Tibetan
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ལེགས་ཉེས་གང་སྣང་རྨི་ལམ་དུ་བདེན་ཀྱང་། སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་བདེན་པ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་མི་བདེན་པའི་དཔེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་བླང་དོར་ཀྱང་ཡོད་ལ། ལས་དཀར་ནག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པའང་མི་བསླུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འཁྲུལ་བ་ཟད་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ལ་དེ་དག་མི་སྣང་སྟེ། ཡུལ་ཅན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པས་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་བཅས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་པའི་དགོངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ངེས་ཤིང་། མཆོག་གཟིགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་འགྲེལ་བར་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་དགོངས་པ་ཡང་འདིར་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུའི་ཞབས་ཀྱིས། དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་གཉིད་དབང་གིས། །བུ་དང་བུད་མེད་གཞལ་ཡས་ཁང་། །གནས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་གྱུར་པ། །སད་ན་དེ་ཡིས་མི་མཐོང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དག །བློ་གྲོས་མིག་ནི་བྱེ་གྱུར་ཅིང་། །མི་ཤེས་གཉིད་དང་བྲལ་གྱུར་ནས། ། 71-59-23a སད་པའི་ཚེ་ན་མི་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་མཁས་པ་ཡང་དག་གིས། །ཤེས་པའི་ཉི་མས་མི་ཤེས་པའི། །བག་ཆགས་མ་ལུས་བཅོམ་པའི་ཚེ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཡུལ་མི་གཟིགས། །ཞེས་དང་། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིས། །རབ་རིབ་མེད་ཤེས་ལ་གནོད་མིན་ཇི་ལྟར། །དེ་བཞིན་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤང་བའི་བློས། །དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཞི་བ་ལྷས། ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་གྱུར་ན། །དེ་སྲིད་སྒྱུ་མའང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུན་ནི་ཆད་པ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་ཚེ་འཁྲུལ་བ་ཡོད་མིན་ན། །ཀུན་རྫོབ་གང་གིས་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིར། ལྟ་སྤྱོད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་བའི་དབང་གིས་ན། །གཞིའི་དུས་སུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་རྫུན་པར་རྟོགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་རྩ་ལ་མི་རེ་བས་ཤེས་རབ་ལ་སྒྲོ་མ་བཏགས། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ལ་བླང་དོར་ཡོད་པས་ཐབས་ལ་སྐུར་བ་མ་བཏབ། ལམ་གྱི་དུས་སུ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །འབྲས་བུའི་དུས་སུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་འགག་ན་ཀུན་རྫོབ་གང་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། གནས་འདི་བཀའ་འཁོར་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་
Chinese
如果有人问：‘难道一切都不存在吗？’这是从心识的角度说的。例如，在梦境中，无论出现好坏，在梦中都是真实的。但醒来时，梦境就不真实了。因此，佛陀用梦幻和幻象的比喻来说明诸法的不真实性。 在心识所摄持的错觉未消失之前，仍然存在取舍，善恶业的因果也不会虚假地显现。然而，当错觉消失，证悟真谛的智慧生起时，这些现象就不再显现。因为没有能取和所取的意识，一切现象，包括世俗和胜义，都不会显现。这是佛陀及其弟子的真实意图，也是诸佛菩萨心中自然存在的境界。 阐释甚深究竟义的伟大论师们的观点也与此一致。圣者龙树菩萨说：‘例如，睡眠和睡眠的影响，会让人看到孩子、妇女、宫殿和住所等。但醒来时，就看不到了。同样，世俗的知识，当智慧之眼睁开，脱离无明的睡眠时，醒来时就看不到了。’ ‘同样，智者以智慧之日，摧毁一切无明的习气时，也看不到心和心所及对境。’《入中论》中也说：‘就像眼翳患者的错觉，不会损害无翳者的视力一样，清净智慧所断除的烦恼，也不会损害清净的智慧。’ 寂天菩萨说：‘只要因缘聚合，幻象就会显现。当因缘断绝时，即使在世俗中也不会显现。当错觉不存在时，又以什么来观察世俗呢？’ 因此，在大圆满中，观、行平等一味的智慧，融入大平等性中。在基础位，智慧了知世俗是虚假的，因此不希求有为的善根，不会在智慧上妄加增益。由于心识的转变有取舍，因此不会诽谤方便。 在道位，一切作意都不离分别念，因此没有丝毫需要修持的东西。在果位，当心和心所完全止息时，世俗又会显现给谁呢？这个境界是前后二转法轮所不包含的。
English
If someone asks, 'Does nothing exist?' This is said from the perspective of consciousness. For example, in a dream, whatever appears, good or bad, is true in the dream. But when awakened, the dream is not true. Therefore, the Buddha used the metaphors of dreams and illusions to illustrate the unreality of all phenomena. Until the illusions held by consciousness disappear, there is still acceptance and rejection, and the cause and effect of good and bad karma will appear without falsehood. However, when illusions disappear and the wisdom of realizing the truth arises, these phenomena no longer appear. Because there is no apprehending or apprehended consciousness, all phenomena, including the conventional and the ultimate, do not appear. This is the true intention of the Buddha and his disciples, and it is also the state that naturally exists in the hearts of all Buddhas and Bodhisattvas. The views of the great commentators who explain the profound ultimate meaning are also consistent with this. The venerable Nagarjuna said: 'For example, sleep and the influence of sleep cause people to see children, women, palaces, and dwellings, etc. But when awakened, they are not seen. Similarly, conventional knowledge, when the eye of wisdom opens and is freed from the sleep of ignorance, is not seen when awakened.' 'Similarly, when the wise destroy all the habits of ignorance with the sun of wisdom, they do not see the mind, mental factors, and objects.' The *Madhyamakāvatāra* also says: 'Just as the illusions of a person with cataracts do not harm the vision of a person without cataracts, the afflictions eliminated by pure wisdom do not harm pure wisdom.' Shantideva said: 'As long as the conditions are gathered, illusions will appear. When the conditions are cut off, they will not appear even in the conventional. When illusions do not exist, what will observe the conventional?' Therefore, in the Great Perfection, the wisdom of the equality of view and action is integrated into the state of great equality. At the ground level, wisdom knows that the conventional is false, so it does not hope for conditioned virtues and does not add anything to wisdom. Since there is acceptance and rejection in the transformation of consciousness, it does not slander the means. On the path, all mental activities do not go beyond conceptual thought, so there is nothing to be cultivated. At the fruition, when the mind and mental factors completely cease, to whom will the conventional appear? This state is not included in the former and latter turnings of the wheel of Dharma. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
དགོངས་པའི་ཞེ་ཕུགས་མཐར་ཐུག་པ། འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་གངས་ཅན་གྱི་ཁྲོད་འདིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་མ་འཁྲུལ་བ་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའང་རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ་ནས་ཇོ་ཞལ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཀློག་པ་མཁས་པ་རྣམས་དང་། བསམ་གཏན་པ་འཁྲུལ་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིག་ཆར་འདི་བཞིན་བཤད་པས་སོ། །སྤྱིར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལ་དགོངས་ནས་བླང་དོར་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་དེའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཚད་མར་གྲུབ་པའི་གོ་བ་ཞིག་ལ་གློ་བ་ཞེན། རྒྱུ་དེས་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་ཀོ་འཐས་སུ་སོང་བས། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཅད་དྲས་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་། དེས་ཟབ་མོའི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལའང་ཡིད་མི་ཆེས་པ་འདི་བྱུང་། 71-59-23b དེ་དག་གིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་རྨད་པོ་ཆེ་ཆུད་གསན་པ་ལ་རྣམ་རིག་གཟོ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ། །མཉམ་གཞག་གི་ཚེ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཧཱ་ཤང་གི་སྒོམ་དུ་འགྱུར་ན། ཁྱེད་ཅག་གིས་དབུ་མའི་གཞུང་ཆེན་པོར་འདོད་པའི་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱའི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས། ཤེས་པ་གང་ལའང་མི་རྟོག །ཅིར་ཡང་མི་འཛིན། དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་ཀཱ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་སྒོམ་རིམ་གསུམ་ཀར་ཡང་བཤད་པས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཡིན་ནི་ཡིན། ཇོ་བོའི་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་དུའང་འདི་བཞིན་བཤད། དེ་ཧྭ་ཤང་དང་མཐུན་རུང་མི་མཐུན་པར་ཁས་བླངས་ཟིན་པ་དེ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་གྱིས་རང་བྱུང་རིག་པ་ཡེ་གྲོལ་སྤང་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ངེས་པས་དེ་ཉིད་སྒོམ་གྱི་རྟེན་དུ་བྱས་ནས། རྟོག་དཔྱོད་ཞེན་འཛིན་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་དེར་གཤིས་མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ། །ཆོས་རྣམས་རང་སར་བཞག་པ་སྟེ། །སྣང་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་པས། །ཡེ་གྲོལ་ཅོག་གཞག་ཉིད་ལ་ཐུག །དགོངས་པ་བློ་ལས་འདས་པ་དང་། །མཚན་བཅས་རང་སར་དག་པ་དང་། །སྟོང་དང་ངོ་བོའི་མཐའ་གྲོལ་དང་། །འགྱུ་ཟད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། །བློ་ཟད་ཡིད་ལས་འདས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདི་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འདུ་འཕྲོ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྷག་མཐོང་དུ་རེ་བས་ཆོས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་ལ་མ་རེག་ཅིང་། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་མ་ལོག་པར་རྟོག་པས་བཞག་པའི་སྟོང་
Chinese
对于究竟的意趣，在圣地（འཕགས་པའི་ཡུལ།，India）和雪域（གངས་ཅན།，Tibet）之中，那些秉持无误的善逝教法的人们，已经以完美的方式阐述了它。正如从俄大译师（རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ།，Ngok Lotsawa）到觉沃（ཇོ་བོ།，Jowo）的所有精通经论的学者们，以及所有无误的禅定修行者们的文献中所述。 总的来说，我们的导师（释迦牟尼佛）考虑到有情众生的意识层面，仅仅在梦境中展示了取舍和因果的法则，以及梦境中的因果如何成为衡量标准。因此，人们错误地认为佛陀的智慧是世俗的衡量标准，并对修行方向产生了错误的执着，导致对圣者的智慧和佛陀的智慧进行割裂。这使得人们甚至不相信甚深的中观正见。 这些人将善逝的伟大事业变成了唯识宗的装饰品。如果在禅定中什么都不想，那就变成了和尚（ཧཱ་ཤང་།，Heshang）的禅修。你们所认为的中观大论，如寂天菩萨（སློབ་དཔོན་བྷ་བྱ།，Acharya Bhāviveka）的《中观宝灯论》（དབུ་མ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ།，Madhyamakaratnapradīpa）中说：‘对任何事物都不作分别，不执着任何事物，舍弃一切忆念和作意。’等等，对此有详细的阐述。莲花戒大师（ཀཱ་མ་ལ་ཤཱི་ལ།，Kamalaśīla）的《修习次第》（སྒོམ་རིམ།，Bhāvanākrama）三篇中也与此相符，这在自续派中观宗中是广为人知的。阿底峡尊者（ཇོ་བོ།，Jowo）的《中观修习次第》中也这样说。虽然这与和尚的观点相似，但他们已经承认这并不相同。大圆满（རྫོགས་ཆེན།，Dzogchen）将自生智慧（རང་བྱུང་རིག་པ།，Rangjung Rigpa）的原始解脱（ཡེ་གྲོལ།，Ye Drol），离弃取舍的胜观（ལྷག་མཐོང་།，Lhagthong）本质，确定为个别的自证智慧，并将其作为禅修的基础。通过安住于远离分别念和执着的法性（ཆོས་ཉིད།，Chosnyid），从而毫不颠倒地安住于不分别的智慧状态中，这就是本性解脱的伟大境界。如《甚深精义》（ཐལ་འགྱུར།，Thalgyur）中说：‘自性大圆满之边际，诸法安住于自位，显现觉性法性双运故，原始解脱当下顿成办。离意超越心识之境界，有相自性清净之境界，空性本体解脱之境界，念动止息无分别之境界，心识止息离意之境界。’ 由于不理解这种方式，仅仅期望通过分别念来获得胜观，因此没有触及到真实法性的意义。在没有转变心和心所的流动的情况下，通过分别念来安住于空性之中。
English
Regarding the ultimate profound meaning, in the sacred land (འཕགས་པའི་ཡུལ།, India) and the land of snow (གངས་ཅན།, Tibet), those who uphold the undefiled teachings of the Sugata (བདེ་བར་གཤེགས་པ།, Tathagata) have perfectly elucidated it. This is as stated in the writings of all the learned scholars from Ngok Lotsawa (རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ།, Ngok Lotsawa) to Jowo (ཇོ་བོ།, Jowo), and all the unerring meditators. In general, our teacher (Shakyamuni Buddha), considering the level of consciousness of sentient beings, merely demonstrated the principles of acceptance and rejection, and cause and effect, in the realm of dreams, and how the cause and effect in dreams become a measure. Therefore, people mistakenly believe that the Buddha's wisdom is a conventional measure and develop a mistaken attachment to the direction of practice, leading to a separation of the wisdom of the saints and the wisdom of the Buddha. This causes people to not even believe in the profound Madhyamaka view. These individuals have turned the great activities of the Sugata into mere ornaments of Vijnanavada. If one does not think of anything during meditation, it becomes the meditation of Heshang (ཧཱ་ཤང་།, Heshang). What you consider to be a great Madhyamaka treatise, such as Acharya Bhāviveka's (སློབ་དཔོན་བྷ་བྱ།, Acharya Bhāviveka) 'Madhyamakaratnapradīpa' (དབུ་མ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ།, Madhyamakaratnapradīpa), states: 'Do not discriminate about anything, do not grasp anything, abandon all memory and attention.' and so on, which is explained in detail. This is also consistent with Kamalaśīla's (ཀཱ་མ་ལ་ཤཱི་ལ།, Kamalaśīla) three 'Bhāvanākramas' (སྒོམ་རིམ།, Bhāvanākrama), which is well-known in Svatantrika Madhyamaka. Jowo's 'Madhyamaka Bhāvanākrama' also says the same. Although this is similar to Heshang's view, they have already admitted that it is not the same. Dzogchen (རྫོགས་ཆེན།, Dzogchen) identifies the primordial liberation (ཡེ་གྲོལ།, Ye Drol) of self-arisen awareness (རང་བྱུང་རིག་པ།, Rangjung Rigpa), the essence of Vipassanā (ལྷག་མཐོང་།, Lhagthong) that is free from acceptance and rejection, as individual self-realized wisdom, and uses it as the basis for meditation. By abiding in the Dharmata (ཆོས་ཉིད།, Chosnyid) that is free from conceptualization and attachment, one abides without error in the state of non-conceptual wisdom, which is the great state of natural liberation. As the 'Thalgyur' (ཐལ་འགྱུར།, Thalgyur) says: 'The limit of the Great Perfection of self-nature, all phenomena abide in their own place, appearance and awareness, Dharmata are in union, primordial liberation is instantly accomplished. The realm beyond mind and consciousness, the realm of pure self-nature with signs, the realm of emptiness and essence liberation, the realm of cessation of movement and non-conceptualization, the realm of cessation of mind and beyond thought.' Because of not understanding this way, merely expecting to attain Vipassanā through conceptual proliferation, one does not touch the meaning of true Dharmata. Without transforming the flow of mind and mental factors, one abides in emptiness through conceptualization. --------------------------------------------------------------------------------