Tibetan
多罗那他大师教言集JT605བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། 25-522 ༄༅། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ༄། །དང་པོ། རེག་པ་རྩ་ལ་ནད་ངོས་བཟུང་བའི་ལེའུ། ༄༅། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ ལས་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །དེ་ནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚོ་མཛད་སྨན་གྱི་བླ་བཻཌཱུཪྻ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་སྐུའི་གསང་བ་ལས་འོད་ཟེར་ཁ་ དོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སེམས་ཞུམ་པ་དང་སྐྲག་པའི་ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསལ། ལུས་དང་ཚེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ པའི་ནད་དང་གདོན་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་སླར་སྐུའི་གསང་བར་འདུས་པ་ལས། སྤྲུལ་ པའི་སྟོན་པ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཕྲིན་ལས་ལས་སྤྲུལ་ཏེ་མདུན་གྱི་བར་ སྣང་ལ་བཞུགས་པ་ལས། གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སྟོན་ པ་ལ་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །ཀྱེ་སྟོན་པ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལགས། །རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་གསུངས་པ་ལས། །རྩ་རྒྱུད་བཤད་རྒྱུད་ མན་ངག་རྒྱུད་དང་གསུམ། །དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་དོན་དུ་གསུངས་ལགས་ན། །ད་ནི་ ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། །འཚོ་མཛད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། ། ཞེས་ཞུས་པ་དང་། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་ གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིད་ལས་སྐྱེས། རྒྱུད་བཞིའི་ཐ་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ལ་བསླབ་པ་ ནི། །ནད་དང་གཉེན་པོ་གསོ་བའི་ཐབས་གསུམ་ལས། །གསོ་ཡུལ་ནད་ལ་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིར་ གསུངས། །རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད། །མདོ་རུ་བསྡུས་པས་བཅོས་དགོས་བརྒྱ་ 25-523 རྩ་གཅིག །གསོ་བྱེད་གཉེན་པོ་སྟོང་དང་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །མདོ་རུ་བསྡུས་པས་སྨན་དཔྱད་ཟས་ སྤྱོད་བཞི། །སྨན་ལ་ཞི་སྦྱང་ཞི་ལ་བསིལ་དྲོད་གཉིས། །སྦྱོང་བྱེད་ཀུན་ལ་དྲག་དང་འཇམ་པ་ གཉིས། །དཔྱད་ལ་འཇམ་རྩུབ་ཟས་ལ་ཕན་གནོད་གཉིས། །སྤྱོད་ལམ་དྲག་དལ་ཟས་སྨན་ སྤྱིར་འགྲོའོ། །དེ་ལྟ
Chinese
多罗那他大师教言集JT605《甘露心要八支秘密口诀续·后部》 25-522 ༄༅། །《甘露心要八支秘密口诀续·后部》 ༄། །第一，触诊脉搏以诊断疾病之章。 ༄༅། །《甘露心要八支秘密口诀续》 后部 ༄༅། །此后，导师薄伽梵，疗愈之主，药师琉璃光王，从彼三摩地中起立，进入名为“无碍”之药之三摩地。刚一入定，便从身之秘密处发出百千种光芒，向十方放射，消除了十方众生的一切沮丧和恐惧之过失，平息了阻碍身体和寿命的一切疾病和魔障，然后又融入身之秘密处。由此，化身导师，名为正士智慧之智者，从事业中化现，安住于前方虚空中。语之化身，名为正士意生者，向导师顶礼并绕行后，如是请问：尊贵的导师，正士智慧之智者！您曾说应学习四续部，其中根续、释续和口诀续三者，是为了上、中、下三种根器之人而宣说的。如今，应如何学习后部续？请疗愈之主，药王开示！如此请问后，事业之化身，正士智慧之智者如是说道：伟大的正士意生者！学习四续之末的后部续，在于疾病和对治的三种疗法。所疗之境，疾病有四百零四种。如果详细展开，则有一千二百种。如果简要归纳，则有一百零一种需要治疗。能疗之对治有一千零一十二种。如果简要归纳，则为药物、治疗、饮食和行为四种。药物分为缓和与清除，缓和又分为寒性和温性两种。清除剂分为剧烈和温和两种。治疗分为温和与粗暴，饮食分为有益与有害两种。行为方式有剧烈和缓慢，适用于一般的食物和药物。如此。
English
Collected Teachings of Tāranātha JT605: The Final Volume of the Secret Oral Transmission of the Eight Branches of the Ambrosia Essence 25-522 ༄༅། །The Final Volume of the Secret Oral Transmission of the Eight Branches of the Ambrosia Essence ༄། །First: The chapter on diagnosing diseases by touching the pulse. ༄༅། །The Final Volume of the Secret Oral Transmission of the Eight Branches of the Ambrosia Essence. ༄༅། །Then, the Teacher, the Bhagavan, the Healing Lord, the King of Lapis Lazuli Light, arose from that samādhi and entered the samādhi of medicine called "Unobstructed." As soon as he entered samādhi, hundreds of thousands of rays of light of various colors emanated from the secret place of his body, radiating in the ten directions, eliminating all the faults of dejection and fear of all sentient beings in the ten directions, pacifying all diseases and obstacles that interrupt the body and life, and then dissolving back into the secret place of his body. From this, an emanation Teacher, named the Wise Sage of Knowledge, emanated from activity and remained in the space in front of him. The emanation of speech, named the Sage Born of Mind, prostrated and circumambulated the Teacher and then asked: O Teacher, Wise Sage of Knowledge! You have said that one should study the four tantras. Among them, the Root Tantra, the Explanatory Tantra, and the Oral Transmission Tantra are taught for the sake of beings with superior, middling, and inferior faculties. Now, how should one study the Final Tantra? Please explain, O Healing Lord, King of Medicine! After asking this, the emanation of activity, the Wise Sage of Knowledge, said: O great Sage Born of Mind! Studying the Final Tantra, the last of the four tantras, involves the three methods of disease and antidote. The object of healing, disease, is said to be four hundred and four types. If expanded in detail, there are one thousand two hundred. If condensed in essence, there are one hundred and one that need to be treated. The healing antidote is one thousand and twelve. If condensed in essence, there are four: medicine, therapy, food, and behavior. Medicine is divided into pacifying and cleansing, and pacifying is divided into cooling and warming. Cleansing agents are divided into strong and gentle. Therapy is divided into gentle and harsh, and food is divided into beneficial and harmful. Behavior is divided into vigorous and slow, and applies generally to food and medicine. Thus.
Tibetan
ར་གཉེན་པོ་བཅུ་ཡིས་ནད་ཀུན་འཇོམས། །གསོ་ཐབས་ལག་ལེན་སུམ་ བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡོད། །མདོར་བསྡུས་བརྟག་ཐབས་གསོ་ཚུལ་བཅོས་ཐབས་གསུམ། །བརྟག་ ཐབས་རེག་མཐོང་གཉིས་ཀྱིས་ནད་ངོས་བཟུང་། །འཁྲུལ་གཞི་གལ་འགག་བཞི་ཡིས་དཔྱད་ ཕྲང་བསལ། །གསོ་ཚུལ་དགུ་ཡིས་ནད་དང་གཉེན་པོ་སྤྲད། །གསོ་ཐབས་ལག་ལེན་བཅོ་ བརྒྱད་ནད་དཔུང་གཞོམ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལག་ལེན་སྙིང་པོར་དྲིལ། །འདི་དག་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ ཀྱི་སྡོམས་ཚིག་ཡིན། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་ཆོངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ༈ དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལགས། །རེག་མཐོང་གཉིས་ཀྱིས་ནད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་པ། །རེག་པ་རྩ་ལ་ཅི་ ལྟར་བརྟག་པར་བགྱི། །མཐོང་བ་ཆུ་ལ་ཅི་ལྟར་བརྟག་པར་བགྱི། །གལ་འགག་བཞི་ཡི་ འཁྲུལ་སོ་ཅི་ལྟར་བསལ། །འཚོ་མཛད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པ་ ལས། །སྟོན་པས་གསུངས་པ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིད་ལས་སྐྱེས། །དང་པོ་རེག་པ་རྩ་ལ་ བརྟག་པ་ནི། །ནད་དང་སྨན་པ་བརྡ་སྦྱོར་འཕྲིན་པ་རྩ། །སྔོན་འགྲོ་ཟས་སྤྱོད་བསླབ་དང་བལྟ་ དུས་བསྟན། །བལྟ་གནས་མནན་ཚད་བལྟ་ཚུལ་ཤེས་པ་ཡིས། །ཐ་མལ་རྩ་ལ་རྩ་རྒྱུད་གསུམ་ དུ་བརྟག །དུས་བཞིའི་རྩ་ལ་ཁམས་ལྔའི་འབྱུང་བ་རྩི། །ངོ་མཚར་རྩ་བདུན་ནད་མེད་མི་ལ་ བལྟ། །ནད་དང་ནད་མེད་འཕར་བའི་གྲངས་ལས་དཔགས། །སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྩ་ཡིས་ནད་ ངོས་བཟུང་། །འཆི་རྩ་གསུམ་གྱིས་འཚོ་འཆི་ཁ་དམར་གདགས། །གདོན་རྩ་གློ་བུར་ཡེ་འགྲོག་ རིམ་འགྲོ་འབོགས། །ཚེ་རྟགས་བླ་ཡི་རྩ་ལ་བརྟག་པ་སྟེ། །སྤྱི་དོན་བཅུ་གསུམ་རེག་པའི་ 25-524 མདོར་བསྟན་ཡིན། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ཟས་སྤྱོད་བསླབ་པ་ནི། །ཤ་ཆང་ལ་སོགས་དྲོད་བཅུད་ དྲག་པོ་དང་། །འཇུ་དཀའ་བསིལ་ཆེས་ནད་གཞི་འཁྲུག་པ་སྤང་། །འགྲངས་ཆེས་ལྟོགས་ཆེས་ ཉལ་པོ་གཉིད་ཆག་དང་། །སྨྲ་བརྗོད་སེམས་ལས་འགྲོ་འདུག་སྤངས་ཏེ་བརྟག །དེ་ཡི་འདུ་བ་ རྣམ་གསུམ་མི་འཁྲུག་གསལ། གློ་བུར་དུ་ཡང་དབུགས་མལ་ཚུད་པ་དང་། །རྩ་སྤང་སྐྱུར་གྱིས་ མ་བཏེག་གཅེས་པ་ཡིན། བལྟ་དུས་མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་ཀླུངས་མ་ཕེབས། །ནང་དབུགས་དྲོན་ མོ་ཕྱིར་མ་རྒྱུས་པ་དང་། །ཕྱི་དབུགས་གྲང་མོ་ནང་དུ་མ་ཤོར་བ། །མལ་ནས་མ་འགུལ་ཁ་ཟས་ མ་ཟོས་པའི། །གདགས་སྲིབས་དབུགས་སྙོམས་རྩ་མལ་གནས་དུས་བལྟ། །བལྟ་གནས་ འཁྲིག་མའི་གཉེར་མ་དང་པོ་ནས། །མཚོན་གང་མར་བཅལ་རུས་པ་འབུར་པོའི
Chinese
十味妙药能除一切病，有三百六十种治疗方法。简而言之，有诊断法、治疗法和调理法三种。诊断法通过触摸和观察来确定疾病。用四个关键点消除诊断的错误。用九种治疗方法来对抗疾病。十八种治疗方法摧毁疾病的军队。三十三种治疗方法的实践浓缩了精华。这些是后部经典的总结。各位仙人，请将这些铭记于心。如是说。 之后，仙人意生如此问道：伟大的仙人，智慧的本觉啊！通过触摸和观察来识别疾病，如何通过触摸来诊断脉搏？如何通过观察来诊断尿液？如何消除四个关键点的诊断错误？请行医的药王开示。如此请问之后，本师释迦牟尼佛开示道：伟大的仙人意生，首先是通过触摸来诊断脉搏，脉搏是疾病和医生之间交流的信使。首先要说明饮食起居的注意事项和观察时间。通过了解观察位置、按压程度和观察方法，在普通脉搏中诊断三种脉系。根据四季的脉搏来计算五行的生起。观察无病之人的七种奇妙脉搏。通过脉搏跳动的次数来判断有病和无病。通过一般和特殊的脉搏来确定疾病。用三种死亡脉来确定生死。鬼脉突然出现，或者逐渐出现，或者爆发。观察生命迹象的命脉。这是触摸的十三个要点摘要。首先，饮食起居的注意事项是：避免肉和酒等强烈温补之物，以及难以消化和过于寒凉之物，这些会扰乱疾病的基础。避免过饱、过饿、懒惰、失眠，以及说话、思考、行走和坐卧。清楚地了解这三种因素不会被打乱。突然之间，也要让呼吸平静下来，不要用脉搏、放血或呕吐来刺激它。观察时间是天空晴朗，太阳升起，没有雾气。内部的暖气没有呼出，外部的冷气没有吸入。不要从床上移动，不要吃东西。在黎明和黄昏，呼吸平静，在脉搏平静时观察。观察位置是从性脉的第一个皱褶开始，用一箭之长来测量突出的骨头。
English
Ten excellent medicines eliminate all diseases, and there are three hundred and sixty treatment methods. In short, there are three methods: diagnosis, treatment, and conditioning. Diagnosis uses touch and observation to determine the disease. Use four key points to eliminate errors in diagnosis. Use nine treatment methods to combat the disease. Eighteen treatment methods destroy the army of disease. The practice of thirty-three treatment methods concentrates the essence. These are the summaries of the Later Tantra. O sages, please keep these in mind. Thus it was said. Then, the sage Yidlas Kye asked: Great sage, wisdom of innate awareness! Identifying diseases through touch and observation, how to diagnose the pulse through touch? How to diagnose urine through observation? How to eliminate diagnostic errors with the four key points? Please, the king of medicine who heals, explain. After asking this, the Teacher Shakyamuni Buddha said: Great sage Yidlas Kye, first, diagnosing the pulse through touch, the pulse is the messenger of communication between the disease and the doctor. First, explain the precautions for diet and lifestyle and the observation time. By understanding the observation position, the degree of pressure, and the observation method, diagnose the three pulse lineages in the ordinary pulse. Calculate the arising of the five elements based on the pulse of the four seasons. Observe the seven wonderful pulses of a healthy person. Judge the presence or absence of disease by the number of pulse beats. Determine the disease by general and specific pulses. Use the three death pulses to determine life and death. Ghost pulses appear suddenly, or gradually, or erupt. Observe the life force pulse of the life sign. These are the thirteen key points of touch in summary. First, the precautions for diet and lifestyle are: avoid strong warming substances such as meat and alcohol, and substances that are difficult to digest and too cold, which will disrupt the foundation of the disease. Avoid overeating, starvation, laziness, insomnia, and speaking, thinking, walking, and sitting. Clearly understand that these three factors will not be disturbed. Suddenly, also let the breath calm down, and do not stimulate it with pulse, bloodletting, or vomiting. The observation time is when the sky is clear, the sun rises, and there is no fog. The internal warm air is not exhaled, and the external cold air is not inhaled. Do not move from the bed, do not eat food. Observe at dawn and dusk when the breath is calm and the pulse is at rest. The observation position is from the first wrinkle of the sex pulse, measuring one arrow's length to the protruding bone.