Tibetan
ད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྷག་པའི་ཏིང་འཛིན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲ་སྤྱི་ བློའི་རྟོག་དཔྱོད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང༌། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་གོ་དོན་ངེས་པར་བྱས་ནས་དངོས་གཞི་ལ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་ ༄༅། །པ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་གསུམ་ཡིན། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་ཡིན། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མའི་ཤེས་རབ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ ནི་གསུམ་ཀའི་གྲོགས་ཡིན། ཐེག་པ་འོག་མ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་། འདིར་གསང་སྔགས་ཐེག་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཕྱིར། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དང་། སོ་ཐར་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མན་ཆད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆ་དང་ བཅས་པ་སྤངས་པའི་སྡོམ་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་བསླབ་པ་དང་པོར་འདུ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ནས་ཡིད་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པར་འདུ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ནས་ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་མན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གོ་བའམ། རང་ངོ་ཤེས་པའི་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་འདུ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ སྟེ༑ ཕར་ཕྱིན་སྤྱིའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །ལས་དང་། དབྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་གསུམ། དེ་ཡང་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ལྟ་བུ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་ འཇིགས་སྐྱོབས་ལེགས་སྨོན་ལ་སོགས་པས། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། སྡོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བས་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཉོན་མོངས་མི་དགེ་བ་སྤོང་བའི་ སེམས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། ཟག་མེད་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྷག་པའི་ཏིང་འཛིན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲ་སྤྱི་ བློའི་རྟོག་དཔྱོད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང༌། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་གོ་དོན་ངེས་པར་བྱས་ནས་དངོས་གཞི་ལ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་ ༄༅། །པ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་གསུམ་ཡིན། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་ཡིན། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མའི་ཤེས་རབ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ ནི་གསུམ་ཀའི་གྲོགས་ཡིན། ཐེག་པ་འོག་མ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་། འདིར་གསང་སྔགས་ཐེག་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཕྱིར། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དང་། སོ་ཐར་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་མན་ཆད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆ་དང་ བཅས་པ་སྤངས་པའི་སྡོམ་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་བསླབ་པ་དང་པོར་འདུ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ནས་ཡིད་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པར་འདུ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ནས་ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་མན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གོ་བའམ། རང་ངོ་ཤེས་པའི་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་འདུ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ སྟེ༑ ཕར་ཕྱིན་སྤྱིའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །ལས་དང་། དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཚུ་རོལ་ཏུ་མི་གནས་པར་ཕ་ རོལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་དབྱེ་བ་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གོ །དང་པོ་སྤྱིར་ནི། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ ཁྲིམས༑ བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་བོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ནི། སྦྱིན་པ་ལའང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པ་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ ལའང་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དང་པོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སོགས་ནས་སྡོམ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་སྡོམ་པ། གཉིས་ པས་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་སྡུད་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེ་བ་དང་དཀོན་མཆོག་ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། དད་པའི་ནོར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ནི་ཐར་པ་དང་མཐོ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་རྒྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནོར་རོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བག་བྱེད་ཅིང་འཛོམས་པ་ནི་ཉེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ནོར་རོ། །དམ་པའི་ ཆོས་ལ་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཞིང་མང་དུ་ཉན་པ་ནི་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཐོས་པའི་ནོར་རོ། །ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཅི་བདོག་པ་སྦྱིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འབྱོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གཏོང་ ༄༅། །བའི་ནོར་རོ། །བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཚུ་རོལ་ཏུ་མི་གནས་པར་ཕ་ རོལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་དབྱེ་བ་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གོ །དང་པོ་སྤྱིར་ནི། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ ཁྲིམས༑ བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་བོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ནི། སྦྱིན་པ་ལའང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པ་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ ལའང་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དང་པོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སོགས་ནས་སྡོམ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་སྡོམ་པ། གཉིས་ པས་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་སྡུད་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེ་བ་དང་དཀོན་མཆོག་ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། དད་པའི་ནོར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ནི་ཐར་པ་དང་མཐོ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་རྒྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནོར་རོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བག་བྱེད་ཅིང་འཛོམས་པ་ནི་ཉེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ནོར་རོ། །དམ་པའི་ ཆོས་ལ་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཞིང་མང་དུ་ཉན་པ་ནི་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཐོས་པའི་ནོར་རོ། །ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཅི་བདོག་པ་སྦྱིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འབྱོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། གཏོང་ ༄༅། །བའི་ནོར་རོ། །བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནོར་ཞེ་ན། དགོས་པ་ ཐམས་ཅད་མི་འབྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ
Chinese
如今的智慧是殊胜的禅定。胜过世间人的智慧，声音总相， 思维的分别；三种菩提的证悟，胜观的智慧是智慧的学处。那些都明确了解意义之后，正行中殊胜的戒律学 是：布施、戒律和忍辱三者。殊胜的禅定是静虑。殊胜的智慧是般若波罗蜜多的智慧。精进 是三者的朋友。虽然下乘中那样说，但此处因为与密咒乘相结合，所以舍弃不善十事，以及从别解脱到金刚乘以下的不顺品和 连带的舍弃的律仪是，戒律，即包含在第一学处中。从修习死亡无常到等持的一切种类都包含在禅定的学处中。从那之中产生的智慧， 从声闻的四谛到大手印、大圆满、中观三者以下的对法的理解，或者认识自性的见解的差别都包含在智慧的学处中。那样进入行事，也是十度， 即，度总的体性、词义、作用和分类。第二，进入的学处有三， 殊胜的戒律学处，殊胜的禅定学处，殊胜的智慧学处这三者。其中，殊胜是指像外道的苦行，以及世间乘的 畏惧救护、良好祝愿等等，胜过不能超出有顶天的戒律。从律仪产生的善能束缚轮回，舍弃烦恼不善的 心是殊胜的戒律。胜过不能超出三界九地的禅定，无漏无分别的智慧是殊胜的禅定。胜过世间人的智慧，声音总相， 思维的分别；三种菩提的证悟，胜观的智慧是智慧的学处。那些都明确了解意义之后，正行中殊胜的戒律学 是：布施、戒律和忍辱三者。殊胜的禅定是静虑。殊胜的智慧是般若波罗蜜多的智慧。
English
Present wisdom is superior samadhi. Surpassing the wisdom of worldly people, the general sound, The distinction of thought; the realization of the three bodhi, the wisdom of insight is the learning of wisdom. After clearly understanding the meaning of those, in the main practice, the superior discipline learning Is: generosity, discipline, and patience. Superior samadhi is contemplation. Superior wisdom is the wisdom of prajna paramita. Diligence Is a friend of all three. Although it is said that way in the lower vehicle, here, because it is combined with the secret mantra vehicle, abandoning the ten non-virtuous deeds, and from the Pratimoksha to the Vajrayana and below, the unfavorable aspects and The vows of abandonment are: discipline, which is included in the first training. From meditating on impermanence of death to all kinds of equanimity are included in the training of samadhi. The wisdom that arises from that, From the four truths of the Shravakas to the understanding of the Dharma below the three of Mahamudra, Dzogchen, and Madhyamaka, or the differences in the view of recognizing one's own nature, are all included in the training of wisdom. Entering into action in that way is also the ten perfections, That is, the nature, meaning, function, and classification of the general perfection. Second, there are three trainings to enter, The superior discipline training, the superior samadhi training, and the superior wisdom training. Among them, superior refers to asceticism like that of heretics, and worldly vehicles Fear of protection, good wishes, etc., surpassing the discipline that cannot exceed the peak of existence. The virtue arising from the vows can bind samsara, abandoning the afflictions and non-virtuous The mind is superior discipline. Surpassing the samadhi that cannot exceed the nine grounds of the three realms, the uncontaminated and non-conceptual wisdom is superior samadhi. Surpassing the wisdom of worldly people, the general sound, The distinction of thought; the realization of the three bodhi, the wisdom of insight is the learning of wisdom. After clearly understanding the meaning of those, in the main practice, the superior discipline learning Is: generosity, discipline, and patience. Superior samadhi is contemplation. Superior wisdom is the wisdom of prajna paramita.
Chinese
是智慧的修持。精进是三者的助伴。虽然在下乘中是这样说的，但这里与密咒乘相结合，因此，舍弃十不善业，以及从别解脱到金刚乘的所有相违品，舍弃这些的律仪是戒律，包含在第一个学处中。从修持死亡无常到等持的所有种类都包含在等持的学处中。从那之中产生的智慧，从声闻的四谛到大手印、大圆满、中观三者等所有对法的理解，或者认识自性的所有见解差别都包含在智慧的学处中。同样，从事这些行为也是，十波罗蜜多，即波罗蜜多总体的体性、词义、作用和分类。其中，第一，是成办无上菩提之道的自性。第二，不住于轮回大海的此岸，而是到达彼岸涅槃，即到达佛的果位。第三，圆满二资粮后，成办有情众生的利益。第四，分类有总和别。第一，总的来说是布施、戒律、忍辱、精进、禅定、智慧。第二，别来说，布施也有法布施、财物布施、无畏救护的布施。戒律也有断除恶行的戒律、集聚善法的戒律、成办有情利益的戒律。第一种是断除从十不善业等开始的三种律仪的相违品。第二种是集聚六度等所有善法。对此，有七圣财，即相信业和果报、安乐和三宝存在以及具有功德，这是戒律之因，是信财。断除杀生等罪恶不善业是解脱和生于高种姓之因，是戒律之财。不间断听闻、思维和修持正法是增长福德和智慧资粮之因，是精进之财。对罪恶不善法谨慎防范和聚集是罪过不增长之因，是惭财。不满足于正法而多听闻是思维和
English
is the wisdom practice. Diligence is the companion of all three. Although it is said that way in the lower vehicle, here, because it is combined with the secret mantra vehicle, the vows of abandoning the ten non-virtuous actions, and all the opposing factors from individual liberation to the Vajra vehicle, are discipline, which is included in the first training. All types of meditation, from meditating on impermanence of death to equanimity, are included in the training of samadhi. The wisdom that arises from that, from the four truths of the Hearers to all the understandings of the Dharma, such as Mahamudra, Dzogchen, and the three aspects of Madhyamaka, or all the differences in views of recognizing one's own nature, are included in the training of wisdom. Likewise, engaging in these actions is also the ten Paramitas, which are the nature, definition, function, and classification of the Paramitas in general. Among them, the first is the nature of the path to accomplish unsurpassed enlightenment. The second is not staying on this shore of the ocean of samsara, but reaching the other shore of Nirvana, which is reaching the state of Buddhahood. The third is accomplishing the benefit of sentient beings after perfecting the two accumulations. The fourth is that the classification has general and specific aspects. First, in general, it is generosity, discipline, patience, diligence, meditation, and wisdom. Second, specifically, generosity also has the generosity of Dharma, the generosity of material things, and the generosity of fearlessness and protection. Discipline also has the discipline of abstaining from misconduct, the discipline of accumulating virtuous Dharma, and the discipline of accomplishing the benefit of sentient beings. The first is to abandon the opposing factors of the three vows, starting from the ten non-virtuous actions, etc. The second is to accumulate all virtuous Dharmas such as the six perfections. For this, there are seven noble riches, which are believing in karma and its results, the existence of happiness and the Three Jewels, and having qualities, which is the cause of discipline, which is the wealth of faith. Abandoning sinful non-virtuous actions such as killing is the cause of liberation and being born into a high caste, which is the wealth of discipline. Not interrupting the continuous listening, thinking, and meditating on the holy Dharma is the cause of increasing the accumulation of merit and wisdom, which is the wealth of diligence. Being careful and gathering against sinful non-virtuous Dharmas is the cause of not increasing faults, which is the wealth of conscientiousness. Not being satisfied with the holy Dharma and listening to it more is thinking and