Tibetan
་དོ་ཞེས་ཞུས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ལན་ལ་ལྔ། དང་པོ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་དང་མི་མཚུངས་ཤིང༌། བདག་མེད་པའི་འཇིག་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་ཚུལ་ནི་བཀའ་བསྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དོན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པར་བྱས་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་གྱུར་པའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། ། གཉིས་པ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བསྟན་ཏེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་དང་མི་མཚུངས་པར་གསུངས་ཚུལ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་རྫ་མཁན་གྱི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ལག་པ་དང་བཟོ་དང་ལག་ཟུང་དང༌། ཆུ་དང་སྲད་བུ་དང་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལོག་པ། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའམ། བདག་མེད་པ་བསྟན་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་དུ་སྨྲ་བ་བསྟན་པ་དང་མི་འདྲའོ། ། གསུམ་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས། སངས་རྒྱས་སུ་མྱུར་དུ་དྲང་བའི་དོན་དུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་ཚུལ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་དུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང༌། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བཞི་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་དུ་ལྟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གདམས་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལྔ་བ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་བཟུང་བས་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་བཟུང་བར་གསུང་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིདལས། ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཡོངས་སུ་བཟུངས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་དང་བསོད་རྣམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར། ཁྱེའུ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་དང༌། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་གསུངས་པ་དང༌། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་ཤིང་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པར་ཤེར་ཕྱིན་ལས་གསུང་པ་དང༌། ཆོས་ཟབ་མོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་མོས་པས། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཛད་པར་འགྱུར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས་གསུང་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པས་མདོ་སྡེ་དུ་མར་གཟིགས་པར་ཞུ། འདིར་ཡི་གེ་མང་བས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། གཞན་ཡང་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་མཐའ་དག་གིས་བསྒྲིབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་དོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་བྱེ་བ་མཐའ་དག་གི་སྦུབས་ལས་གྲོལ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དང་དོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་འདི་འདྲའི་ལུང་ཁ་གསལ་གསུང་གདའ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་དྲང་བའི་ཕྱིར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་གསུངས་པས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་མོད། དེ་ལྟར་ན་བྱམས་མགོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། ཁ་ཅིག་དང་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང༌། །ཞེས་གསུངས་པས། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུང་པ་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དྲང་བའི་ཕྱིར་གསུང་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་རབ་ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱ་དྲང་བའི་ཕྱིར་གསུང་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། དྲང་དོན་ཡིན་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུང་པ་ནི། སྐྱོན་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གསུང་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་ལྔ་པོ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱོན་ལྔ་པོ་ནི། བདག་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་ཐོས་པས་སེམས་ཞུམ་པ་དང༌། གཞན་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཤེས་པས་བརྙས་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་དོན་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་རྣམས་བདེན་པར་བཟུང་བས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མ་སྐྱེས་པས། ཡང་དག་པའི་དོན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང༌། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་མཚུངས་པར་མཐོང་བའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྐྱོན་ལྔ་པོ་འདི་ཡིན་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། སྐྱོན་ལྔ་པོ་འདི་སྤོང་བ་གདའ་ཡེ། ཞལ་ནས་གང་དྲན་དྲན་གསུང་བ་མ་གཏོགས་འདི་འདྲའི་གསུང་ལ་འོང་གདའ་ཡེ། རྟོག་དཔྱོད་དུམ་རེའང་བཏང་དུ་གསོལ། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བཀའ་ཐ་མ་དང་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ལ། འདི་རྣམས་ལ་སྦྱངས་པ་མ་བྱས་པར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ངེས་དོན་ཡིན་མིན་གྱི་གཤགས་རལ་བྱེད་པ་ནི། ས་ལི་མཁན་ལ་རྟ་དཔྱད་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་དཀའ་བཞི་དུས་འཁོར་ལ་སོགས་པོ་ཏི་གང་དང་གང་ལ་སྦྱངས་པ་མ་བྱས་པ་རྣམས། དེ་དང་དེ་ལ་གཤགས་རལ་བྱས་ཀྱང་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་སྨྲས་པ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ། མ་རིག་ཉིད་ལས་སུ་ཞིག་སངས་པ་ཡིན། ། ཤེས་བྱའི་ཁྱོན་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱས་པའང་སུ། ། རི་བོང་རྭ་དང་མོ་གཤམ་བུ་བ
Chinese
如是说。 世尊以不相同的方式开示，有五种回答。 第一，与外道的“我”不相同，为了断除无我的怖畏，如来藏的开示方式是这样宣说的： 大慧，我所开示的如来藏，与外道所说的“我”不相同。 大慧，如来、阿罗汉、正等觉们，对于空性、真实之边、涅槃、无相、无愿等词义，开示如来藏，为了断除孩童们因无我而产生的怖畏，通过如来藏的门径进行开示，从而展示出无分别之境、无相之行境。 对此，大慧，未来和现在出现的菩萨摩诃萨们，不应执着于“我”。 第二，将如来藏和法无我两者，开示为意义相同、名称不同的方式，即宣说与外道的“我”不相同的方式。 又是那部经中说： 大慧，譬如陶师从一团泥土中，凭借手、工艺、双手、水、线和努力，制造出各种各样的器皿。 大慧，同样，如来们也以法无我的方式，颠倒一切分别的相状。 具有智慧和方便的如来，以各种方式开示如来藏，或者开示无我，就像陶师一样，以各种词语和文字的名相来宣说。 因此，大慧，开示如来藏与外道所说的“我”的开示不同。 第三，为了迅速引导外道中说“我”的人们成佛，开示如来藏，并宣说其与外道的“我”相同的方式。 又是那部经中说： 大慧，如是如来们对于执着于外道所说的“我”的
English
Thus it was said. The Blessed One taught in five ways that were not the same. First, it is not the same as the self of the non-Buddhists, and the way to teach the essence of the Thus-Gone One in order to abandon the fear of selflessness is to teach it. Great wisdom, my teaching of the essence of the Thus-Gone One is not the same as the self-proclaimed by the non-Buddhists. Great wisdom, the Thus-Gone One, the Arhat, the Perfectly Complete Buddha, is emptiness, the true end, Nirvana, the signless, the desirelessness, and so on. By teaching the essence of the Thus-Gone One, the children are afraid of selflessness. For the sake of abandoning the state, it is taught through the gate of the essence of the Thus-Gone One, thus showing the state of non-discrimination, the object of action without appearance. In this, great wisdom, the great Bodhisattvas who will come in the future and in the present should not be attached to the self. Second, the essence of the Sugata and the selflessness of the Dharma are taught as having the same meaning and different names, that is, the way of saying that it is not the same as the self of the non-Buddhists. Again, it says in the same sutra: Great wisdom, just as a potter makes various kinds of vessels from a lump of clay dust with his hands, craftsmanship, hands, water, thread, and diligence. Great wisdom, in the same way, the Thus-Gone Ones also reverse all the characteristics of discrimination in the way of the selflessness of the Dharma. The Thus-Gone One, who is skilled in wisdom and means, teaches the essence of the Thus-Gone One in various ways, or teaches selflessness, just like a potter, who proclaims it with various names of words and letters. Therefore, great wisdom, the teaching of the essence of the Thus-Gone One is different from the teaching of the self proclaimed by the non-Buddhists. Third, in order to quickly guide those who say "I" in the non-Buddhist to become Buddhas, the essence of the Sugata is taught, and it is said that it is the same as the "I" of the non-Buddhist. Again, it says in the same sutra: Great wisdom, thus the Thus-Gone Ones are attached to the "I" proclaimed by the non-Buddhists.
Chinese
为了调伏（众生），宣说如来藏，即是宣说如来藏。那些具有对非真实的“我”进行分别念的见解，以及安住于三种解脱之行境，并具足（相应）意乐者，将迅速现证无上圆满菩提而成佛。为了大慧（菩萨）的利益，如来、应供、正等觉们宣说如来藏。因此，这与外道所说的“我”并不相同。 如是为了遮止对外道“我”的执着，教导追随如来藏的无我性： 同样在那部经中说：“大慧，因此，为了遮止外道的见解，应当追随如来藏的无我性。” 如此宣说。 第五个方面，宣说执持如来藏的经典即是执持一切经典： 同样在那部经中说：“甚深之法被宣说，即是此（如来藏）被完全执持，因此一切大乘经典都被完全执持。” 此外，为了积聚对甚深之法的信心以及福德和智慧的一切资粮，《宝积童子请问经》、 《金刚经》中有所宣说。由于信奉甚深之法而必定证得菩提并获得授记，这是《般若波罗蜜多经》中所说的。由于信奉甚深之法，即自性光明的如来藏，即使具足十不善业所造成的巨大障碍，也将全部耗尽，这是《如来藏经》中所说的。此外，由于信奉甚深之法，其利益无量，请参阅众多经典。因为害怕文字过多而未在此处书写。 此外，《华鬘经》中说：“被烦恼的重重包围所遮蔽，对于如来藏不怀疑和犹豫的人，就是从无数烦恼的包围中解脱出来，对于如来之法身也没有怀疑和犹豫的人。” 像这样明确的教证是存在的。有些人说……
English
In order to subdue (sentient beings), the Tathagatagarbha is taught, which is the teaching of the Tathagatagarbha. Those who have the view of discriminating a non-real "self," and who abide in the realm of the three liberations and possess (corresponding) intention, will quickly realize the unsurpassed perfect enlightenment and become Buddhas. For the benefit of Mahamati (Bodhisattva), the Tathagatas, Arhats, and Samyaksambuddhas teach the Tathagatagarbha. Therefore, this is not the same as the "self" spoken of by the heretics. Fourthly, in order to prevent clinging to the heretical "self," it is taught to follow the non-self nature of the Tathagatagarbha: Again, in the same sutra, it is said: "Mahamati, therefore, in order to prevent the views of the heretics, one should follow the non-self nature of the Tathagatagarbha." Thus it is said. Fifthly, it is said that holding the sutra that teaches the Tathagatagarbha is holding all the sutras: Again, in the same sutra, it is said: "The profound Dharma is taught, which is this (Tathagatagarbha) being completely held, therefore all Mahayana sutras are completely held." Furthermore, in order to accumulate all the accumulations of faith in the profound Dharma and merit and wisdom, it is spoken of in the Sutra Requested by Ratnakumara and the Diamond Sutra. Because of faith in the profound Dharma, one will definitely attain enlightenment and receive prediction, which is what is said in the Prajnaparamita Sutra. Because of faith in the profound Dharma, the naturally luminous Tathagatagarbha, even if one possesses great obstacles caused by the ten non-virtuous actions, they will all be exhausted, which is what is said in the Tathagatagarbha Sutra. Furthermore, because of faith in the profound Dharma, its benefits are immeasurable, please refer to many sutras. Because of fear of too many words, it is not written here. Furthermore, in the Garland Sutra, it is said: "Those who are obscured by the complete encirclement of afflictions, and who do not doubt or hesitate about the Tathagatagarbha, are those who are liberated from the encirclement of countless afflictions, and who also have no doubt or hesitation about the Dharmakaya of the Tathagata." Such clear scriptural authority exists. Some people say...
Chinese
诶！由于为了调伏外道才宣说了如来藏，（所以）有人说如来藏是不了义。如果那样的话，慈氏怙主的《经庄严论》中说：“某些和为了调伏。”这样说来，宣说一乘也变成不了义了，但那样也不对。因为在无边经中，宣说一乘是了义，这在理证上也成立。另外，由于为了调伏才宣说，（所以）变成不了义的话，佛陀的一切言教都是为了调伏所化而宣说的，所以一切都变成不了义，那就太过分了。又有些人说：宣说有如来藏，是为了断除五种过失才宣说的，实际上并没有如来藏。如果那样认为，按照他们的观点，那五种过失也不可能存在了。那五种过失是：没有听闻自己有如来藏而灰心丧气；不了解他人有如来藏而轻蔑他人；把不是真实义的暂时性的垢染执为真实，因而不能生起证悟如来藏的智慧；由于没有生起证悟如来藏的智慧，就否定真实义，认为没有如来藏；不能生起视自己和一切众生都平等具有如来藏的广大的慈爱。这五种过失是这样，如果没有如来藏，那还断除这五种过失干什么呢？除了随口胡说之外，不会有这样的说法吧。也请稍微思考一下。特别是如来藏是由最后的教言和《宝性论》的根本和注释来确定的。没有学习这些就对如来藏是否是了义进行辩论，就像卖盐的人不懂得鉴别马一样。对于四部医典、《时轮金刚》等任何没有学习过的书籍，如果对它们进行辩论，也会成为笑柄。另外（有人）说：如果没有如来藏，那么从无明中谁能觉悟呢？谁能在所知的范围中增长智慧呢？就像兔角和石女之子一样。