Tibetan
་རྟོག་པ་རང་མིན་ཡང༌། སྟོང་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཉམས་མྱོང་ལས་བརྩམས་ཏེ། ལུང་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། མྱོང་བའི་སྟོབས་ལས་སྟོང་གཟུགས་རང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་སྤྲོད་གཉིས་ཀ་བྱར་བཏུབ་ བོ། །སྔོན་འགྲོ་བལྟོས་མེད་བཞི་ལྡན་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་ན། དངོས་གཞིའི་འཁྲིད་ལ་མ་སླེབ་ཀྱང༌། སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་མྱོང་ལ་སྟོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་རྣལ་མ་འདེབས་ཐུབ། སྐབས་དེར་མ་ངེས་པའི་རྟགས་སྣང་ ཇི་སྙེད་འབྱུང་བས། སྣང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱང་རྗེས་མཐུན་རགས་པ་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་མོད། ཕྱིས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ལ་དབེན་གསུམ་ཡུན་རིང་མི་སྐྱོང་བར། དངོས་གཞི་ལ་འཕྲལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྐབས་དེར་ངོ་སྤྲོད་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟའི་སྣང་བ་རགས་པ་འདི་སེམས་སྣང་ཡིན། བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན། བྱ་བ་འདི་ལུང་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་ནུས་ཀྱང༌། སྒོམ་རྣམ་དག་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ཐུབ། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་སྟོབས་ངོ་སྤྲོད་ན། སྣང་བ་རགས་པ་འདི་ལའང་དེ་ལྟར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ཤེས་གཏིང་ནས་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སློབ་མ་གཅིག་ལ་ཐིག་ལེ་སྔོན་པོ་ལུ་གུ་བརྒྱུད་ཡང་ཡང་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ན། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྱེད་ལ་ཐིག་ལེའི་སྣང་བ་ཤར་འདུགདེ་གཟུགས་མ་ཡིན། མིག་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན། མིག་གིས་བལྟ་སར་མི་ཡོང་བའི་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་རེས་འགའ་ཡོང་གིན་འདུག་པ། ཡང་དེ་ལ་ཐལ་མོས་བཀབ་ནས་ཀྱང་ལྟོས་ཤིག དེས་སྒྲིབ་ཀྱང་མི་ཐུབ། ཐལ་མོས་རྒྱབ་སྐོར་ནས་ཚུར་ཡོང་བའང་མིན། དེས་ན་ཐིག་ལེ་དེ་ཕྱི་ན་འདུག་པར་མཐོང་ཡང་ཕྱི་ན་མེད། དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་མིན། གཞི་གང་ཡང་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཁོ་ནར་འདུག་པ། སེམས་གནས་ཙམ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་དེ་གསལ་བ། མང་བ། བརྟན་པ་གཅིག་གདའ། སེམས་མི་གནས་པའི་སྐབས་དེ་ལས་གོ་ལོག །དེས་ན་སེམས་ཀ་སྟོང་གཟུགས་ཡིན། སྟོང་གཟུགས་ཀ་སེམས་ཡིན་པའི་རྟགས་འདི་ཀ་ཡིན། སེམས་མི་གནས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་གཟུགས་མི་མཐོང༌། གནས་ན་རང་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན། དེས་ན་སྟོང་གཟུགས་འདི་སེམས་ལ་གཞན་ཕྱི་རོལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། ། སྟོང་གཟུགས་འདི་འདི་ལྟར་གསལ་བ་བརྟན་པ་ཞིག་ལ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་གྲུབ་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ད་ལྟའི་ལས་སྣང་རགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། གསལ་བར་སྣང་ཞིང་བརྟན་བརྟན་འདྲ་མོད་ཀྱང༌། སེམས་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ། ཕྱི་ན་ཡོད་པར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྲུབ་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། ད་ལྟར་མཐོང་བའི་སྟོང་གཟུགས་ཐིག་ལེ་དང་འདྲ། ཡང་གསལ་གསལ་འདྲ། བརྟན་བརྟན་འདྲ་བས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། ཁྱེད་རང་གིས་མཐོང་བའི་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་བཞིན། ཡང་གཉིད་འཐུག་པོ་ལོག་པ་ལྟ་བུ་མིག་ཤེས་འགགས་ཙ་ན། གཟུགས་ཀྱང་འགགས་ཏེ་མི་འདུག ཡང་གཉིད་སད་དེ་མིག་ཤེས་སྐྱེས་ཙ་ན་གཟུགས་འདུག དེས་ན་ད་ལྟའི་གཟུགས་སྣང་འདི་མིག་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་མེད། དོན་དུ་མ་གྲུབ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན། དཔེ་སེམས་གནས་མི་གནས་ལ་སྟོང་གཟུགས་འཆར་མི་འཆར་དང་འདྲ་བ་ལགས། ཡང་མི་གཅིག་གཉིད་ལ་སོང་བ་ན། ཁོ་རས་གཟུགས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་འགགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་གཉིད་ལ་སོང་པའི་སྐབས་མི་གཞན་གྱིས་མཐོང་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་གནད་མ་གོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ཁྱེད་རང་གཉིད་ལ་སོང་སྐབས། ཁྱེད་རང་གི་གྲོགས་མཆེད་ཀྱིས་ཁང་པ་དང༌། ཡོ་བྱད་མཐོང་བ་དེ་ཀ་གྲོགས་མཆེད་ཁོ་ལ་མིག་ཤེས་ཡོད་པས་བྱུང་བ་ཡིན། ཡང་གཉིས་ཀར་གཉིད་དུ་སོང་སྐབས་གཞན་ཞིག་གིས་མཐོང་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། དེ་བཞིན་དུ་ཐུག་མེད་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་མིག་ཤེས་ཡོད་པ་ལ་གཟུགས་ཡོད། མེད་པ་ལ་མེད་པས་གཟུགས་སྣང་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད། སྒྲ་སོགས་ལྔ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར། དེ་ལྟར་སྟོང་གཟུགས་དང༌། རིག་ཐོག་གཉིས་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ངོ་སྤྲད་དོ། །དེ་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ། ཤེས་རིག་འདི་ཡང་ངོ་ བོས་གྲུབ་རྒྱུ་མི་འདུག་སྟེ། རྣམ་རྟོག་འདི་ནི་ཡད་ཡུད་ཙམ་ལས་རྟག་ཐུབ་པ་མི་འདུག སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་མ་གཏོགས། མུ་འབྲེལ་འབྲེལ་པ་རྒྱུན་ཆགས་ཆགས་པ་ཞིག་ཀྱང་མི་འདུགསྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་འཇིག་བཞིན་པ་མ་གཏོགས་གནས་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུགལེགས་པར་བརྟགས་དུས་འོད་དམ་མདངས་འགྱུར་བ་འདྲ་བ་ཞིག་མ་གཏོགས། འདི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་སྟེ། དེས་ན་རྣམ་རྟོག་འདི་འཁྲུལ་སྣང་མ་གཏོགས་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་འདོན་པ་སྤོས་ཏེ་ངོ་བོས་གྲུབ་རྒྱུ་མི་འདུག་གོ །ཡང་ཕྱི་སྣང་བ་དང༌། ནང་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཆར་ལ་མ་རེག་པའི་རིག་པ་གསལ་རིག་ཙམ་འདི་ཡང༌། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱི། ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རྟེན་དང་གནས་གང་ལའང་མ་བརྟེན་པར་འདུག སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་དུ་སྣང་ཡང༌། མདངས་འགྱུར་བ་ཙམ་མིན་པ། སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་ལ་ངོས་བཟུང་རྒྱུ་མི་འདུགངོ་བོ་འདི་ལྟར་གྲུབ་ཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་པས། མ་བརྟགས་ཙ་ན་སེམས་འདི་ང་ཡིན་སྙམ། གསལ་ཞིང་རིག་ཀྱང་ངོས་བཟུང་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་པས། སེམས་དེ་ཡང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན། རང་གཞན་སྣོད་བཅུད་འཁོར་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཐམས་ཅད། གདོད་མ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་ངོ༌། །སྒོམ་ཆེན་པ་བྱིངས་དེ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། འདིའི་འཚང་རིག་པ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ཉིན་ཁུགས་བཏང་ཞེས་ཁ་ཕོ་འདོན། རང་ལུགས་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་རང་དུ་མ་སླེབ་སྟེ། རེ་ཞིག་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ཀྱང་འཇོག་པ་ལགས། འདི་སྟོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན། སྣང་བ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲད་པས། སྟོང་པའི་རྩལ་སྣང་བ་མ་འགགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་དེ་ཤུགས་ལ་འབྱུང་བས་རྒྱས་བཤད་མི་དགོས། དེ་ལ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དང༌། སྟོང་ཉིད་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཟུང་འཇུག་དང་སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སོགས་སྒོམ་ཆེན་སོ་སོའི་མིང་དུ་མ་འདོགས་ཏེ། དོན་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདུས། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོམ་བཟང་ཡང་བཟང་སྟེ། རང་ལུགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བལྟོས་པའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན། དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་བ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང༌། སྣང་བའི་བཤད་པ་མང་ཡང་སྟོང་ཕྱོགས་སུ་འདུས་ཏེ་སྟོང་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་རེ་རྣམས་ཆོས་ལ་འབད་པ་ནི་གང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། གཞན་དེ་དག་ནི་གང་ཡང་མ་དམིགས་ན། གནས་ལུགས་ལ་སུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། ཡོད་ངོས་ཤེས་པ་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་བྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་སྐུ་དེ་ཁོ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན། ཡོད་ངེས་ཤེས་པའི་སྡོད་ལུགས་ཡིན། དཔེར་ན་བུམ་པར་སྣང་བ་ན་བུམ་པ་མེད་བུམ་སྣང་འཁྲུལ་བ་ཡིན། དེའི་ཤུལ་ན་ཕལ་བས་མི་མཐོང་བའི་ཆོས་སྐུ་ཡོད། དེ་ཀ་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན། སྡོད་ལུགས་ཡིན། རང་བཞིན་ཡིན། རང་གཟུགས་ཡིན། དེ་ཀ་དང་འདྲ་བར་ཁྱེད་རང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འདུས་པའི་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་ཁྱེད་རང་ལ་ཡང་སྣང༌། གཞན་འགས་ཀྱང་མཐོང་གིན་འདུག་སྟེ། འཁྲུལ་སྣང་ཡིན། སྣང་ལུགས་ཡིན་གྱི་གནས
Chinese
虽然不是分别念本身，但从见到空色的经验出发，不依赖于教证和理证，仅凭经验的力量就能确定空色不离自心。仅此一点，就能对它进行共同和不共同的两种介绍。如果长期修习具足四种无待前行，即使没有到达正行的引导，也能在前行的经验中种下空性方面的真实介绍。那时会出现许多不确定的征兆，因此也能对显现方面进行粗略的随顺介绍。但因为后来的实修不长期进行三寂静，而是立即进入正行，所以那时不进行介绍。也就是说，现在的粗显现象是心显现，如同虚幻的幻象，无根无基，本来就是如来藏自性任运成就。这件事虽然能通过教证和理证获得定解，但在没有生起清净禅修之前，无法通过经验的力量获得定解。如果通过空色的力量介绍经验的力量，那么对于这个粗显的现象，也能同样通过经验的力量从内心深处生起定解。例如，如果有一个学生反复出现蓝色明点如念珠般的情况，就应该这样说：你出现了明点的显现，那不是色法，不是眼睛所见，有时也会出现在眼睛看不到的后脑勺方向。还有，用手掌遮盖它看看，它也无法被遮挡。也不是手掌绕到背后再回来。因此，虽然看到明点在外面，但实际上不在外面。它也不是你自己的身体，因为没有任何依据，所以它只是心。仅仅是心安住，明点的形象就清晰、增多、稳定。心不安住的时候则相反。因此，心就是空色，空色就是心的标志就是这个。心不安住就看不到心的自性，安住就能看到自性的理由就是这样产生的。因此，这个空色在心之外没有成立。 空色这样显现是
English
Although it is not conceptual thought itself, based on the experience of seeing emptiness-forms, without relying on scriptural or logical proofs, one can ascertain through the power of experience that emptiness-forms are not other than one's own mind. At that point, one can give both common and uncommon introductions to it. If one meditates on the four preliminaries with no expectations for a long time, even if one does not reach the actual instructions, one can plant a genuine introduction to the aspect of emptiness in the experience of the preliminaries. At that time, many uncertain signs will appear, so one can also give a rough, corresponding introduction to the aspect of appearance. However, because later practice does not cultivate the three solitudes for a long time, but immediately enters the main practice, one does not give the introduction at that time. That is, the current coarse appearance is a mind-appearance, like an unreal illusion, without foundation or root, and the Sugata-essence is primordially spontaneously accomplished. Although one can gain certainty about this through scripture and reasoning, one cannot gain certainty through the power of experience until pure meditation arises. If one introduces the power of experience through the power of emptiness-forms, then one can also generate deep certainty from within about this coarse appearance through the power of experience. For example, if a student repeatedly has the appearance of blue bindus like a string of beads, one should say: You have the appearance of bindus. That is not form. It is not seen by the eyes. Sometimes it also appears in the direction of the back of the head, where the eyes cannot see. Also, look at it by covering it with your palm. It cannot be obscured by that. It is not that the palm goes around behind and comes back. Therefore, although you see the bindu as being outside, it is not actually outside. It is not your own body either. Because there is no basis whatsoever, it is only mind. Just by the mind abiding, the form of the bindu is clear, abundant, and stable. When the mind does not abide, it is the opposite. Therefore, mind is emptiness-form, and the sign that emptiness-form is mind is this. If the mind does not abide, one does not see the self-nature of the mind. The reason why one sees the self-nature when it abides is because it arises in that way. Therefore, this emptiness-form does not exist as something other than the mind. This emptiness-form appearing in this way is
Chinese
就像外境并非真实存在，而是唯心所现一样，现在这些粗显的业力显现，虽然显得清晰而稳固，但实际上并非独立于心而存在。仅仅因为它们看起来存在于外部，并不能证明它们真的存在于外部，就像我们现在看到的空色光点一样。同样，仅仅因为它们显得清晰或稳固，也不能证明它们是外在的实物，就像你所看到的光点一样。此外，当我们沉睡时，视觉意识停止运作，外境的形色也随之消失。而当我们醒来，视觉意识恢复时，外境的形色又重新出现。因此，我们现在所见的形色，并非独立于视觉意识而存在，实际上只是我们未能认识到其虚幻本质的显现而已。这就像当心处于某种状态时，空色光点就会显现，而当心不处于那种状态时，空色光点就不会显现一样。此外，当一个人入睡时，他无法看到外境的形色，但这并不意味着外境的形色已经消失。如果你认为，因为当他入睡时，其他人仍然能够看到外境的形色，所以外境的形色并没有消失，那么你并没有理解其中的关键。例如，当你入睡时，你的朋友看到房屋和物品，那是因为你的朋友拥有视觉意识。同样，当你们两个都入睡时，另一个人看到房屋和物品也是同样的道理。因此，我们可以无限地推论下去，只要有视觉意识存在，外境的形色就存在；如果没有视觉意识存在，外境的形色就不存在。因此，我们可以断定，外境的形色只是心的显现。声音等其他五种感官体验也是同样的道理。通过这种方式，我们同时认识了空色和觉知的本质。然后，我们将它们分开来分析。这种觉知也并非真实存在，因为念头只是瞬间即逝，无法持久。除了前一个念头消失后，后一个念头生起之外，并没有一个持续不断的念头流。除了正在生起的念头正在消逝之外，没有任何事物能够保持不变。当我们仔细观察时，除了像光或色彩的变化之外，没有任何事物可以被确定为真实存在。因此，念头只是一种幻觉，并非真实存在。同样，对于所有感知形、声、香、味、触的意识来说，我们也可以得出同样的结论，它们并非真实存在。此外，这种不涉及外境显现和内在念头的纯粹觉知，始终
English
Just as external phenomena are not truly existent but are merely manifestations of the mind, all these coarse karmic appearances that we experience now, although they appear clear and stable, are not in the slightest way established as being separate from the mind. The mere fact that they appear to exist externally does not prove that they truly exist externally, just like the empty-form bindus that we see now. Similarly, the mere fact that they appear clear or stable does not prove that they are external objects, just like the bindu forms that you see. Furthermore, when we fall into a deep sleep, and our visual consciousness ceases to function, external forms also cease to exist. And when we wake up and our visual consciousness arises, external forms reappear. Therefore, the visual appearances that we see now are not separate from our visual consciousness; in reality, they are merely appearances whose illusory nature we have not recognized. This is like how empty-form bindus appear when the mind is in a certain state, and do not appear when the mind is not in that state. Furthermore, when a person falls asleep, he cannot see external forms, but this does not mean that external forms have ceased to exist. If you think that because when he is asleep, other people can still see external forms, therefore external forms have not ceased to exist, then you have not understood the key point. For example, when you fall asleep, your friends see houses and objects, and that is because your friends have visual consciousness. Similarly, when both of you fall asleep, and another person sees houses and objects, it is the same principle. Therefore, we can extend this reasoning infinitely: as long as there is visual consciousness, external forms exist; when there is no visual consciousness, external forms do not exist. Therefore, we can conclude that external forms are merely manifestations of the mind. The same principle applies to sound and the other five sense experiences. In this way, we simultaneously recognize the nature of empty-form and awareness. Then, we separate them and analyze them individually. This awareness itself is also not truly existent, because thoughts are merely fleeting moments and cannot last. Apart from the fact that one thought arises after the previous thought has ceased, there is no continuous stream of thoughts. Apart from the fact that thoughts are arising and ceasing, nothing remains constant. When we examine closely, apart from something that resembles a change in light or color, there is nothing that can be identified as truly existent. Therefore, thoughts are merely illusions and are not truly existent. Similarly, for all the consciousnesses that perceive forms, sounds, smells, tastes, and tactile sensations, we can draw the same conclusion: they are not truly existent. Furthermore, this pure awareness that does not touch external appearances or internal thoughts is always