Tibetan
གཞི་སྣང་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཡང་དག་པའི་གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་གསུམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུབདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་གིས་བྱས། །འཁྲུལ་པའི་དུས་ཚོད་ཇི་ཙམ་ལགས། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་། །ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང་། །མཐུན་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ཚིག་བསྟན། །རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི། །གཏི་མུག་དང་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའོ། །ངེས་ཚིག་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་གང་ལས་གང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་གང་གིས་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལས་ཞེ་ན། གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ལས་སོ། །གང་དང་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མ་རིག་པའོ། །གང་ཞེ་ན་བཅོས་པས་མ་བཅོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་མ་རིག་པའོ། །གང་གིས་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་འོད་བྱད་ལྟ་བུས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་མ་རིག་པའོ། །དོན་དེས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ མ་རིག་པ་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི། ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་ཕྲ་རགས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིའི་ཚུལ་ལོ། །དཔེ་རྒན་མོ་ལོང་མ་དང་འདྲའོ། །ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ། མ་རིག་པ་དེ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོ་ཡོར་རམ་ཐག་པ་ལ་མི་བདེན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུས་མེད་དམ་སྔར་སུན་པའི་མི་ལ་དགྲར་སྣང་བའམ། སྣང་བ་མ་དག་པ་ལས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་པ་དངོས་སུ་མེད་ལ་ཉམས་སུ་ཡོད་པའོ། །དེ་ཅི་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ཐ་མ་རྫོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔ་ལ་ཤེས་པའི་དྲན་པ་མ་སད་དོ། །དེ་ཡང་མ་གཡོས་པའི་ངང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལས། ངང་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཡུལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ལ། སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ
Chinese
由于在基础显现时已讲述，故此处不再赘述。出自《离戏义明大续》中，讲述于真实的基础之上无有错乱，以及功德的显现，错乱的三种基础之章节，第十七品。此后，金刚密主请问： 噫！噫！导师金刚持， 错乱之因由何而生？ 错乱之时节有多久？ 如是请问。 导师答道： 错乱之因乃无明， 俱生与遍计， 体性、定义、差别， 以及相应的名言皆已宣说。 种姓之子，无明之体性， 即是愚痴以及于非彼执为彼。 定义为因于义理愚昧故名无明。 差别有二，即俱生无明与遍计无明。 俱生无明者，从何处与何者俱生，又以何者不认识何者耶？ 种姓之子，何处者，乃从执持基础之觉性而生。 何者与何者，乃俱生之智慧与无明。 何者，乃于未作矫饰之法性虚空中无明。 以何者不认识何者耶？ 犹如自性之光彩，于镜中显现影像之光彩般不认识。 因此义故，名为俱生无明。 遍计无明者，于境生起粗细之分别念，乃刹那间先后之相。 譬如盲老婆。 噫！种姓之子！无明并非真实存在。 那么是怎样的呢？ 犹如麻绳被误认为蛇一般，或如无故之人被视为仇敌，或如从不净之显现中，将绳索误认为蛇。 彼虽非真实存在却显现，虽显现却为空性。 种姓之子，如是譬喻，无明实无而于经验中存在。 彼从何而来耶？ 因身体之末未圆满，故智慧之功用未圆满，因智慧之功用未圆满，故于所见之境，五种智慧之自性光明中，未能唤醒了知的忆念。 彼亦从不动摇之自性普贤王如来中，自性之智慧生起，于境无有阻碍而显现时，对于先前未曾见闻之事
English
Since it was taught during the basis-appearance, it is not mentioned here. From the Tantra of Great Clarity Beyond Elaborations: The seventeenth chapter, which teaches that there is no delusion on the true basis, and the three bases of delusion of the appearance of qualities. Then, the Lord of Secrets asked: Ee! Ee! Teacher Vajradhara, What causes delusion? How long is the time of delusion? Thus he asked. The Teacher said: The cause of delusion is ignorance. Co-emergent and imputed. Essence, definition, distinction, And corresponding expressions are taught. Son of lineage, the essence of ignorance is: Bewilderment and grasping at what is not it as it. The definition is that it is ignorance because of being bewildered about the meaning. There are two distinctions: Co-emergent ignorance and imputed ignorance. From where and with whom does co-emergent ignorance arise, and with what does it not recognize what? Son of lineage, from where? From the awareness that grasps the basis. What and what? Co-emergent wisdom and ignorance. What is it? Ignorance in the unadulterated expanse of the nature of reality. With what does it not recognize what? Like the light of inherent nature, it does not recognize the appearance of the light of the image in the mirror. Therefore, it is called co-emergent ignorance. Imputed ignorance is: Coarse and subtle thoughts arise in relation to objects. It is the nature of the past and future moments. The example is like a blind old woman. Alas, son of lineage! Ignorance does not truly exist. Then what is it like? Like mistaking a rope for a snake, or like seeing an enemy in someone who is innocent or has been defeated before, or like mistaking a rope for a snake from impure appearances. It appears even though it does not truly exist. It is empty even though it appears. Son of lineage, like that example, ignorance is not real but exists in experience. From what does it arise? Because the end of the body is not complete, the power of wisdom is not complete. Because the power of wisdom is not complete, the memory of knowing is not awakened in the five self-lights of wisdom, the objects of sight. It also arises from the unmoving state of Kuntuzangpo. When the nature of the state, the arising of wisdom, appears without obstruction to objects, for what has not been seen or heard before
Tibetan
ས་ཡིད་འགྲོགས་ཏེ། རང་སྣང་ཆེན་པོར་རྟོགས་པའི་མཐའ་མ་ཆོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མ་རིག་པ་དང་། མ་ཤེས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་། མ་རྟོགས་པ་དང་། མ་གོམས་པ་དང་། དོན་མ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ཡང་མ་རིག་པ་གཉིས་སུ་བཤད། ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་འཁྲུལ་པའི་དུས་ནི་རང་གི་ལུས་ལས་ཤར་སྟེ་འཛིན་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་དུས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་སོ། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཟུང་། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཡིས་རྐྱེན་དུ་བསྟན། །བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན། །མཚུངས་པའི་རྐྱེན་དང་དེ་བཞིའོ། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་བཤད་པའོ། །རྒྱུ་ནི་རིག་པ་འགག་པ་མེད། །རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན། །རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ནི། །རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ཐོགས་པ་མེད། །མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་དང་ལྗང་ གུ་ཡིས། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ཅིང་རང་རང་རྒྱུར་གནས་པའི། །ཆོས་ཉིད་དག་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་ཤར། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལྡན་ནམ་མཁའི་གཞའ་ལྟར་ཡལ། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ། །དེ་ལས་དེ་བཞིན་བྱད་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །རང་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་བདག་རྐྱེན་ཤར། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་། །རྐྱེན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་བྱུང་། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད། །དེ་རྣམས་མཚུངས་པས་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱས། །དེ་ལ་མཚུངས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད། །དེ་དུས་གཟུང་འཛིན་རྣམ་རྟོག་གིས། །རང་བཞིན་འོད་ལྔ་གསལ་མ་ནུས། །གཟུགས་བརྙན་ལྔ་ལ་བག་ཆགས་པས། །མཚོ་ལ་དར་ཆགས་ཞོ་ལ་སྤྲིས་ཆགས་ལྟར། །གླིང་བཞི་རི་རབ་གླིང་ཕྲན་སྣང་། །དེ་ཡི་བཅུད་ལ་སྲིད་པའི་སྒོ་ང་དང་། །རྩི་ཤིང་སྨན་དང་མེ་ཏོག་ནགས་ཚལ་འཁྲུངས། །རླན་དང་དྲོད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལས། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལོགས་སུ་བསྐལ། །ཤེས་པས་མ་བཟུང་རླན་དང་དྲོད་ལས་སྐྱེས། །མཆོག་ཏུ་པདྨའི་སྒོ་ང་གྲུབ། །ཨུ་དུམྺ་ར་དག་ལ་བརྟེན། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་བརྫུས་ནས་སྐྱེས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྲིད་པའི་སྒོ་ང་མ་དག
Chinese
地与意相合，未能断定于自显现为大的边际。种姓之子，这是无明的理证。无明和，不了解和，愚痴和，不领悟和，不习惯和，因未见实义而迷乱和，颠倒等等生起，然无明宣说为二。如是说。嗟！秘密主，迷乱之时乃从自身显现，是生起执着的时机。如是说。《离戏义明大续》中，开示迷乱之因与时的章节，第十八品。之后，又是秘密主请问：嗟！嗟！薄伽梵金刚持，祈请宣说迷乱之缘。如是请问。导师开示：种姓之子，我将宣说，你当铭记于心。因与因之缘而开示，自主之缘与所缘之缘，相似之缘，此四者。已说因与因之缘。因是觉性不灭，缘是法性空性。觉性是法身之体性，觉空无别，智慧无碍。蓝色、白色、黄色、红色与绿色，各自执持自性，安住于各自的因中，法性清净如镜般显现，智慧生起如虚空的彩虹般消逝。于彼之刹那之后，从彼如是显现形色与影像，从自生起的分别念，自主之缘显现。于彼之刹那之后，所缘的相状显现为境，生起执持为缘的分别念，彼称为所缘之缘。彼等以相似而作迷乱之缘，彼称为相似之缘。彼时，能取所取之分别念，未能明晰自性五光，因对五种影像留下习气，如海中生波纹，酸奶上结奶皮般，显现四大部洲、须弥山、小洲。彼之精华有情之卵和，草木药材与花朵森林生起，是从湿气与暖气中生起。如是于中劫中，器世间分别形成，非由识所执持，从湿气与暖气中生起，最胜的莲花卵形成，依赖于优昙婆罗等，无垢智慧化生，是五大种之自性，有情之卵未净。
English
When earth and mind combine, the limit of realizing the great self-appearance is not determined. Son of lineage, this is the reasoning of ignorance. Ignorance, not knowing, delusion, not understanding, unfamiliarity, confusion from not seeing the true meaning, and perversion, etc., arise, but ignorance is explained as two. Thus it is said. O secret lord, the time of confusion arises from one's own body, it is the time of the arising of grasping. Thus it is said. In the great tantra of "Dispersion-Free Meaning Clarity," the eighteenth chapter, which shows the cause and time of confusion. Then again, the secret lord asked: O, O, Bhagavan Vajradhara, please speak of the conditions of confusion. Thus he asked. The Teacher said: Son of lineage, I will explain, hold it in your mind. Cause and cause are shown as conditions. The condition of the self and the condition of the object, the condition of similarity, these four. The cause and the condition of the cause have been explained. The cause is that awareness does not cease, the condition is that the nature of reality is emptiness. Awareness is the nature of the Dharmakaya, awareness and emptiness are inseparable, wisdom is unobstructed. Blue, white, yellow, red, and green, each holding its own nature, abiding in its own cause, the nature of reality appears pure like a mirror, the arising of wisdom vanishes like a rainbow in the sky. In the next moment after that, from that, forms and images appear in the same way, from the self-arising conceptual thought, the condition of the self arises. In the next moment after that, the appearance of the object appears as an object, the conceptual thought of grasping as a condition arises, that is called the condition of the object. They cause confusion by similarity, that is called the condition of similarity. At that time, the conceptual thoughts of grasper and grasped, unable to clarify the five lights of self-nature, because of the imprints on the five images, like waves forming in the ocean, like cream forming on yogurt, the four continents, Mount Meru, and subcontinents appear. The essence of that is the egg of existence, and plants, medicines, flowers, and forests arise, they arise from moisture and warmth. Thus, in the intermediate kalpa, the container world is formed separately, not held by consciousness, arising from moisture and warmth, the supreme lotus egg is formed, relying on udumbara and others, immaculate wisdom is born miraculously, it is the nature of the five elements, the egg of existence is not pure.