Tibetan
ཆུང་སྟོད་སྨད་དྲག་དལ་ བྱིང་རྒྱས་དང་། །སྡོད་འཐེན་ཐང་ལྷོད་མེད་པར་འཕར་བར་འདོད། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནད་ 25-528 ཅན་རྩ་ཡིན་ཏེ། །མང་འཕར་ཚ་བ་ཉུང་འཕར་གྲང་བ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་ནད་མེད་རྩ་རྒྱུད་མུ་ ཏིག་འཕྲེང་། །གོང་རྒལ་མ་ཚང་སྡོད་འཐེན་ལ་སོགས་པ། །ངེས་མེད་སྲིད་ཕྱིར་གོང་དུ་གཏན་ ལ་དབབ། །གཞི་རྩ་མ་རྟོགས་ཁ་མར་ལོག་པར་འགྲོ། །ཕོ་མོ་བུ་རྩ་མ་ཤེས་ཚ་བར་འཁྲུལ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྩ་གྲང་བར་འཁྲུལ་བ་དང་། །མ་ཚང་གཅོད་སྡོད་འཆི་རྩར་འཁྲུལ་པ་ཡོད། ། རྒྱུས་མེད་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་དྲི་བ་གཅེས། །ནད་ངོས་བཟུང་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། །སྤྱི་ རྩ་དྲུག་གིས་ཚ་གྲང་ལ་ཤན་དབྱེ། །དྲག་རྒྱས་འདྲིལ་མགྱོགས་དྲིམས་མཁྲང་ཚ་བའི་རྩ། །དེ་ ཡང་སྤངས་ཚ་གྲངས་ཚ་སྙུགས་ཚ་གསུམ། །སྤངས་དང་གྲངས་ཀྱི་ཚ་བ་འཁྲུགས་རིམས་ གསར། །སྙུགས་ཀྱི་ཚ་བ་རྙིངས་པའི་ཚ་བ་ཡིན། །གྲང་རྩ་ཞན་བྱིང་གུད་བུལ་ལྷོད་སྟོང་དྲུག ། སྙུགས་གྲང་གསར་ལ་གྲངས་སྤངས་གྲང་བ་རྙིངས། །བྱེ་བྲག་བརྟག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ ཏེ། །རྩ་རྒྱུད་སོ་སོས་ནད་རིགས་དབྱེ་བ་དང་། །ཚོན་ཀན་ཆག་གསུམ་རྒྱུ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས། ། སྟོད་སྨད་དོན་སྣོད་བྱེ་བྲག་གར་བབས་བརྟག །དང་པོ་རྩ་རྒྱུད་སོ་སོར་བརྟག་པ་ནི། །རླུང་གི་ རྩ་ནི་རྐྱལ་སྟོང་སྐབས་སུ་སྡོད། །མཁྲིས་པའི་རྩ་ནི་ཕྲ་ལ་གྲིམས་པར་འཕར། །བད་ཀན་སྐྱ་ བོའི་རྩ་ནི་བྱིང་ལ་རྒུད། །རླུང་ཚད་ལྡན་པའི་རྩ་ནི་སྟོང་ལ་རྒྱུག །བད་མཁྲིས་ལྡན་པ་ཁ་བྱིང་ གཏིང་ན་གྲིམས། །བད་རླུང་ལྡན་པའི་རྩ་ནི་སྟོང་ལ་དལ། །བད་ཀན་སྨུག་པོ་སྦོམ་ཁེངས་ཀན་ རྩ་ཞར། །ཁྲག་གི་རྩ་ནི་འབུར་ལ་འདྲིལ་བར་འཕར། །ཆུ་སེར་རྩ་ནི་འདར་ལ་རྒྱུ་བ་དཀའ། ། སྲིན་རྩ་འཁྱིག་ཅིང་ཞེང་དུ་ལེབ་མོར་འཕར། །ཞར་ཅིང་འདར་ལ་འཁྲིག་པ་མཛེ་ཡི་རྩ། ། འགྲམས་ཚད་རྩ་ནི་ཕྲ་མཁྲང་གྲིམས་པར་འཕར། །འཁྲུགས་ཚད་རྩ་ནི་སྦོམ་རྒྱས་འབུར་ལ་ འདྲིལ། །རིམས་ཚད་རྩ་ནི་ཕྲ་ལ་མགྱོགས་པར་འཕར། །གཉན་གྱི་རྩ་ནི་འཁྱིག་ཅིང་ལྕམ་དྲལ་ བྱེད། །གཟེར་ཐུང་རྩ་ནི་ཐུང་ཐུང་སྦུད་སྦུད་འཕར། །སྦྱར་དུག་རྩུབ་སྤུན་འཆོལ་པ་སྔོར་མི་བཏུབ། །ཤ་ དུག་རྩ་ནི་ཕྲ་མགྱོགས་ཞར་བྱིང་རྒྱུ། །མ་སྨིན་ཚ་བ་ཕྲ་མགྱོགས་རླུང་ལྟར་གཡོ། །རྒྱས་ཚད་རྩ་ 25-529 ནི་དྲག་ལ་གྲིམས་པར་འཕར། །སྟོངས་ཚད་རྩ་ནི་སྟོང་ལ་རྒྱུག་པ་སྟེ། །གབ་པའི་ཚད་པ་རྩ་ སྤངས་དམའ་ལ་གྲིམས། །ཚད་པ་རྙིང་པ་ཕྲ་ལ་གྲིམས་པར་འཕར། །རྙོངས་ཚད་རྩ་ནི་ཕྲ་
Chinese
小上下强弱缓急， 沉盛等，无有停顿收缩松缓而跳动为佳。 与此相反乃是病脉， 多跳为热，少跳为寒。 然而无病之脉如珍珠串， 过高、不全、停顿、收缩等等， 不定之故，故于前已定。 若不识根本，则适得其反。 若不知男女及子脉，则误判为热。 菩提心脉误判为寒， 不全、截断、停顿则误判为死脉。 对于不了解脉象者，首先提问至关重要。 诊断疾病分为总和别两种。 总脉以六脉区分寒热。 强盛洪数紧硬为热脉， 其中又分散热、数热、久热三种。 散热和数热为新发错乱时疫， 久热为旧病之热。 寒脉为弱沉涩缓空等六种。 久寒为新，数散寒为旧。 分别诊断分为两种， 即以脉象各自区分疾病种类， 以及通过寸关尺三部和十二经脉， 诊断上下脏腑具体位于何处。 首先，分别诊断各种脉象： 风脉空虚，时而停顿。 胆脉细而紧。 灰白痰脉沉而弱。 具风热之脉空而动。 具痰胆之脉口沉，深处紧。 具痰风之脉空而缓。 浊痰脉粗胀，关脉滞涩。 血脉凸起而搏动。 血清脉颤抖，运行困难。 虫脉蜷缩，横向扁平跳动。 滞涩颤抖蜷缩为麻风脉。 挫伤热脉细硬而紧。 错乱热脉粗大膨胀凸起而搏动。 时疫热脉细而快。 疮毒脉蜷缩如姐妹。 短刺脉短促而跳动。 结合毒脉粗糙，血脉紊乱，不可轻视。 肉毒脉细快涩沉行。 未成熟之热脉细快如风般摇曳。 盛热脉强而紧。 虚损热脉虚而动。 隐匿之热脉散乱低沉而紧。 旧热脉细而紧。 衰败热脉细
English
Small upper and lower, strong and weak, rapid and slow, Submerged and flourishing, etc., it is desirable for the pulse to beat without stopping, contracting, or relaxing. The opposite of this is a diseased pulse, Frequent beating is heat, infrequent beating is cold. However, a disease-free pulse is like a string of pearls, Excessive height, incompleteness, pauses, contractions, etc., Are uncertain, therefore, they have been determined previously. If the root is not understood, it will be counterproductive. If one does not know the male, female, and child pulses, one will mistakenly judge it as heat. The Bodhicitta pulse is mistaken for cold, Incompleteness, interruption, and pauses are mistaken for death pulses. For those who do not understand the pulse, it is crucial to ask questions first. Diagnosing diseases is divided into general and specific. The general pulse distinguishes between cold and heat with six pulses. Strong, flourishing, rapid, tense, and hard are heat pulses, Among them, there are three types of heat: scattered heat, numerical heat, and prolonged heat. Scattered heat and numerical heat are newly developed chaotic epidemics, Prolonged heat is the heat of an old disease. Cold pulses are weak, submerged, depleted, slow, loose, and empty, among other six types. Prolonged cold is new, numerical and scattered cold are old. Specific diagnosis is divided into two types, That is, to distinguish the types of diseases by the pulse characteristics themselves, And through the three parts of cun, guan, and chi and the twelve meridians, Diagnose where the upper and lower organs are specifically located. First, diagnose each pulse characteristic separately: The wind pulse is empty and stops occasionally. The bile pulse is thin and tight. The grayish-white phlegm pulse is submerged and weak. The wind-heat pulse is empty and moves. The phlegm-bile pulse is submerged at the mouth and tight in the depths. The phlegm-wind pulse is empty and slow. The turbid phlegm pulse is thick and distended, and the guan pulse is stagnant. The blood pulse is raised and pulsating. The serous fluid pulse trembles and is difficult to move. The worm pulse is curled and beats horizontally flat. Stagnant, trembling, and curled are leprosy pulses. The contusion heat pulse is thin, hard, and tight. The chaotic heat pulse is thick, enlarged, raised, and pulsating. The epidemic heat pulse is thin and fast. The sore poison pulse is curled like sisters. The short thorn pulse beats short and rapid. Combined poison pulse is rough, blood vessels are disordered, and should not be taken lightly. The flesh poison pulse is thin, fast, astringent, submerged, and moving. The immature heat pulse is thin, fast, and sways like the wind. The flourishing heat pulse is strong and tight. The deficient heat pulse is empty and moves. The hidden heat pulse is scattered, low, and tight. The old heat pulse is thin and tight. The declining heat pulse is thin