Unborn, primordial purity, beyond the mind of things. There is nothing that can be known or understood by words. All-knowing, all-realizing, nothing is established. Unfounded, primordial purity, luminous, beyond mind. Thus he spoke. Self-liberated, self-illuminating, having become the expanse, both Buddha and sentient beings do not exist.