Tibetan
དཀའ་བ་མཐོང་ནས་མི་འགྲུབ་ངེས་སྙམ་དུ་སྦྱོར་བ་བཏང་བ་ནི་སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ་དང་། བདག་འདྲ་བས་མི་ནུས་ཞེས་སེམས་ཞུམ་པ་ནི་བདག་ཉིད་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལྔ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འདུ་འཛི་རྣམ་གཡེང་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་གནས་དབེན་པ་ཞིག་མ་བསྟེན་ན། བསམ་གཏན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་ནུས་ཏེ། དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བས། མི་གསེབ་ལ་དགའ་ཞིང་བྱ་བྱེད་མང་བ་ལ་དགེ་སྦྱོར་མི་འོང་། དེའི་ནང་ནས་བསམ་གཏན་མི་འོང་། ཞེས་དང་། དགོན་པ་བས། བསམ་གཏན་གྱི་རྩ་བ་དབེན་པ་བསྟེན་པ་ལ་ཐུག ཞེས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། ཇི་སྲིད་སེམས་ལ་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པར། །ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་བསླུ་བས་ན། །དབེན་པའི་ནགས་སུ་སྤྲོ་བས་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། དབེན་པའི་གཏམ་ལས། ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཡིས་ལུས། །ཁྱོགས་ལ་བཏགས་པར་མ་གྱུར་བར། །དེ་ཕྱིར་དགོན་པར་རབ་ཕྱོགས་ཏེ། །ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། ཇོ་བོ་རྗེས། ཡེང་མ་ལམ་དུ་མི་ཚེ་ཟད་པས་ད་ནི་མཉམ་བཞག་བྱ་བར་རན། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བསམ་གཏན་དངོས་ནི། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས། དེར་ནི་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རབ་བཅས་ནས། །རྩེ་གཅིག་སེམས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་བཞག །བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་དོན་རབ་འབྱེད་པ་དང་།། དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་དམ་པ་བསྒྲུབ། །ཅེས་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་བསམ་གཏན་དང་། །དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་གཏན། དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན། དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་དང་གསུམ་ལས། དེ་ཡང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ལ་ཞེན་ནས། དེ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་གཉེར་ཏེ་ཉམས་ཞེན་གྱི་རྩི་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ། ཉམས་ཀྱི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་མེད་ཀྱང་སྟོང་འཛིན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་ནས་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ། སྟོང་འཛིན་གཉེན་པོའི་བློ་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བྱེད་ཅིང་དོན་རབ་འབྱེད་པས་ན་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། །བསམ་གཏན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བས། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ། །ཞེས་དང་། ཁ་རག་པས། ལས་དང་པོ་པ་ཡི་རྟོག་པ་ལ། །གསལ་ཆ་ཡོད་དེ་བརྟན་ཆ་མེད། །རྟོག་པའི་རླུང་ལ་མ་སྐུར་བར། །དྲན་པའི་ཐག་པས་ཆོངས་ཤིག་ཨང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཐོས་དང་བསམ་དང བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་འགྲུབ། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་འཇོམས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཤེས། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་མྱ་ངན་མེད་པར་འདའ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསམ་པས་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྒོམ་པས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ཡང་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། བདག་མེད་པའི་དོན་དོན་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་སམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱིའི་དོན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་བཤད་པའང་ཡོད། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་དབྱེ་མང་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་ལས་ཆེས་ཆེར་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཤེས་རབ་མེད་ན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་ཡིས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་མི་ནུས་པས། །ཐབས་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པའི། །ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁྱད་པར་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་ཡང་མིག་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡུད་པ་ལས། དམུ
Chinese
見到困難就想著肯定不能成功而放棄努力，這是懈怠的懶惰；像我這樣的人做不到，這樣灰心喪氣是輕視自己的懶惰。如是說。第五，靜慮波羅蜜多分二，第一，如果沒有捨棄一切喧囂散亂，不依止寂靜的地方，就不能在相續中生起靜慮。格西博朵瓦說：喜歡人群，事情多的人，修行不會成功，其中靜慮更不會成功。又，寺院說：靜慮的根本在於依止寂靜的地方。全知大師說：只要內心沒有獲得穩固，外境就會極大地迷惑你，因此要歡喜地住在寂靜的森林中。寂靜語錄中說：只要身體沒有被四個抬屍人抬走，因此要努力趨向寺院，修持寂靜的禪定。覺沃仁波切說：一生都浪費在散亂中，現在應該修持等持了。第二，真正的靜慮是，全知法王說：在那裡，在墊子上結跏趺坐，一心一意，心不散亂地安住，修持凡夫近行、辨別意義，以及如來善妙的禪定。又《楞伽經》中說：有凡夫近行禪定、辨別意義的禪定，以及如來善妙的禪定。如是所說，有凡夫近行禪定、辨別意義的禪定、如來善妙的禪定三種。其中，如果執著於樂明無分別的體驗，特別追求它，以體驗執著的染污來修持的時候，叫做凡夫近行禪定。如果沒有體驗的執著，也沒有品嚐到禪定的滋味，卻執著於空性對治的一方來修持的時候，叫做辨別意義的禪定。如果遠離了空性對治的念頭，安住在法性無分別的等持中，這就是如來善妙的禪定，全知法王說：沒有進入道位的相續中的等持，以及無色界的禪定，叫做凡夫近行禪定。道
English
Giving up effort upon seeing difficulties, thinking that success is definitely impossible, is the laziness of sloth. Discouragement, thinking that someone like me cannot do it, is the laziness of self-deprecation. Thus it was said. Fifth, the Perfection of Meditation is divided into two. First, if one does not abandon all busyness and distractions and rely on a solitary place, meditation cannot arise in the mindstream. Geshe Potowa said: "Those who like crowds and have many activities will not succeed in virtuous practice. Among them, meditation will not succeed." Also, Gonpa said: "The root of meditation lies in relying on solitary places." The Omniscient Great One said: "As long as the mind has not gained stability, external objects will greatly deceive you. Therefore, dwell joyfully in a solitary forest." In the Solitary Sayings it says: "As long as the body is not carried away by four corpse-bearers, therefore, strive towards the monastery and practice peaceful samadhi." Jowo Rinpoche said: "Life has been wasted in distraction, now is the time to practice equipoise." Second, the actual meditation is, as the Omniscient Dharma King said: "There, sitting cross-legged on a cushion, with one-pointed mind, remain unwavering in equipoise. Practice the meditation of the childish practitioner, the discernment of meaning, and the noble meditation of the Tathagata." Also, in the Lankavatara Sutra it says: "There is the meditation of the childish practitioner, the meditation of discerning meaning, and the meditation of the Tathagata's goodness." As it is said, there are three types: the meditation of the childish practitioner, the meditation of discerning meaning, and the meditation of the Tathagata's goodness. Among them, if one clings to the experience of bliss, clarity, and non-thought, and specifically pursues it, meditating with the stain of clinging to experience, it is called the meditation of the childish practitioner. If one is free from clinging to experience and has not tasted the flavor of meditation, but clings to the side of the antidote to emptiness, it is called the meditation of discerning meaning. If one is free from the thought of the antidote to emptiness and abides in the samadhi of the non-conceptual nature of reality, this is said to be the meditation of the Tathagata's goodness. The Omniscient Dharma King said: "The samadhi of the mindstream that has not entered the path, and the formless meditations, are called the meditation of the childish practitioner. The path
Chinese
进入（禅定）的集合结合之禅定，成为解脱之道，并且能够完全辨别意义，因此称为完全辨别意义的禅定。初地及以上的圣者的禅定，称为无漏或如来善的禅定。如是说。圣子无著说：没有禅定就无法见到法性，因此修习无分别无相之禅定。又，喀喇巴说：初学者的分别念，有清晰之处，却没有稳固之处，不要将分别念的风煽动起来，用忆念的绳索拴住它啊！如是说。第六是般若波罗蜜多，功德宝藏中说：由听闻、思维和修习所生之，三种智慧能圆满成就胜观，摧毁烦恼之众，了知法与有法，从有之城中进入无忧之境。如是所说，听闻之智慧，思维之智慧，修习之智慧这三种。全知者说：如此，如实了知诸法之自性或实相，是为听闻。又，以思维确定之后，以修习从有海中解脱，是为智慧之自性。又说，精通五明之智慧是通达世俗的智慧，从总相或现观的角度衡量无我之义的智慧是胜义的智慧，了知众生如何成办今生来世无罪之义是了知成办众生义利之方式的智慧。还有等持无漏出世间的智慧，后得清净世间的智慧等等，有许多种差别。又，智慧被称为胜观，因为比布施等其他波罗蜜多更为殊胜。圣子无著说：没有智慧，以五度不能获得圆满菩提，因此修习具有方便且不分别三轮之智慧，是菩萨行。如是所说，特别是如果没有证悟无我的智慧，那么布施等五度也如同没有眼睛一样。《集经》中说：
English
Entering the samadhi of the combined aggregation becomes the path to liberation, and because it can completely distinguish meanings, it is called the samadhi of completely distinguishing meanings. The samadhis of the noble ones from the first ground upwards are called the uncontaminated or Tathagata's virtuous samadhi. Thus it is said. The Bodhisattva Asanga said: Without samadhi, one cannot see the nature of reality, therefore meditate on the samadhi without concepts or signs. Also, Kharagpa said: The conceptualization of a beginner has clarity, but no stability. Do not stir up the wind of conceptualization, but tie it with the rope of mindfulness! Thus it is said. The sixth is Prajnaparamita, in the Treasury of Precious Qualities it says: From hearing, thinking, and meditating, the three wisdoms perfectly accomplish vipassana, destroying the multitude of afflictions, knowing phenomena and entities, passing from the city of existence into the state of no sorrow. As it is said, the wisdom of hearing, the wisdom of thinking, and the wisdom of meditating are the three. The Omniscient One said: Thus, knowing the nature or reality of all phenomena as they are is hearing. Also, after ascertaining through thinking, liberating from the ocean of existence through meditation is considered the nature of wisdom. It is also said that the wisdom of being skilled in the five sciences is the wisdom of understanding conventional truth, the wisdom of measuring the meaning of selflessness from the perspective of general characteristics or direct perception is the wisdom of ultimate truth, and knowing how sentient beings accomplish the meaning of this life and the next without fault is the wisdom of knowing how to accomplish the benefit of sentient beings. There are also the samadhi uncontaminated transcendental wisdom, the subsequent pure worldly wisdom, and so on, with many distinctions. Also, wisdom is called vipassana because it is far superior to other paramitas such as generosity. The Bodhisattva Asanga said: Without wisdom, the five perfections cannot attain perfect enlightenment, therefore meditating on wisdom that possesses skillful means and does not conceptualize the three spheres is the practice of a Bodhisattva. As it is said, especially if there is no wisdom that realizes selflessness, then the five perfections such as generosity are like being without eyes. In the Collected Sutras it says: