Tibetan
ས་ཡུལ་ལ་ཕར་རྒྱས་བཏབ་ནས་གསལ་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས། རྫོགས་ཆེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རོལ་བར་བསྡུས་ནས་ཡུལ་རིག་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་སྡེ་གསུམ་ག་ཡུལ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ཀློང་དུ་རྫོགས་པར་འདུ་ཡང་སེམས་སྡེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་བྲལ་དུ་འདོད། ཀློང་སྡེས་སེམས་ཉིད་རྩལ་སྣང་དང་བཅས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པར་ཡེ་གྲོལ་རང་དག་ཏུ་འདོད། མན་ངག་སྡེས་ཡེ་ནས་ཟུང་འཇུག་བློ་འདས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བྲལ་དུ་འདོད་པས། མདོར་ན་བསྐྱེད་རྫོགས་གསུམ་ཀྱི་དབང་བཞི་པའི་ཡེ་ཤེས་ལུས་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ལ་སྡེ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་དང་། མདོ་ལམ་དུ་སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་གོམས་ཚུལ་ལས་ད་ལྟ་སོ་སྐྱེའི་སར་དོན་རང་མཚན་གོམས་པ་མེད་ཀྱང་། སྔགས་སུ་ཐབས་མ་སྦས་པར་གསལ་བར་བསྟན་པས། གང་ཟག་གི་སྐལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ད་ལྟ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་དང་། དེ་ཡང་དབང་རབ་ཅིག་ཅར་བ་དབང་དུས་སུ་ངོ་འཕྲོད་པའམ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་པ་དང་། དབང་འབྲིང་ལ་རྩ་མདུད་འགྲོལ་བའི་དམིགས་གནད་སོགས་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་། དབང་རྟུལ་བསགས་སྦྱང་སོགས་བརྒྱུད་ནས་རྟོགས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྤྱི་ལྡོག་ཏུ་ད་ལྟ་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་དུའང་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །ཞི་བྱེད་ཆུ་ཀླུང་རོལ་པ་ལས། རང་གིས་བསགས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། །བླ་མ་དམ་པ་བསྟེན་ལ་མཁས་པ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པ་དྭངས་པས་མངོན་སུམ་དུ། །མཐོང་ལམ་ཆེ་ཆུང་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་བཤད། །ཅེས་དང་། ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས། ད་ལྟ་ཆོས་སྐུར་མ་ཤེས་ན། །གསང་སྔགས་མན་ངག་ཅི་ལ་ཆེ། །དེ་ཕྱིར་བསྟན་ཤེས་སྒོམ་མ་དགོས། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན། གསང་སྔགས་འབྲས་བུའི་ལམ་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་ལམ་བྱེད་དང་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་མན་ངག་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བ་དང་། རང་རིག་པའི་ཚད་མ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བ་དང་། མངོན་སུམ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བཞིས་གནོད་ཅིང་། མཐོང་ཚུལ་ཡང་གསལ་བ་མཐར་ཕྱིན་མ་ཕྱིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། དཔེར་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་ཡང་ཐག་ཉེ་རིང་གིས་གསལ་བ་མཐར་ཕྱིན་མ་ཕྱིན་ཡོད་པ་བཞིན། ལམ་རིམ་ལས། དབང་པོ་དྭངས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། །ཉེ་རིང་དྲུང་ཕྱིན་སྟོབས་འཕེལ་བས། །རྒྱུ་རྐྱེན་གོང་འོག་འབྲས་བུ་བགྲོད། །གསལ་བས་བྱེ་བྲག་རིམ་པར་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ༈ །སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཐ་སྙད་དུ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མི་རྟོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་དུས་སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ཚེ་སེམས་རང་གྲོལ་དུ་འཆར་བ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ༈ རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་ངོ་འཆུག་མེད་འཕྲོད་ན་སྔགས་ལམ་གྱི་དཔེ་ཡི་འོད་གསལ་སྐྱེས་པ་ཡིན། འདི་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་བཞེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། རང་ལུགས་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་ནི། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མཐོང་ལམ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་ད་དུང་མཐོང་སྤང་གི་དྲི་མའི་སྦུབས་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དངོས་མ་ཡིན་ལ། དཔེའི་འོད་གསལ་དུ་བཞེད་དོ། ༈ །ཨ་ནུས་ནི། དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཐབས་བདེ་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ནི་སྲས་བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་ཁྱབ་བདག་ཏུ་ངེས་པའི་བདེ་སྟོང་གི་ལྟ་བ་ཞེས། དོན་ལ་རང་བྱུང་ཟག་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ཡེ་ནས་བདེ་སྟོང་འདུ་འབྲལ་སྤངས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རྗེས་སུ་སོང་བས་སྣང་སྲིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་བོ། །ཞེས་གསུངས། ༈ ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེས་གཞི་སྣང་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེར། བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡེ་ལྡན་གྱི་ཚུལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དུས་མཉམ་གྱི་ཚུལ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་ཚུལ་དུ་རང་མ་རིག་པའི་ཆ་ལས་སོ་སོར་བཏགས་སོ། །ཞེས་གསུངས། ༈ གཏེར་ཆེན་བླ་མའི་འདས་རྗེས་བསྡུས་འགྲེལ་ལས། གཞི་སྣང་ཤར་བའི་ཚེ། འོད་ལྔ་ལ་བཟུང་བས་འབྱུང་ལྔ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ། སྐུ་ལ་འཛིན་པ་ཞུགས་པས་ལུས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་
Chinese
将地处扩展后，确定为明空。大圆满将一切法归纳为心的游舞，从而确定为境智双泯。大圆满三部都将境及显现都圆满汇集于有境觉性之界中，然心部认为一切法为自生之智慧，不可言说。界部认为心性及能显现者，无处可离法性普贤母之界，本来解脱，自性清净。口诀部认为本始即双运，超离心识，自生之智慧无勤任运。总之，为了显示生圆三法的四灌顶之智慧身圆满，三部依次出现。并且，显宗道中，将空性确定为总义之方式，从串习方式而言，现在凡夫位上没有串习自相义，但在密宗中，不隐瞒方便而清晰地显示，以有情根器的差别，现在能现与不能现。其中，上根者于灌顶时一刹那间认识，或者仅以显示理由就能证悟。中根者以解开脉结之要点等，以串习之力逐渐证悟。下根者通过积累净障等而证悟等，有这些差别。但总的来说，现在于资粮加行道中，也有现量见到法性自相的。寂止水流嬉戏中说：自己积累极为殊胜，善于依止殊胜上师，瑜伽觉性清澈，现量中，唯说产生大小见道。并且，真实义总集续中说：如今若不认识法身，秘密真言口诀有何用？因此不需听闻、了知、修持。除此之外，则密宗不是果道而与因道无别，以及法性认识的口诀会断绝，以及自证智的量会断绝，以及现量证悟的理证会断绝等四种过失损害。见解的方式也以明晰究竟与否的差别，譬如于根境中见到，也如远近般有明晰究竟与否。道次第中说：根
English
Having expanded the land, it is established as clear emptiness. Dzogchen gathers all dharmas into the play of mind, thereby establishing the emptiness of objects and awareness. All three divisions of Dzogchen completely gather objects and appearances into the realm of the subject's awareness, yet the Mind Division considers all dharmas to be self-arisen wisdom, inexpressible. The Space Division considers the nature of mind and its manifestations to be primordially liberated and self-purified, with nowhere to go outside the realm of Dharmata Samantabhadri. The Instruction Division considers the innate union, beyond mind, the self-arisen wisdom, to be effortless. In short, in order to show the complete wisdom body of the four empowerments of the three phases of generation and completion, the three divisions arise in sequence. Furthermore, in the Sutra path, emptiness is established as a general meaning, and in terms of habituation, there is no habituation of specific characteristics in the ordinary state. However, in Mantra, it is clearly shown without concealing the means. Due to the differences in the capacities of individuals, some can manifest it now, and some cannot. Among them, those with superior faculties recognize it instantly during empowerment, or can realize it simply by being shown the reasons. Those with intermediate faculties gradually realize it through the power of habituation, such as the key points of untying the knots of the channels. Those with inferior faculties realize it through accumulation and purification, etc. There are such differences. But in general, even now, in the paths of accumulation and preparation, there are those who directly see the specific characteristics of Dharmata. In the Play of Pacifying Water Currents, it says: 'One's own accumulation is extremely excellent, Skilled in relying on the noble Lama, With clear yogic awareness, In direct perception, it is only said that the great and small paths of seeing arise.' Furthermore, in the Definitive Meaning Compendium Tantra, it says: 'If you do not recognize the Dharmakaya now, What is the use of secret mantras and instructions? Therefore, there is no need for teaching, knowing, or meditating.' Other than that, the Secret Mantra would not be the path of results but would be no different from the path of causes, and the instructions for recognizing Dharmata would be cut off, and the valid cognition of self-awareness would be cut off, and the logical reasoning for direct realization would be cut off. These four faults would harm it. The way of seeing also depends on the difference between clarity and completion. For example, even if you see in the realm of the senses, there is a difference between clarity and completion, just like near and far. In the Stages of the Path, it says: 'The senses'
Chinese
于之中。远近如影威力增，因缘上下果成熟。明晰故而次第行。如是说。 此外，心、八识蕴以及其自性或法性的智慧二者，名言上并非一体，因为仅仅证悟心并不能证悟心的法性智慧，并且本体有迷惑与不迷惑，以及有无能取与所取等的差别。胜义谛上并非他体，因为心的自性是智慧，并且证悟智慧之时，心也并非能从智慧中辨别出来，以及证悟智慧之时，心自然显现为自解脱等。因此，此二者既不应承认为一体，也不应承认为他体。如是说。 此外，若大圆满的觉性无谬相应，则生起密咒道的譬喻光明。此乃现量，故虽有认为是真实义智慧者，然自宗全知大士则认为，真实义智慧是见道，因此必须具有百十二种功德显现，故此处虽是现量所见，然因尚未从见断之垢壳中解脱，故非真实义光明，而是认为是譬喻光明。 此外，阿努说：界空性普贤佛母之坛城，与方便乐普贤佛之坛城二者无别，即是佛子大乐菩提心之坛城，因此，彼即是确定为种姓与坛城一切之遍主之乐空见。实则所谓自生无漏大乐，即是本来自乐空离合之俱生智慧，并且彼即是周遍随行一切法，故而安立了显有本自成佛。如是说。 此外，全知法王于基现智慧明灯中，将自性一体本有之相、俱生同时之相、以及遍计后起之相，从自无明分上分别安立。如是说。 此外，大伏藏师于上师圆寂后略释中说：基现显现之时，执著五光，故五大成为器世间。执著于身，故产生身体，以及法性之声
English
Within that. Near and far, like a shadow, power increases, causes and conditions, above and below, fruits ripen. Clear, therefore, it proceeds in order. Thus it is said. Furthermore, the mind, the eight consciousness aggregates, and their nature or the wisdom of Dharmata, are not one in name, because merely realizing the mind does not realize the wisdom of the mind's Dharmata, and there are differences such as whether the essence is deluded or not, and whether there are grasper and grasped or not. In ultimate truth, they are not different, because the nature of the mind is wisdom, and when wisdom is realized, the mind is not distinguished from it, and when wisdom is realized, the mind naturally appears as self-liberated, etc. Therefore, these two should not be affirmed as either one or different. Thus it is said. Furthermore, if the Rigpa of Dzogchen is infallibly in accord, then the example luminosity of the mantra path arises. Although this is manifest, there are those who consider it to be the actual wisdom of meaning, but the omniscient great master of our own tradition considers the actual wisdom of meaning to be the path of seeing, so it must have one hundred and twelve qualities manifest. Therefore, although it is seen manifestly here, it is not the actual luminosity of meaning because it has not yet been liberated from the sheath of the obscurations to be abandoned by seeing, but it is considered to be the example luminosity. Furthermore, Anu said: The mandala of the sphere of emptiness, Samantabhadrī, and the mandala of the bliss of means, Samantabhadra, are inseparable, which is the mandala of the son, great bliss, Bodhicitta. Therefore, that is the view of bliss and emptiness, which is determined to be the all-pervading lord of all lineages and mandalas. In reality, the so-called self-arisen, uncontaminated great bliss is the coemergent wisdom that is originally free from the union and separation of bliss and emptiness, and because it pervades and follows all dharmas, it establishes that phenomena and existence are originally enlightened. Thus it is said. Furthermore, the omniscient Dharma Lord, in the Ground Appearance Wisdom Lamp, separately established the aspect of self-nature as one, the aspect of coemergence as simultaneous, and the aspect of complete imputation as subsequent, from the aspect of self-ignorance. Thus it is said. Furthermore, the great treasure revealer said in the concise commentary on the passing of the Lama: When the ground appearance arises, grasping at the five lights, the five elements become the container world. Grasping at the body, the body arises, and the sound of Dharmata.