Tibetan
། འཕྲོས་དོན་ནི། ལས་དང་པོ་བའི་སྐབས་ཞི་གནས་མཚན་བཅས་དང་མཚན་མེད་དམ་རྟེན་བཅས་དང་རྟེན་མེད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཚན་བཅས་དམིགས་རྟེན་ལ་སེམས་གཏད་པ་དང་། མཚན་མེད་དམིགས་རྟེན་མེད་པར་གནས་ཆའི་ངང་དུ་བཞག་པ་ནི་ཞི་གནས། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་། ཡང་སེམས་རྒོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞི་གནས། བྱིང་རྨུག་གཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ལྷག་མཐོང་། སེམས་འཛིན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་བྲལ་བ་ཞི་གནས། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བའི་ལྷག་མཐོང་། ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་བྱ་གནས་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཞི་གནས། དབྱིངས་དེའི་གདངས་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷག༷་མཐོང་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་དབྱེར༷་མེད༷། ཆོས༷་ཉིད༷་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཡང་དག་གཉུག༷་མའི༷་དྲན་པས་རང༷་ངོ༷་རྒྱུན་སྐྱོང༷་བ༷་དང་། རྗེས་ཐོབ་སྐབས་ཡེངས་ཚེ་དྲན་པ་ཡང་ཡང་བསྟེན་ནས་རང་ངོ་སྐྱོང་བ་དེ་ནི་བློ་འདས་ཆོས་སྐུའི་དོན་ལ་མི་བལྟ་བར། བློས༷་བྱས༷་པའི་བཅོས༷་མ༷་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཟེར་བ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་མ་རིག་པའི་གཟེབ༷ས་སུ༷༴ ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་བློ༷་ཐག༷་རྦད་ཀྱིས་ཆོད༷་དགོས༷་པས༷་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐག་ཆོད་དོན་གཅིག་གོ། ༈ །སྤྱོད་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་གི་ཚེ་གྲོལ་ལུགས་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། སྤྱི་ལ་འབད་བཅས་དང་འབད་མེད་གཉིས། འབད་བཅས་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་བ་ངོས་བཟུང་ནས་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་ནི་འགྱུ་བ་གནས་དག་གི་དགོངས་པ་བསྐྱངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འབད་མེད་ནི་རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་རིག་པ་རྗེན་པར་ཤར་ཡོད་པའི་ཚེ་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གྱི་རྟོག་པ་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ཤར་ཙམ་ནས་རྡོ་ཚན་ལ་ཁ་བ་བབས་པ་ལྟར་ཤར་གྲོལ་རྗེས་མཐུད་མེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་ལ་གྲོལ་ཚུལ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཡེ་གྲོལ། རང་གྲོལ། ཅེར་གྲོལ། མཐའ་གྲོལ། གཅིག་གྲོལ་དང་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་གི་གནད་རང་གྲོལ་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པ་གསུམ་པོ་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །ཉམས་ལེན་ལ་ཤར་གྲོལ་གྱི་གདེངས༷་མེད༷་ན༷་སེམས༷་གནས༷་བསམ་གཏན༷་ཙམ་ལ་ངལ༷་གསོ༷་བ་ནི། ཡུན་རིང་པོའི་མགྲོན་པོས་རེ་ཞིག་ངལ་གསོ་བ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་ནི། དཔེ་མུ་སྟེགས་ལྷག་སྤྱོད་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པས་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་བ
Chinese
还有，对于初学者来说，止（zhi，梵文śamatha）和观（guan，梵文vipaśyanā），止有两种，有相和无相，或者有依和无依。第一种，有相是心专注于所缘境；无相是不专注于任何所缘境，安住在本然状态，这是止。用智慧来决断内外器情，这是观。此外，心不散乱是止，远离昏沉、睡眠是观，远离心执的禅定是止，远离意识的分别思辨是观。如是说。此处，觉性的本体是本来空性，远离戏论的法界，是无所作为的寂止。彼法界的能量是不间断的智慧观，因此二者无别。这就是法性的显现之觉性。这是以纯正本初的忆念来持续守护自性，后得时若散乱，则再三忆念以守护自性，而不是不观待超离心识的法身之义，追随诸如“所有心造的矫作皆是空性”等说法，就会落入无明的深渊……在见地上必须彻底决断，因此“决断”和“彻底决断”意义相同。༈ 现在广说行持：现在，关于这些的临终解脱方式，有共同和不共同两种。共同的又分为有勤和无勤两种。有勤是具有显现为对境之心识者，即是，对于任何生起的分别念，不作改变地安住，这就是修持了任运自成之意。无勤是觉性自显现之心识者，即是，当觉性赤裸显现时，无论生起好念头、坏念头或无记念头，所有念头一生起就如雪落于热石般，一生起就消融，没有后续。不共同的解脱方式有五种：本解脱、自解脱、直解脱、边解脱、一解脱。虽然有五种，但其中自解脱是直接展示其要点的三种不共特点。若修持没有生起解脱的把握，仅仅以安住心识的禅定来休息，就像长途跋涉的客人暂时休息一样。例如，外道乐行者在十二年中安住于禅定。如是等等，执持自宗为殊胜
English
Furthermore, for beginners, there are two types of śamatha (zhi, 梵文śamatha) and vipaśyanā (guan, 梵文vipaśyanā): with signs and without signs, or with support and without support. The first, with signs, is when the mind focuses on an object of attention; without signs is when one does not focus on any object of attention and abides in the natural state, this is śamatha. Using wisdom to determine the outer and inner environment and beings, this is vipaśyanā. Furthermore, when the mind is not agitated, it is śamatha; being free from dullness and sleep is vipaśyanā; being free from mental grasping of meditation is śamatha; being free from the conceptual analysis of consciousness is vipaśyanā. Thus it is said. Here, the essence of awareness is primordial emptiness, the dharmadhatu free from elaboration, the peaceful abiding free from action and agent. The energy of that dharmadhatu is the uninterrupted wisdom of vipaśyanā, therefore the two are inseparable. This is the very awareness of the manifestation of dharmata. This is to continuously maintain one's own nature with pure, original mindfulness, and when distracted in the post-meditation state, to repeatedly rely on mindfulness to maintain one's own nature, instead of not looking to the meaning of the dharmakaya beyond the mind, following statements such as "all mind-made fabrications are emptiness," one will fall into the abyss of ignorance... On the view, one must make a thorough decision, therefore "deciding" and "thoroughly deciding" have the same meaning. ༈ Now, the extensive explanation of conduct: Now, regarding the ways of liberation at the time of death for these, there are two types: common and uncommon. The common ones are further divided into two types: with effort and without effort. With effort is for those with a mind that perceives appearances as objects, that is, whatever thoughts arise, abiding without alteration is cultivating the intention of spontaneous accomplishment. Without effort is for those with a mind of self-manifesting awareness, that is, when awareness appears nakedly, whether good thoughts, bad thoughts, or neutral thoughts arise, all thoughts, as soon as they arise, dissolve like snow falling on a hot stone, arising and dissolving without continuation. There are five types of uncommon liberation: primordial liberation, self-liberation, direct liberation, extreme liberation, and one liberation. Although there are five, among them, self-liberation is the three unique characteristics that directly demonstrate its key points. If one does not have confidence in the arising and liberation in practice, and only rests in the samadhi of abiding in the mind, it is like a traveler resting temporarily after a long journey. For example, the heretical ascetic abiding in samadhi for twelve years. Thus and so on, holding one's own view as superior.
Tibetan
དུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན་གསུངས་སོ། །བས མ་གཏན་སེམས་གནས་ཀྱི་སྒོམ༷་ཙམ༷་གྱིས་ནི་ཁམ༷ས་གོང༷་མའི༷་གོལ༷་ས༷་ལས༷་མི༷་འདའ༷་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་གྱི་ཟག་བཅས་དགེ་བས་མཐོ་རིས་གསུམ། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཕེན། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ནས། བདེ་བའི་ཉམས་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ན། འདོད་ལྷ་དྲུག་གི་ཐོག་མ། གསལ་བ་ཤས་ཆེ་ན་གཟུགས་མེད་ཁམས་བདུན་ནས་འཕགས་པའི་ས་ལྔ་མ་གཏོགས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་བཅུ་གཉིས། མི་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་དང་། ཚོགས་དྲུག་བཀག་ན་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱེད་པོ་སེམས་ཡིན་གསུངས་སོ། །སེམས་གནས་ཙམ་ལ་ཤར་གྲོལ་གྱི་གནད་མེད་པས་ཆགས༷་སྡང༷༴ དགེ་སྡིག་གི་ལས་འདུ༷་བར་བྱེད༷་པས་ན༷། ༈ ལྟ་བ་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་ཇི་བཞིན་པར་མ་རྟོགས་ན་ཐག་ཆོད་ཀྱི་བློ་གདེངས་མི་ཐོབ་པའམ་མི་ཁེལ་བས་ན། སྟོང་པ་དམ་པས་མདུན་ནས་ཚོལ། ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གོང་ན་བཤད་པའི་ཤར་གྲོལ་གྱི་གནད་དེ་གལ་ཆེ་ལ། གྲོལ་ཚུལ་ནི། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ལས་མེད་དེ། །བཟང་རྟོག་ནི་གྲོལ་བ་མ་ཟད་ངོས་ཟིན་པའང་དཀའ་སྟེ། དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བདེན་གྲུབ། ཡུལ་ཅན་རང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་ན། དད་པ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཡིན། སྙིང་རྗེའང་དེའང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགོས་ན་བདེན་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་ཤར་བའམ་གྲོལ་དགོས། ཡང་འཆི་བ་མི་རྟག་སོགས་སྐྱེས་ན། དེའང་སྐྱེ་འཆི་མཚན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དབྱིངས་སུ་དྭངས་དགོས། ཡང་ན་ཟས་གོས་གནས་མལ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྐྱིད་སྣང་སོགས་ཤར་བའི་ཚེ་གྲོལ་བ་ཕར་ཞོག །སྣང་བ་ལྟར་དུ་ཞེན། ཞེན་པ་ལྟར་དུ་འཐས་ནས་ལས་གསོག་པ་ཡིན་གསུངས། ངན་རྟོག་ཆག༷ས་སྡང༷་རྨོང༷ས་གསུམ་ཡང་གྲོལ་དགོས་མ་གཏོགས། ཕན་མེད་གནོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས། ཐ་མལ་པས་ཀྱང་ལག་ལེན་ལ་མི་བཏབ། བཏབ་ཚོད་མེད། རྣམ་རྟོག་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་དགོས་པས་ཁ་ཕོ་མ་མཐོ། རང་རྒྱུད་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས། གྲོལ་ལུགས་ཀྱི་གནད་གང་ལྟར་ན་གྲོལ་གཞི་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག །གྲོལ་བྱ་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ། གྲོལ་ཚུལ་ལྔ་ལ་སོགས་པས་གྲོལ་བས། ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་བསྐྱལ་གཞི་མེད། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་མཐོང་སར་ཡལ། །གཅིག་གྲོལ་ཡིན
Chinese
据说这是被烟雾迷惑了。仅仅以止观禅定的修习，不能超越上界的过失之地。七识的杂染善业将投生到三善道，不善业将投生到三恶道。在阿赖耶识的基础上，如果习惯于安乐的感受，就会投生到六欲天的最初。如果习惯于明晰，除了从无色界七天中超出的五圣地之外，还有十二个异生地的各自的境地。如果习惯于无分别，就会投生到四无色处，如果断绝六识，就会投生到长寿天。因此，据说三界的作者是心。仅仅安住于心，没有当下解脱的关键，因此贪嗔等烦恼，善恶之业都会聚集。因此，如果不如实证悟见解明空双运，就无法获得决定的信心或把握。所以说，要从空性中寻找。因此，上面所说的当下解脱的关键非常重要。解脱的方式是：一个人的相续中只有善念、恶念和无记三种念头。善念不仅难以解脱，甚至难以识别。比如，当生起信心和慈悲心时，如果将对境三宝执为实有，将有境执为自性实有，那么信心等就会以实有的形式显现。慈悲心也是如此。如果需要这样，就必须显现或解脱为无实性法界的庄严。或者，如果生起死亡无常等念头，那么生死的执相分别也必须清净于法界。或者，当生起对食物、衣服、住所、用具的快乐感受时，解脱就更不用说了，会执着于所显现的，像执着一样地贪恋，从而造业。据说恶念贪(藏文：ཆག༷ས་，梵文天城体：rāga，梵文罗马拟音：raga，汉语字面意思：贪)、嗔(藏文：སྡང༷་，梵文天城体：dveṣa，梵文罗马拟音：dvesha，汉语字面意思：嗔)、痴(藏文：རྨོང༷ས་，梵文天城体：moha，梵文罗马拟音：moha，汉语字面意思：痴)三种也必须解脱。对于既无益也无害的无记分别念，即使是普通人也不会付诸实践，也没有实践的余地。因为所有粗细分别念都必须解脱，所以不要说大话，要通过对自相续的观察，无论如何都要解脱的关键是：解脱的基础是明空双运，所要解脱的是善念、恶念和无记三种，通过五种方式等解脱。因为是本初解脱，所以没有必要转移。因为是自解脱，所以没有对治。因为是当下解脱，所以在看到的地方消失。是独一解脱。
English
It is said that this was deceived by smoke. Merely practicing meditation with calm abiding and insight (shamatha-vipashyana) will not transcend the place of fault in the higher realms. The contaminated virtuous deeds of the seven consciousnesses will cast one into the three good realms, and non-virtuous deeds will cast one into the three bad realms. On the basis of the alaya consciousness, if one is mostly accustomed to the experience of happiness, one will be born in the first of the six desire realms. If one is mostly accustomed to clarity, one will be born in the twelve abodes of individual beings, excluding the five noble grounds that transcend the seven formless realms. If one is mostly accustomed to non-conceptualization, one will be born in the four formless realms, and if one blocks the six consciousnesses, one will be born among the long-lived gods. Therefore, it is said that the creator of the three realms is the mind. Merely abiding in the mind does not have the key to spontaneous liberation, so attachment, aversion, etc., and virtuous and non-virtuous actions will accumulate. Therefore, if one does not realize the view of the union of clarity and emptiness as it is, one will not gain decisive confidence or certainty. Therefore, it is said, "Seek from emptiness." Therefore, the key to spontaneous liberation mentioned above is very important. The way to liberate is as follows: In the continuum of a single individual, there are only three types of thoughts: good thoughts, bad thoughts, and neutral thoughts. Good thoughts are not only difficult to liberate, but also difficult to recognize. For example, when faith and compassion arise, if one grasps the objects of the Three Jewels as truly existent and the subject as self-existent, then faith and so on will appear as truly existent. Compassion is the same. If it is necessary, it must appear or be liberated as an ornament of the realm of non-existence. Or, if thoughts of death and impermanence arise, then the conceptualizations of grasping at the characteristics of birth and death must also be purified into the realm of reality. Or, when pleasant sensations of food, clothing, shelter, and possessions arise, liberation is out of the question. One clings to what appears, and clings to it as one is attached, thereby accumulating karma. It is said that the three bad thoughts—attachment (Tibetan: ཆག༷ས་, Sanskrit Devanagari: rāga, Sanskrit Romanization: raga, Literal Meaning: attachment), aversion (Tibetan: སྡང༷་, Sanskrit Devanagari: dveṣa, Sanskrit Romanization: dvesha, Literal Meaning: aversion), and ignorance (Tibetan: རྨོང༷ས་, Sanskrit Devanagari: moha, Sanskrit Romanization: moha, Literal Meaning: ignorance)—must also be liberated. As for neutral thoughts that are neither beneficial nor harmful, even ordinary people do not put them into practice, and there is no possibility of practicing them. Because all subtle and gross conceptualizations must be liberated, do not boast. Through examining one's own continuum, the key to liberation, in any case, is that the basis of liberation is the union of clarity and emptiness, what is to be liberated is the three types of thoughts: good, bad, and neutral, and liberation is achieved through five ways, etc. Because it is primordial liberation, there is no need to transfer. Because it is self-liberation, there is no antidote. Because it is immediate liberation, it vanishes upon being seen. It is singular liberation.