Tibetan
་མཁའ་གསུམ་བཤད་པ། དགོས་པ་ལ་ཡོད་ནི་མ་རེད་གསུངས། སློབ་དཔོན་སྦ་སྒོམ་པས། ནམ་མཁའ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་རྟོགས་ན་སྒོམ་མེད་ཀྱི་གཟེར་ཆེན་ཐེམ་པ་ཡིན་གསུངས་རྒྱུ་དེ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ཁོང་དུ་ཆུད། ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་བའི་ནམ་མཁའ་ཁོང་དུ་ཆུད་དགོས་ནི་རེད། ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་དཔེར་བཞག་ནི་རེད། ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་ལམ་གསུམ་ལ་ཁྱབ་ཡོད་ནི་རེད། ནམ་མཁའ་འདི་ལ་མཐའ་དབུས་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཐའ་དབུས་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་ནི་འི་ཕྱི་རོལ་དཔེའི་ནམ་མཁའ་གསུངས་ནི་རེད། ནམ་མཁའ་བསྒོམ་དུས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་གང་ཡིན་ཀྱང་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་སད་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་པར་བསམ་ན་ནད་པ་སོགས་ལ་ཅིག་ཕན་ནི་རེད། ༈ ཡང་ཐོག་མེད་ཀྱི་དུས་ནས་འཁྲུལ་བ་འདིས་སྡུག་བསྐོའི་བསྐོའི་འི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་སད་པ་དང་སྒྱུ་མའི་འཁྲུལ་འཁོར་དབྱིངས་སུ་ཞིག་པ་ལྟར་སོང་བར་བསམས་ནས་ནང་གི་ནམ་མཁའི་སྟེང་དུ་བཞག་ན་ཅིག་ཕན་གྱི་རེད། སྟོང་སྦྱང་ཟེར་རྒྱུ་དེ་རེད་གསུངས། ནམ་མཁའ་སྒོམ་དུས་དུས་གསུམ་གྱི་རྟོག་ཚོགས་རྣམས་བླ་མའི་མན་ངག་གི་བཞག་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཤར་གྲོལ་དུ་འགྲོ། གསང་བའི་ནམ་མཁའི་སྐབས་སུ་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་བཞག་ཐབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་རྒྱ་གྲོལ་དུ་འགྲོ། སྤྱིར་ན་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་མཚུངས་ཀྱང་། མདོ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་སྔ་མ་ལྔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། གཟུགས་སྐུ་བསྒྲུབ་གཞི་བྱ། ཕྱི་མས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་སྐུ་བསྒྲུབ་གཞི་བྱས་ཏེ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐུ་གཉིས་བསྒྲུབ་ནི་རེད། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་གཞིར་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སྒོམ་པ་དང་། རྫོགས་རིམ་རྐྱང་པའི་སྐབས་སུ་སྒྱུ་ལུས་གཟུགས་སྐུའི་སྒྲུབ་གཞི་དང་། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུའི་སྒྲུབ་གཞིར་འཇོག་ནི་རེད། འོད་གསལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུའང་ཆོས་གཟུགས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞི་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་བཙལ་དགོས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི་ཤུལ་དུ་བསྐྱུར་རྒྱུ་རེད། དེ་ནི་མི་འཇོག གང་འཇོག་ན། ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོ
Chinese
讲述三种虚空。 说没有必要。斯巴·贡巴大师说：“要理解这个虚空。如果理解了它，那就是无修的大钉。”之所以这么说，是因为要依靠外在的虚空来理解内在的虚空。要依靠内在的虚空来理解秘密的虚空。外在的虚空是比喻。正如外在的虚空遍布一切器情万物一样，法界也遍布轮回、涅槃、道这三者。正如这个虚空没有边际、中心和偏颇一样，法界也没有边际、中心和偏颇，所以才说外在的比喻虚空。修习虚空时，无论疾病、邪魔、罪障是什么，都要像从梦境中醒来一样，观想空性在法界中清净，这样对病人等会有帮助。 再次，从无始以来，这个错觉不断地轮回，内外器情、五蕴、十二处的一切错觉，都要像从梦境中醒来，像幻轮消融于法界一样，这样观想并安住在内在的虚空上，会有帮助。 这就是所谓的空修。 修习虚空时，通过上师口诀的安住力量，三时的分别念都会当下解脱。在秘密虚空的时候，一切分别念不用任何方法，都会自然解脱。 总的来说，显宗和密宗所要成就的都是法身色身，这一点是相同的。但是，显宗波罗蜜多乘以无数劫的时间，通过布施等前五度波罗蜜多积累福德资粮，作为色身的成就基础；后一度以智慧资粮作为法身的成就基础，通过积累二资粮来成就二身。 在密宗无上瑜伽的时候，修习生圆二次第作为法身色身的成就基础；在只有圆满次第的时候，幻身作为色身的成就基础，义光明作为法身的成就基础。即使在光明大圆满的时候，也要在自相续中寻找法身色身二身的成就基础。身语意三者是要舍弃的，不保留。保留什么呢？ 本初清净立断。
English
Explaining the three spaces. It is said that it is not necessary. Master Spa Gompa said, "Understand this space. If you understand it, it is the great nail of non-meditation." The reason for saying this is that you must rely on the external space to understand the internal space. You must rely on the internal space to understand the secret space. The external space is an example. Just as the external space pervades all containers and contents, the Dharmadhatu also pervades the three paths of samsara, nirvana, and the path. Just as this space has no edge, center, or bias, the Dharmadhatu has no edge, center, or bias, so the external example space is spoken of. When meditating on space, whatever the illness, demon, sin, or obscuration, think that emptiness is purified in the Dharmadhatu as if awakening from a dream, which will benefit the sick and others. Furthermore, from beginningless time, this delusion has been constantly revolving, and all the illusions of the internal and external containers and contents, the five aggregates, and the twelve ayatanas, should be thought of as awakening from a dream and as the illusion wheel dissolving into the Dharmadhatu, and then abide in the internal space, which will be helpful. This is what is called empty practice. When meditating on space, all the thoughts of the three times will be liberated instantly through the power of the guru's instructions. In the case of the secret space, all thoughts will be naturally liberated without relying on any method. In general, both Sutra and Tantra aim to achieve the Dharmakaya and Rupakaya, which is the same. However, the Sutra Paramita Vehicle accumulates merit through the first five paramitas, such as generosity, for countless eons, as the basis for achieving the Rupakaya; the last one uses the wisdom accumulation as the basis for achieving the Dharmakaya, and achieves the two kayas through accumulating the two accumulations. In the case of Anuttara Yoga Tantra, the two stages of generation and completion are practiced as the basis for achieving the Dharmakaya and Rupakaya; in the case of the completion stage alone, the illusory body is the basis for achieving the Rupakaya, and the meaning of clear light is the basis for achieving the Dharmakaya. Even in the case of clear light Dzogchen, the basis for achieving the two kayas of Dharmakaya and Rupakaya must be sought in one's own mindstream. The three of body, speech, and mind are to be abandoned, not retained. What is retained? Primordial purity, Trekchö.