Tibetan
་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི། ༈ །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་སོ། །འགོག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། ཟབ་པ་དང༌། བརྡའ་དང༌། དོན་དམ་པ་དང༌། རྫོགས་པ་དང༌། མ་རྫོགས་པ་དང༌། རྒྱན་ཅན་དང༌། རྒྱན་མེད་དང༌། ལྷག་བཅས་དང༌། ལྷག་མེད་དང༌། ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གང་གིས་གང་དུ། གང་ཞིག །འགོགས་པ་སྟེ། ལམ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཉོན་མོངས་པའོ། །ལམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོངས། །འགོག་པ་མངོན་ཏུ་བྱ་བ། ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པའམ། ཡང་ན་ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། བསྒོམ་ལམ། མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་ལྔའོ། །བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ནི། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ། བདག་མེད་དེ་སྡུག་བདེན་གྱི་བཞི། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང༌། རབ་སྐྱེ། རྐྱེན་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་གི་བཞི། འགོགས་པ་དང༌། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་འགོག་པའི་བཞི། ལམ། རིགས་པ། སྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ་ལམ་གྱི་བཞིའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་མི་བསླུ་བས་ན་བདེན་པའོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་བཏུས་ལྟར། །གཟུགས་སུ་རུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད། །འདུ་ཤེས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། །འདུ་བར་བྱེད་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། །རྣམ་པ་ཤེས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ བཞག་པ་ལ། གཟུགས་ལ། རྒྱུའི་གཟུགས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ། དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ། རྣམ་པ་རིགས་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན། སྲ་བ། གཤེར་བ། ཚ་བ། གཡོ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དངས་པ་མིག་དབང༌། གཞན་བཞི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་ལ། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས། །གཞན་དེ་དང་འདྲ། རྣམ་རིག་མིན་པ་མངོན་པ་མཛོད་ལས། རྣམ་རིག་མིན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ། །སྡོམ་དང་སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན། །སྡོམ་པ་སོ་སོ་ཐར་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་བསམ་གཏན་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །མིག་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གཉིས། །སྒྲ་ལ་སྙན་དང་མི་སྙན་པར་མའོ། །ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཀའོ། །དྲི་ལ་ཞིམ་མི་ཞིམ། །བཏང་སྙོམ་པའོ། །ལྷན་སྐྱེས་དང་སྦྱར་བྱུང་ལས་གྱུར་བའོ། །རོ་ལ་མངར་སྐྱུར་ཚ་བ་ལན་ཚྭ་ཁ་བ་བསྐ་བའོ། །རེག་བྱ་འཇམ་རྩུབ་ལྕི་ཡང
Chinese
生起的谛实是：由烦恼所引发的业。灭谛的体性是：甚深，隐晦，胜义，圆满，不圆满，有庄严，无庄严，有余，无余，以及殊胜超胜。体性方面，以何者于何处，何物而灭？即是道，真如，以及烦恼。道应知苦，断集，证灭，依于道之相续，或者资粮道，加行道，见道，修道，无学道这五者。四谛的体性是：无常、苦、空、无我，这是苦谛的四种体性。因、集、生、缘，这是集谛的四种体性。灭、寂静、殊胜、出离，这是灭谛的四种体性。道、理、行、出，这是道谛的四种体性。词义解释是：与教义不相违背，如实知晓则不欺骗，故名为谛实。又因圣者如实照见，故名圣谛。如《五蕴总摄论》所说：可变碍者为色之体性，感受者为受之体性，能了别者为想之体性，能造作者为行之体性，能识知者为识之体性。分类上，色法有因之色，即地、水、火、风四者。由因所生的色法有五根和五境，以及非表色。这些依次是：坚硬、湿润、温暖、流动，是为四大。四大为因所生的眼识之所依清净者为眼根，其他四根亦是如此。四大为因所生，成为眼之所对境者为色，其他亦是如此。非能知者，如《俱舍论》所说：非能知有三种，谓律仪、非律仪及其他。律仪即别解脱戒，如是无漏定生亦如是。如是说。眼之所对境的色有形状和颜色两种。声有悦耳和不悦耳两种。有执取和无执取两种。气味有香与不香，以及舍受。有俱生和合生所变。味有甜、酸、辣、咸、淡、苦、涩。触有柔软、粗糙、重、轻
English
The truth of arising is: actions instigated by afflictions. The nature of cessation is: profound, obscure, ultimate, complete, incomplete, with adornment, without adornment, with remainder, without remainder, and supremely excellent. In terms of nature, by what, where, and what ceases? That is the path, suchness, and afflictions. The path is to know suffering, abandon origination, realize cessation, relying on the continuum of the path, or the five paths: the path of accumulation, the path of preparation, the path of seeing, the path of meditation, and the path of no more learning. The characteristics of the four truths are: impermanence, suffering, emptiness, selflessness, these are the four characteristics of the truth of suffering. Cause, origination, production, condition, these are the four characteristics of the truth of origination. Cessation, peace, excellence, liberation, these are the four characteristics of the truth of cessation. Path, reason, practice, deliverance, these are the four characteristics of the truth of the path. The definition is: not contradicting the teachings, knowing thus is not deceptive, therefore it is called truth. Moreover, because the noble ones see it as it is, it is called the noble truth. As stated in the Compendium of the Five Aggregates: That which can be changed is the characteristic of form. That which experiences is the characteristic of feeling. That which distinguishes is the characteristic of perception. That which composes is the characteristic of formation. That which knows is the characteristic of consciousness. In terms of classification, form has causal form, which is the four elements of earth, water, fire, and wind. Form produced by cause has the five faculties and the five objects, as well as non-manifest form. These in order are: hardness, wetness, warmth, movement, these are the elements. The pure basis of eye consciousness produced by the four great elements is the eye faculty, the other four are also the same. Produced by the four great elements, that which becomes the object of the eye is form, the others are also the same. Non-knowing, as stated in the Treasury of Manifest Knowledge: Non-knowing has three types, namely vows, non-vows, and others. Vows are the individual liberation vows, likewise are those born from uncontaminated concentration. Thus it is said. The form that is the object of the eye has two aspects: shape and color. Sound has pleasant and unpleasant. Both apprehended and unapprehended. Smell has fragrant and unfragrant, as well as neutral feeling. There are those that are co-emergent and those that are transformed from combination. Taste has sweet, sour, spicy, salty, bland, bitter, astringent. Touch has soft, rough, heavy, light.
Tibetan
་གྲང་དྲོ། །བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སོ། །ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བ་དྲུག །ཡིད་ཚོར་ལུས་ཚོར་གཉིས། འདུ་ཤེས་ལ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའམ། རྐྱ་ཆུང་བ། རྒྱ་ཆེ་བ། ཚད་མེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་ལ་མཚུངས་ལྡན། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ། ཡུལ་ངེས་ལྔ། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག །རྩ་ཉོན་དྲུག །ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ། གཞན་འགྱུར་བཞིའོ། །ལྡན་མིན་ནི་འཐོབས་པ་སྙོམ་འཇུག་རྣམ་གཉིས་འདུ་ཤེས་མེད། སྲོག་དང་རིས་མཐུན་སྐྱེ་རྒ་གནས་མི་རྟག །མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཇུག །སོ་སོར་ངེས་པ་འབྱོར་འབྲེལ་མགྱོགས་གོ་རིམ། །དུས་ཡུལ་གྲངས་ཚོགས་ལྡན་མིན་ཉེར་གསུམ་མོ། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་སྟེ། མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་རྙེད་པ་འཐོབ་པ། ཞི་བའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། སྲིད་རྩེའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བརྟེན་པ་མིན་པ་རྣམས་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་འགོག་པ་འགོག་སྙོམ། འབྱུང་བའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འབྲས་བུ་ཆོས་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བརྟེན་པ་མིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་གནས་སུ་སྐྱེས་ན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བརྟེན་པ་མིན་པ་རྣམས་འགགས་པ་འདུ་ཤེས་མེད། རིས་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཡུན་ཚད་ངེས་པ་ཚེའམ་སྲོག །རིས་མཐུན་ལུས་འདྲ་བ་རིས་མཐུན། འདུ་བྱེད་མ་འོང་པ་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ། འདུ་བྱེད་འགྱུར་བ་རྒ་བ། མི་འཇིག་པ་གནས་པ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པ་མི་རྟག་པ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་མིང༌། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཚིག །དེ་གཉིས་ཀའི་ཡི་གེ། འཕགས་པའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ། །རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་འཇུག་ པ། རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་པ་སོ་སོར་ངེས་པ། རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འབྱོར་འབྲེལ། རྒྱུ་འབྲས་མྱུར་དུ་འབྱིན་བ་མགྱོགས་པ། རྒྱུ་འབྲས་རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་གོ་རིམ། རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དུས། ཤར་སོགས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པ་ཡུལ། རྒྱུ་འབྲས་དུ་མ་གྲངས་རྒྱུ་འབྲས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཚོགས་པའོ། ། རྟེན་འབྲེལ། ༈ འདིའི་སྐབས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། ཡན་ལག་བསྡུ་བ། ཡན་ལག་རྐྱེན་དུ་བཞག་པ། ཡན་ལག་གི་བྱེད་ལས། །ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་སུ་བཞག་པ། ཚེ་དུལ་རྫོགས་པ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་བཤད་པ། དེའི་བདེན་བཞིར་འཇུག་བཟློག་གི་གཞིར
Chinese
冷热，饥渴等等。感受有六种感受，意觉和身觉两种。想有有相和无相，或小，或大，或无量。行有相应行和不相应行两种。第一种有遍行五，别境五，善十一，根本烦恼六，近烦恼二十， 他转变四。不相应行是得、二种等至、无想，命和种类相同、生老住无常，名句字，异生趣入，各别决定、和合、迅速、次第，时方数众是不相应二十三。识有六种，即依赖眼根，以色为对境的眼识等等。以行增长和减损，获得是得。先生起寂止的意念，依赖有顶的心，心和心所非所依和所依二者止息是灭尽定。先生起出生的意念，依赖果法心，心和心所非所依止息是无想定。生于无想处，心和心所非所依止息是无想。安住于同类之中的一定时间是寿或命。同类身体相同是同类。行未生是生。行变异是老。不坏是住。行坏灭是无常。显示事物自性是名。显示事物差别是句。二者的字。未获得圣法是异生。因果相续不断是趣入。 因果各别决定。因果随顺和合。因果迅速产生是迅速。因果一一产生是次第。因果持续产生是时。东西等处有因果是方。因果众多是数，因果因缘聚合是众。 缘起。 ༈ 此时略说缘起之义。缘起之定义，支分之分类，支分之集合，支分安立为因，支分之作用，支分安立为烦恼，寿量圆满顺逆解说，及其于四谛之入与还灭之基。
English
Cold and heat, hunger and thirst, and so on. Feelings have six types of feelings, namely mental feeling and physical feeling. Conceptions have characteristics and without characteristics, or small, or large, or immeasurable. Formations have corresponding formations and non-corresponding formations. The first has five omnipresent, five object-specific, eleven virtuous, six root afflictions, twenty near afflictions, Four others. Non-corresponding are attainment, two samadhis, no conception. Life and similar kind, birth, aging, abiding, impermanence. Name, sentence, letter, ordinary beings enter. Separate determination, combination, quickness, order. Time, place, number, aggregate are twenty-three non-corresponding. Consciousness has six types, namely eye consciousness etc. that rely on the eye faculty and take form as their object. Increase and decrease by formations, obtaining is attainment. First generating the thought of tranquility, relying on the mind of the peak of existence, the cessation of both mind and mental factors, non-dependent and dependent, is the cessation attainment. First generating the thought of arising, relying on the mind of the fruit dharma, the cessation of mind and mental factors, non-dependent, is the non-conception attainment. If born in the realm of non-conception, the cessation of mind and mental factors, non-dependent, is non-conception. The definite duration of abiding in the same category is life or lifespan. The same kind of body is the same kind. Formation not yet arisen is birth. Formation changing is aging. Not decaying is abiding. Formation decaying is impermanence. Showing the essence of things is name. Showing the difference of things is sentence. The letter of both. Not having attained the noble dharma is an ordinary being. The continuous flow of cause and effect is entering. Cause and effect are separately determined. Cause and effect are in accordance and combined. Cause and effect quickly arising is quickness. Cause and effect arising one by one is order. Cause and effect continuously arising is time. Cause and effect existing in the east etc. is place. Cause and effect being many is number, the aggregation of cause, effect, and conditions is aggregate. Dependent Arising. ༈ At this time, a brief explanation of the meaning of dependent arising. The definition of dependent arising, the classification of limbs, the collection of limbs, the establishment of limbs as causes, the function of limbs. The establishment of limbs as afflictions. Explanation of the completion of lifespan in forward and reverse order, and its basis for entering and reversing the Four Truths.