Tibetan
་བརྗེད་པའོ། །ཕྱིས་ 9-3-16b ནི་བརྗེད་པའང་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །ཡང་གྲོལ་བ་ན་རླུང་གི་རང་བཞིན་གཡོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གཞན་དག་ཅེས་གསུངས་པས། གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་ཟིན་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་རྨི་ལམ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་འཕངས་ལ། གཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་ཟིན་པ་ནི། འཆི་བའི་སྟོང་པ་བཞི་ཟིན་པའི་ཚད་འཛིན་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་འཆི་བའི་སྟོང་པ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་བར་ངོ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཚད་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཟག་ཐ་མ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ལྟར་མིན་ཡང་དམ་ཚིག་དག་ཅིང་རིམ་གཉིས་བསྒོམ་པ་ཞིག་གིས་འཆི་བའི་དུས་སུ་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་ནས་འཆི་བའི་འོད་གསལ་དངོས་གཞི་འཆར་བའི་རིམ་པ་དང་། དེ་ལས་ལངས་མ་ཐག་བར་དོ་འགྲུབ་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་ནས། ད་ལྟ་ནས་དེའི་གདམས་ངག་རྣམས་བྲེང་ཆགས་སུ་མང་དུ་སྦྱངས་ན་འཆི་བའི་འོད་གསལ་དང་བར་དོ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་ཟིན་ཀྱང་དེའི་གདམས་ངག་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་ཚུལ། གཉིས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ལ། གང་ཟག་དང་པོས་ནི། འཆི་ཁར་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་བའི་འཕེན་པ་བཏང་བས་ཆོག་ལ། གང་ཟག་འབྲིང་གིས་ནི་འཆི་བ་ལ་ཉེ་བའི་སྔོན་རིག་པ་གསལ་བ་ན་ཟང་ཟིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཕྱོགས་སུ་བལྟོས་པ་མེད་པར་གཏོད་པ་དང་ཁས་བླངས་པའི་སྡོམ་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་ལྟུང་རྣམས་ལ་བཤགས་སྡོམ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་ཆགས་གསོར་གཞུག་གོ། དེ་ནས་རང་ལྷར་གསལ་འདེབས་པ་དང་མདུན་དུ་བླ་ 9-3-17a མ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་བསྒོམས་ནས་མཆོད་དེ། འཆི་བ་འོད་གསལ་དང་བསྲེ་ནུས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་དུ་གསོལ། བར་དོ་སྒྱུ་ལུས་དང་བསྲེ་ནུས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་པའི་གསོལ་བ་དྲག་པོ་མང་དུ་གདབ་བོ། །དེ་ནས་འཆི་རྟགས་སོགས་བརྟག་པ་ནི། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ན་ལུས་བསྒུལ་སྐྱོད་མི་ནུས་ཤིང་ཟུངས་མི་ཐུབ་པར་ལྷོད་ལྷོད་པོར་འགྲོ། ལུས་ས་ལ་བྱིང་བ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་ང་འཐེན་ཟེར་བ་འབྱུང་། ནང་རྟགས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཆུ་མེར་རེ་སྣང་བ་ཞིག་འབྱུང་། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་ཕྱི་རྟགས་ནི། ཁ་སྣའི་ཆུ་སྐམས་ཤིང་ལྕེ་ཐུང་དུ་འགྲོ། །ནང་དུ་དུ་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྔོ་མེར་རེ་བ་ཞིག་གིས་ཁེངས་པ་འདྲ་བ་འབྱུང་། མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པའི་ཕྱི་རྟགས་ནི། དྲོད་ཆུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་དྲོད་མཐའ་ནས་སྡུད། ནང་རྟགས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ་བ་དམར་ཁྲ་ཁྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྣང་བ་འབྱུང་། ཀུན་རྟོག་གི་རླུང་སེམས་ལ་ཐིམ་པའི་ཕྱི་རྟགས་ནི། དབུགས་ཕྱིར་རིང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ནང་དུ་སྡུད་མི་ཤེ
Chinese
遗忘。后来， 没有遗忘的智慧的自性是光明。此外，当解脱时，风的自性会动摇。如经中所说‘如果还有其他的梦’，这是指四种睡眠空性已经结束，之后梦境被风的力量所控制。四种睡眠空性的结束，是衡量死亡四空结束的标准；梦境被风的力量所控制，是衡量死亡空性结束后中阴被风的力量所控制的标准。而对于普通人来说，虽然不像前两者那样，但如果持守誓言清净，修持次第二瑜伽，在死亡时，从地融入水的征象开始，到死亡光明真实显现的次第，以及从那之后立即进入中阴的次第都非常清楚。如果现在就开始精勤修习这些诀窍，即使死亡光明和中阴没有被风的力量所控制，也会因为习惯了这些诀窍的力量而被控制。 这些是如何把握的方式。 第二，这些是如何把握的方式。对于第一种人来说，临终时发起第三个阶段的幻身就足够了。对于中等根器的人来说，在临近死亡时，当觉知变得清晰时，要将所有执着的事物都毫不吝惜地奉献给积累福德的田地，忏悔违背誓言和戒律的罪过，弥补誓言的破损。然后，观想自己为本尊，并在面前观想上师和本尊的坛城，进行供养，祈请加持能够将死亡与光明融合，祈请加持能够将中阴与幻身融合，要多次强烈祈请。然后观察死亡的征象等：当地融入水时，身体无法动弹，无法支撑，变得松弛。感觉身体沉入地中，并发出呻吟声。内在的征象是出现像海市蜃楼一样的水汽。 水融入火的外部征象是：口鼻干燥，舌头变短。内在的征象是：出现像烟雾一样的蓝色景象。火融入风的外部征象是：体温降低，身体的温度从末端开始收缩。内在的征象是：出现像萤火虫一样红色闪烁的光芒。分别念的风融入心识的外部征象是：呼吸向外呼出很长，无法吸入。
English
forgetfulness. Later, the very nature of wisdom without forgetting is luminosity. Furthermore, when liberation occurs, the nature of wind stirs. As it is said, 'If there are other dreams,' this refers to the completion of the four emptinesses of sleep, after which dreams are seized by the power of wind. The completion of the four emptinesses of sleep is a measure of the completion of the four emptinesses of death; the seizure of dreams by the power of wind is a measure of the intermediate state being seized by the power of wind after the completion of the emptiness of death. For an ordinary person, although not like the former two, if one keeps vows purely and meditates on the two stages, at the time of death, from the signs of earth dissolving into water to the sequence of the actual appearance of the clear light of death, and from there immediately knowing well the sequence of accomplishing the intermediate state, if one practices these instructions diligently from now on, even if the clear light of death and the intermediate state are not seized by the power of wind, they will be seized by the power of habituation to those instructions. How to grasp these. Second, how to grasp these. For the first type of person, it is sufficient to initiate the projection of arising as the illusory body of the third stage at the time of death. For the intermediate person, when awareness becomes clear near death, one should dedicate all possessions without hesitation to the field of merit, confess transgressions that violate vows and commitments, and restore broken vows. Then, visualize oneself as the deity and, in front, visualize the mandala of the guru and the deities, make offerings, and pray for blessings to be able to merge death with clear light, and pray for blessings to be able to merge the intermediate state with the illusory body. One should make strong prayers many times. Then, examine the signs of death, etc.: When earth dissolves into water, the body cannot move, cannot support itself, and becomes loose. One feels the body sinking into the earth and groans. The inner sign is the appearance of a mirage-like vapor. The outer sign of water dissolving into fire is: the mouth and nose dry up, and the tongue shortens. The inner sign is: the appearance of a smoky, bluish hue filling the inside. The outer sign of fire dissolving into wind is: the temperature decreases, and the body's warmth contracts from the extremities. The inner sign is: the appearance of many red and flickering lights like fireflies. The outer sign of the wind of conceptual thought dissolving into mind is: the breath exhales long and cannot be inhaled. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ས། ཅུང་ཟད་སྡུད་ཀྱང་ཐུང་ལ་རྩུབ་པར་སྡུད། ནང་རྟགས་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་མང་དུ་འབྱུང་། དེ་ནས་སྟོང་པ་ཞེས་པ་སྣང་བ་དང་པོ་འཆར་ཏེ། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལ་ཟླ་འོད་ཤར་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་ནས་སྣང་བ་དེ་བསྡུས་པའི་རྗེས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཞེས་པ་སྣང་བ་མཆེད་པ་འཆར་ཏེ། ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་འོད་ཤར་བ་བཞིན་དུ་དམར་པོའམ་དམར་སེར་གྱི་སྣང་བ་འཆར་དེ་ནས་སྣང་བ་དེའང་བསྡུས་པའི་རྗེས་སུ་སྟོང་ཆེན་ཞེས་པ་ཉེར་ཐོབ་འཆར་ཏེ། ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལ་མཚམས་ཀྱི་སྨིག་ 9-3-17b གིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ནག་ལམ་པ་འབྱུང་ཞིང་། དྲན་པའང་ཉམས་ནས་འགྲོ། །དེ་ནས་ནག་ཐོམ་གྱིས་སོང་བའི་དྲན་མེད་དེ་སངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཞེས་པ་འོད་གསལ་འཆར་ཏེ། ནམ་མཁའ་སློད་བྱེད་ཀྱི་ཟླ་ཉིའི་འོད་དང་ནག་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་བྲལ་བའི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ཅིག་འཆར་ཏེ། འོད་གསལ་དངོས་གཞིའོ། །འཆི་ཁའི་འབྱུང་བ་ཐིམ་པའི་རྟགས་དེ་རྣམས་སྔ་ཚད་ནས་འོང་བར་སྣང་བས་ལེགས་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བཞི་ཤར་བ་ན་དེ་རེ་རེའི་དུས་ནས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་ལ་ཟླ་འོད་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་བཞི་ཤར་བ་ནའང་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཆི་བའི་སྟོང་པ་བཞིན་པའི་དུས་སུ་གཉིས་སྣང་རགས་པ་ཞི་བའི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་ལྟ་བུ་ཤར་བ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅི་ཐུབ་བྱའོ། །རྗེ་མིང་ལས་ཀྱང་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་དགོས། །དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ད་ལྟ་བླ་མ་དམ་པས་ངོ་སྤྲད་པས་གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་དོན་གོ་བ་དང་། མཚོན་བྱེད་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་སྦྱང་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མཚོན་བྱེད་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ནི། སད་དུས་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་པ་དང་། གཉིད་དུས་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་པ་ལ་ཟེར་རོ། །འཆི་བའི་སྟོང་པ་བཞི་པ་ལས་ལྡང་བར་རྩོམ་པ་ན་འཆི་བ་འོད་གསལ་ལས་བར་དོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་སྐུར་ལྡང་བར་བྱའོ་སྙམ་ 9-3-18a པའི་འཕེན་པ་དྲག་པོ་བྱས་པས། སྔར་སད་དུས་དང་གཉིད་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་ལས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བ་ལ་གོམས་པའི་གནད་ཀྱིས་བར་དོ་ཟིན་པ་འབྱུང་བས། དེ་བྱུང་བ་ན་རང་ཉིད་བར་དོར་གནས་པས་སྔར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བར་དོའི་སྣང་བ་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བཏབ་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་དང་། སྒྱུ་མའང་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒོམ་
Chinese
然后，稍微收缩，但收缩得短而粗糙。内在的征象是出现许多如蜡烛火焰不被风摇动般的景象。之后，被称为‘空’的景象首先显现，如同无云的虚空中升起月光。然后，在那个景象收缩之后，被称为‘极空’的景象扩展开来，如同晴朗的虚空中升起阳光，出现红色或红黄色的景象。然后，那个景象也收缩之后，被称为‘大空’的近得显现，如同晴朗的虚空被地平线上的蜃景覆盖，出现黑暗，记忆也逐渐消失。 然后，从黑暗中醒来，从无意识中清醒过来，一切皆空，光明显现，如同没有乌云、没有日月光芒、没有黑暗的黎明晴朗的虚空显现，这是真实的光明。死亡时元素消融的征象似乎从早期阶段就出现，所以要好好认识。当蜃景等四种征象出现时，从每一次出现时都要观想人与法皆非自性成立。然后，当无云的虚空中升起月光等四种空性显现时，也要观想人与法皆非自性成立。特别是，在死亡的四空性显现之时，要认识到粗大的二取分别念止息，如无云的虚空般显现，并尽可能安住于此。 杰仁波切也说：‘死亡的光明是法身，必须认识到它就是法身。为了认识它，现在上师通过开示，使我们理解了安住的道理，并修持象征性的道光明。’这里所说的象征性的道光明，指的是醒时的第四空性和睡时的第四空性。当试图从死亡的第四空性中升起时，要强烈地发愿：从死亡的光明中升起为中阴如幻的身相。 因为之前已经习惯了从醒时和睡时的光明中升起为幻身的本要，所以会抓住中阴。当这种情况发生时，因为自己处于中阴状态，所以要像之前在幻相和梦幻状态中所说的那样，将中阴中显现的一切景象都观想为本尊的坛城和所依，并且观想它们并非自性成立，如幻如化，还要观想幻相也是乐空无别的体性。
English
Then, it contracts slightly, but contracts short and rough. The inner sign is that many appearances occur, such as a butter lamp not being moved by the wind. Then, the appearance called 'emptiness' first arises, like the moon rising in a cloudless sky. Then, after that appearance contracts, the appearance called 'very emptiness' spreads, like the sun rising in a clear sky, with red or reddish-yellow appearances. Then, after that appearance also contracts, the near attainment called 'great emptiness' arises, like a clear sky covered with mirages on the horizon, and darkness appears, and memory also fades. Then, waking up from that darkness, clearing from unconsciousness, everything is empty, and clear light appears, like a clear dawn sky without clouds, without the light of the sun and moon, and without darkness, this is the actual clear light. The signs of the dissolution of the elements at the time of death seem to appear from the early stages, so they should be well recognized. When the four signs such as mirages appear, from each of those times, contemplate that persons and phenomena are not established by their own nature. Then, when the four emptinesses such as the moon rising in a cloudless sky appear, also contemplate that persons and phenomena are not established by their own nature. In particular, at the time of the four emptinesses of death, recognize that the coarse dualistic appearances have subsided, and that it appears like a cloudless sky, and try to remain in equanimity as much as possible. Je Rinpoche also said: 'The clear light of death is the Dharmakaya, and one must recognize that it is the Dharmakaya. To recognize it, now the precious Lama has introduced it, so understand the meaning of abiding in the natural state, and practice the symbolic path of clear light.' The symbolic path of clear light mentioned here refers to the fourth emptiness of waking and the fourth emptiness of sleeping. When attempting to arise from the fourth emptiness of death, make a strong aspiration to arise from the clear light of death into an illusory deity body of the Bardo. Because of the key point of being accustomed to arising as an illusory deity body from the clear light of waking and sleeping, the Bardo will be seized. When that happens, since you are abiding in the Bardo, like it was explained in the context of illusion and dream, clarify all the appearances of the Bardo as the mandala of the deity and its retinue, and contemplate them as illusions that appear but are not established by their own nature, and also contemplate the illusion as the essence of bliss and emptiness inseparable. --------------------------------------------------------------------------------