Tibetan
ན་གོང་མ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པས། མཐའ་བླ་ན་མེད་པའི་སྦུབས་སུ་འདུས་ཤིང་། སྦུབས་བླ་ན་མེད་པས་མཐའ་དབུས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉགགཅིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་མ་བཅད་པའི་རིག་པ་ལ་འཛིན་རྟོག་མ་སྐྱེས་ཏེ། ཡུལ་དུ་ཡང་མ་བཟུང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་། ཡུལ་རང་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་པས། ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ཅན་ཞེས་ལྡན་ཚིག་གོ། །སྙིང་པོ་བཅུད་དུ་དྲིལ་བ་ནི། དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིག་པའོ། །དེའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔའོ། །དེའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལྔའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུད་དང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དྲིལ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས་སོ། །དཔེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་དགོས་འདྲེལ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་སོ། །སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་དང་གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་འདུག་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། །གཞི་ཡི་བྱེ་བྲག་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པས། གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞིའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན་གཞིའོ། །ཡང་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ན་ཡང་དག་པའི་གཞིའོ། །སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་འདུག་ཚུལ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེའོ། །གཞན་སེལ་ནི་རིག་པར་འདུག་པས་བེམ་པོ་སེལ། སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོ་སེལ། གཉིས་མེད་ཡིན་པས་གཉིས་སྣང་སེལ། རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སེལ། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་རེ་དོགས་སེལ། ཡང་དག་ཡིན་པས་དྲི་མ་སེལ། མེད་པས་ཡོད་པའི་རྟག་མཐའ་སེལ། ཡོད་པས་མེད་པའི་ཆད་མཐའ་སེལ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག །ཡང་དག་པ་དོན་གྱི་གཞིའི་ཕྱི་མོ་ནི། རང་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་པ་སྟེ། རིག་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ཞེ་ན། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ། ངར་འཛིན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལས་གྲོལ། གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ། སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལོག་པའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་སྟོང་པར་རིགས་མཐུན་ལས་ལོག་སྟེ། རང་བཞིན་དག་པས་ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ། དབྱིབས་དང་བག་རྡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རིག་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པས་བེམ་པོ་མིན། སྟོང་པ་དང་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་དེས་ན། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྲོས་ བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞིའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་མཚོན་པ་དཔེའི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་སོ། །གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །དེ་བཞིན་མཚོན་དཔེ་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །ངས་གཞི་དང་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དཔེ་དང་བརྡས་བཤད་པར་བྱའོ། །མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཁྱབ་པ་དང་ཡངས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་མན་ཤེལ་ལྟ་བུའོ། །དག་ཅིང་གསལ་ལ་མ་རེག་པ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དྲི་མས་མ་གོས་པ་པདྨ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་བ་མེད་པ་གླང་པོའམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ས་གཞི་ལྟ་བུའོ། །དངོས་སུ་མི་སྣང་ལ་བྱིན་རླབས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགག་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཆུ་བོ་བཞིན་ནོ། །བརྟན་པ་རི་བོ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་དུ་མར་སྣང་བ་ཉི་ཟླ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ལྦུ་བ་ལ་བྱད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུར་ཤར་བ་ནི་མེ་ལོང་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུས་ཁྱབ་པ་ནི་འོ་མ་དང་མར་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིག་པར་གནས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་མི་རྟོ
Chinese
如前一样无有二，融入无上之界中，无上之界遍布边中一切处，义无二法身唯独一明点。为何如此？因其具有未分割之境。又，于未分割之觉性中，不生执著分别，亦不执为境。虽无能取所取二者，然具足境之大自显，故能于智慧光明中显现，是为具有境之能显。心要摄集精华为：界之精要即觉性。其精要为五种智慧之自性光明。其精要为五种智慧之身。种姓之子，精要亦如是结合。摄集乃如幻之智慧显现故。譬如什么？如日出于虚空。种姓之子，自性之显现，如虚空无云。自性身如太阳之精华。如是结合意义之精要与重大必要而说。于离戏义大光明续中，开示基与基显大之安住方式品第四竟。 其后，世尊大金刚持入于基之体性的等持中。 其后，秘密主请问：嗟！世尊大金刚持，请宣说基之差别。如是请问后，从基之等持中起，而作开示：种姓之子，基之自性是无二的。词义是，因一切生起故为基。又，是轮回与涅槃二者之所依。体性是五种智慧。差别有三：于本义之阿赖耶中，是为真实之基。积聚各种之阿赖耶，是与习气相杂之八识聚。安住实相之阿赖耶，是八种安住方式之譬喻。遣除他者是，安住于觉性故，遣除物质。安住于空性故，遣除实物。是无二故，遣除二取。是自生故，遣除因缘。是任运成就故，遣除希忧。是真实故，遣除垢染。因无有故，遣除有之常边。因有故，遣除无之断边。嗟！金刚持，善持之！真实义
English
As before, without duality, it merges into the supreme expanse, and the supreme expanse pervades all edges and centers. The meaning is that the indivisible Dharmakaya is a single bindu. Why is that? Because it possesses an undivided realm. Moreover, in the undivided awareness, no grasping or conceptualization arises, and it is not apprehended as an object. Although there is no duality of grasper and grasped, it possesses the great self-manifestation of the realm, so it can manifest in the light of wisdom. 'Possessing a realm' is a qualifying term. The essence condensed into the core is: the essence of space is awareness. Its essence is the five self-radiant lights of wisdom. Its essence is the five wisdom bodies. Son of lineage, combine the essence in the same way. Condensation is the appearance of wisdom like an illusion. What is the example? Like the sun rising in the sky. Son of lineage, the appearance of intrinsic nature is like the sky without clouds. The intrinsic nature body is like the essence of the sun. Thus, the essence of meaning is spoken in conjunction with great necessity. From the Tantra of Great Clarity Beyond Elaborations, the fourth chapter, which shows the way of abiding of the basis and the great appearance of the basis, is complete. Then again, the Bhagavan Great Vajradhara entered into the samadhi of the characteristic of the basis. Then again, the Lord of Secrets asked: O Bhagavan Great Vajradhara! Please speak of the distinctions of the basis. Having asked thus, he arose from the samadhi of the basis and spoke: Son of lineage, the nature of the basis is non-dual. The definition is that it is the basis because all things arise from it. Or, it is the support for both samsara and nirvana. The characteristic is the five wisdoms. The distinctions are three: In the alaya of ultimate meaning, it is the true basis. The alaya of accumulating various things is the collection of eight consciousnesses mixed with habitual tendencies. The alaya of the meaning of reality is the example of the eight ways of abiding. Eliminating others is: because it abides in awareness, it eliminates matter. Because it abides in emptiness, it eliminates substance. Because it is non-dual, it eliminates dualistic appearances. Because it is self-arisen, it eliminates causes and conditions. Because it is spontaneously accomplished, it eliminates hope and fear. Because it is true, it eliminates defilements. Because it is non-existent, it eliminates the extreme of permanence of existence. Because it exists, it eliminates the extreme of annihilation of non-existence. O Vajra Holder, hold it well! The true meaning
Chinese
基之外相是，也异于自和同类，仅是识的相同，就从八识聚中解脱了。又是如何解脱的呢？因无增减，故从阿赖耶识中解脱。因无我执，故从烦恼意中解脱。因无所执，故从意识中解脱。因无生灭，故从五门识中解脱而异。秘密主，空性异于同类，自性清净故，不是具有颜色的虚空，不是具有形状和习气的微尘。嗟！大菩萨，也异于不同类，因识与类不同故，不是物质。与空性也不同类，故无由内外二种生起的四元素所组成和产生的物体。种姓之子，大义者，要知道从二者中解脱。要远离执着为非二者的事物。如是说。 离戏论大义明晰续中，讲述基之差别的章节，即第五品。 之后，又安住于譬喻的密意中。 秘密主又请问： 嗟！嗟！薄伽梵金刚持， 祈请如是宣说譬喻。 如是请问。 薄伽梵说： 金刚持，汝谛听！ 我将以譬喻和象征来讲述基和基显现之大。 不动摇如大海之深。 空性遍布和宽广如虚空。 无垢如水晶。 清净明亮而不触及如镜中之影像。 显现多种多样而不被垢染所染如莲花。 不变如大象或金刚。 一切生起如大地。 非真实显现而从加持中生起如如意宝。 自性明亮而不灭如日之精髓。 持续不断如河流。 稳固如山。 一显现为多如日月。 一遍及一切如水中气泡上的物之影像。 法性显现为法身如太阳照在镜子上。 法性遍布法身如牛奶和酥油。 法性之精髓安住于觉性中如虚空和太阳。 法性不领悟
English
The outer aspect of the base is different even from what is similar to itself. Being similar only in consciousness, it is liberated from the eight aggregates of consciousness. And how is it liberated? Because there is no increase or decrease, it is liberated from the alaya consciousness. Because there is no self-grasping, it is liberated from the afflicted mind. Because there is no grasping of objects, it is liberated from the mind consciousness. Because there is no arising or ceasing, it is liberated and different from the five sense consciousnesses. Secret Lord, emptiness is different from what is similar to it. Because its nature is pure, it is not the sky with color, nor is it the dust with shape and habitual tendencies. O Great Bodhisattva, it is also different from what is dissimilar. Because consciousness is dissimilar to matter, it is not material. And because it is dissimilar to emptiness, there is no object composed and produced from the four elements arising from both inside and outside. Son of the lineage, great meaning, know that it is liberated from both. It is to be free from grasping onto things that are not both. Thus it was said. From the Tantra of Great Clarity of Meaning Free from Proliferation, the fifth chapter, which explains the distinctions of the base. Then, again, he dwelt upon the meaning of examples and metaphors. The Lord of Secrets again asked: O, O Bhagavan Vajradhara! Please speak of such metaphors and examples. Thus he asked. The Bhagavan said: Vajra-holder, listen! I shall explain the great base and base-appearance with examples and symbols. Unwavering, like the depths of the ocean. Emptiness, pervasive and vast, like the sky. Without stain, like crystal. Pure, clear, and untouched, like a reflection in a mirror. Appearing in various ways, yet unstained by impurities, like a lotus. Unchanging, like an elephant or a vajra. Everything arises from it, like the earth. Not appearing directly, but arising from blessings, like a wish-fulfilling jewel. Its own essence is clear and unceasing, like the heart of the sun. Uninterrupted, like a river. Stable, like a mountain. One appearing as many, like the sun and moon. One pervading all, like the reflection of an object in a bubble of water. The nature of reality dawning as the Dharmakaya is like the sun dawning in a mirror. The Dharmakaya pervading the nature of reality is like milk and butter. The essence of the nature of reality abiding in awareness is like the sky and the sun. The nature of reality not realizing