Tibetan
་བྲོ། །བྲང་ཚ་སྐྱུག་ སྙམ་བྱེད་ཅིང་སྐྱུག་པ་དཀའ། །སྐབས་སུ་ཁོང་ཚ་མགོ་དང་མིག་རུས་ན། །རྔུལ་གྲང་རྗེས་ལ་ གླང་ཐབས་ལྡང་བ་དང་། །དྲི་མ་སྨུག་ལ་སྐམ་ཞིང་ཤ་རིལ་འདྲ། །འགྲངས་ཀྱང་ན་ལ་ལྟོགས་ ཀྱང་ན་བ་དང་། །གྲང་ཡང་ན་ལ་དྲོས་ཀྱང་ན་སྙམ་བྱེད། །དོན་མེད་ན་ལ་བྱས་པ་མེད་པར་ 25-129 འདྲག །ཕལ་ཆེར་སྟོན་དཔྱིད་དུས་ན་ལྡང་བ་ཡིན། །འདི་ལ་དུས་ཀྱི་ལོ་མ་རྣམ་གསུམ་འབྱུང་། ། དང་པོ་འཇུག་དུས་ཆུ་ཚན་ཆུ་སྐྱུར་སྐྱུག །བར་དུ་སྨིན་ནས་སེར་པོ་རྒྱ་བཤལ་སྐྱུག །ཐ་མར་ རྒྱས་ནས་ཁྲག་རུལ་དུད་ཁུར་སྐྱུག །གསར་ཐོག་འབྲུ་དང་གྲོ་ཡོས་ཕྱེ་སུངས་ཟན། །མར་རྙིང་ ཁྲག་ཚོད་འབྲུ་མར་ར་ཤ་དང་། །གནག་ཤ་རུལ་སུངས་ཉ་ཕག་ཤ་བེམ་དང་། །ཆང་སྐྱུར་སྒོག་ སྐྱ་ཞོ་མ་ལངས་ལ་སོགས། །སྣུམ་ལྕིའི་ཟས་དང་བསིལ་དྲོད་དྲགས་པ་གནོད། །གནའ་དགོ་ བ་ལང་ཤ་གསར་རྙིང་པའི་འབྲུ། །སྲན་མ་བ་ར་མཛོ་ཞོ་དར་བ་དང་། །ཉ་ཤ་ཕག་ཤ་སོལ་བ་ ལ་སོགས་པ། །ཟས་སྐོམ་ཡང་རྩུབ་བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པ་འཕྲོད། །བྱེ་བྲག་གནས་ས་ཡུལ་ལ་ བརྟག་པ་དང་། །གནས་སྐབས་དུས་དང་ནད་རིགས་སྒོ་ནས་བརྟག །དང་པོ་གནས་ས་ཕོ་ མཆིན་རྒྱུ་ལོང་བཞི། །ཕོ་བར་གནས་ཚེ་སྒྲེག་སྐྱུག་ཟོས་རྗེས་ན། །འཇུ་དཀའ་ཆང་རྒན་ཆང་ གསར་ཤི་ཤ་གནོད། །ཧ་ཅང་དྲོད་དྲགས་རླན་གྲང་དུས་ན་ལྡང་། །མཆིན་པར་གནས་ཚེ་ མཆིན་དྲི་རོ་རྒྱབ་ན། །ཚིགས་པ་བཀན་ཞིང་མཉེས་ན་ཕན་སྙམ་བྱེད། །མེ་ཉི་དྲོད་བཅུད་རུལ་ སྐྱུར་དག་ལས་ལྡང་། །མཆིན་པར་རྒྱས་ན་སྲ་ཁེངས་སྐྲན་ལྟར་ན། །རྒྱུ་མར་གནས་ཚེ་ན་ཞིང་ འགྱུ་བ་དང་། །འདྲིལ་ནས་ན་ཞིང་མིག་དང་ཆུ་མདོག་སེར། །ལོང་དུ་གནས་ཚེ་སྦོ་འཁྲོག་འུར་ བ་དང་། །རྒོངས་དང་སྐྱུར་འཐུངས་དུས་ན་ཁྱད་པར་སྦོ། །ཐུར་རླུང་དྲི་ཆེ་དྲོད་འཕྲོད་གྲང་བ་ གནོད། །དུས་ཀྱི་བརྟག་པ་དང་པོ་ཚ་བའི་དུས། རྩ་གྲིམས་ཆུ་མདོག་སྨུག་ལ་དྲི་རླངས་ཆེ། །ལྕེ་ སྐམ་གྱོང་ལ་ཁ་ཁ་དང་ག་འགག །ལུས་ལྕི་གཉིད་ཆེ་གདོང་སྣུམ་མིག་སྤྲིན་དམར། །མཆིན་དྲི་ རོ་རྒྱབ་གཉིས་སུ་སྦྲག་ཅིང་གཟེར། །མགོ་དང་མིག་རུས་ན་ཞིང་འཚོགས་མ་ལྕི། །མེ་དང་ཉི་ མས་དྲོས་ཚེ་ཁྱད་པར་ན། །རུལ་སྐྱུར་དྲག་ཤུལ་རྗེས་ལ་ལྡང་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྨུག་པོའི་ཚ་བ་ རྒྱས་ཞེས་བྱ། །འཐབ་པ་སྨུག་པོས་མཉམ་གནས་ལམ་བསྒགས་པས། །མཉམ་གནས་སྣོད་ ཀྱི་རྩ་ནང་ཀུན་ཏུ་ཞུགས། །རླུང་ཁྲག་ཕར་འབོར་ཚུར་འབོར་འདེད་ཅིང་རྒྱུ། །དུས་མེད་རྒྱུན་ 25-130 དུ་ཟུག་ཆེ་གླང་ཐབས་ལྡང་། །ཉིན་མོ་ཅུང་བདེ་མཚན་མོ་རྒྱུན་དུ་ན། །ལྟོགས་ཤིང་དུགས་བྱས་ དུས་ན་བདེ་སྙམ་བྱེད། །ཤ་ཞུ་པགས་པ་སྐམས་ལ་རྩ་རྣམས་རྒྱས། །བསིལ་དྲོད་ཟས་སྨན་ ཅིས་ཀྱང་ཕན་གནོད་ཆུང་། །འདི་ནི་སྨུག་པོ་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གསོ་དཀའ་ཕལ་ཆེར་ འཆི་བ་མང་བ་ཡིན། །ཐ་མར་ལུས་གྲང་ཉམ་ཆུང་ཟས་མི་འཇུ། །སྒྲེག་སྐྱུག་འགྲངས་རྗེས་ན་ ལ་འཁྲུ་ཡང་སྲིད། །སྦོ་འཁྲོག་འགྱིང་ཞིང་ཆུ་དང་སིང་གླེག་གནོད། །རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟག་ ན་བྱེར་བ་ནི། །མགོ་དང་མིག་རུས་ན་ཞིང་ལུས་ཀུན་བརྩེ། །ལུས་ལྕི་སྒྱིད་པ་སྐྱུར་ལ་ཤེད་ ཉམས་འབྲི། །མཆིན་དྲི་རོ་རྒྱབ་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ཞིང་འཁྱུག །སྒལ་ཚིགས་བརྫིས་ན་ཕན་ སྙམ་ཤུལ་ཤ་ཁྲིད། །ལུད་པ་ཁྲག་བཅས་སྨུག་པོ་ལུ་བར་བྱེད། །མཁལ་རྐེད་བརླ་སུལ་ཚིགས་ གཞི་བྱིན་ཉྭ་ན། །ངེས་མེད་འཕོ་ཞིང་ན་ལ་སྐྱུག་སྙམ་བྱེད། །ཁྱད་པར་མགོ་ལ་བྱེར་ན་འཚོགས་ མ་ལྕི། །མིག་རུས་ན་ཞིང་སྣ་ཁྲག་མི་ཆོད་འཛག །སྙིང་ལ་བྱེར་ན་སྨྱོ་འདར་སྙིང་མི་དགའ། ། གཉིད་མེད་ཆང་འཐུངས་དུས་ན་སྲན་མི་བཟོད། །སྟོད་རྒྱངས་དྲོད་བཅུད་མེ་བཙས་ཕན་སྐྱེད་ མེད། །གློར་བྱེར་རོ་རྒྱབ་ཚ་ལྕི་དུམ་རེ་ན། །ལུད་པ་ཁྲག་བཅས་སྨུག་ཁམ་ཡུན་དུ་འབྱུང་། ། གཏར་སྨན་གློ་བཅོས་སྐྱེད་མེད་དྲོད་བཅུད་གནོད། །མཆེར་པར་བྱེར་པ་གཡོན་གཟེར་དྲོས་ ཚེ་ན། །ཞེ་འཁུན་བྱེད་ཅིང་གདོང་པ་སྨུག་པོར་འགྲོ། །མཁལ་བྱེར་རྐེད་པ་འཁོར་ཞིང་རྐང་པ་ ལྕི། །བརླ་སུལ་མཁལ་རྩ་ཁྲིད་ཅིང་ཆུ་མདོག་དམར། །བསམ་སེར་བྱེར་ན་ཕོ་མོའི་མཚན་མ་ ནས། །ཁྲག་རྣག་མི་ཆོད་རྒྱུན་དུ་འབྱམས་པ་ཡོད། །ཤ་པགས་ལ་བྱེར་ཀོར་ལེར་ཚ་ཞིང་ན། ། རྩར་བྱེར་རྩ་རྒྱས་མདོག་ནག་སྦྲིད་ཅིང་སྐྲངས། །ཚིགས་བྱེར་བརྐྱང་བསྐུམ་དཀའ་ཞིང་ ཚིགས་མགོ་སྦོམ། །ལྕི་ཞིང་དྲོད་ཆེ་བཅུད་གནོད་གྲུམ་ཐབས་ན། །མཁར་བྱེར་ཚིགས་པའི་ རྒྱུད་ན་བཤུལ་ཤ་ཁྲིད། །ཁ་བྱེ་མནན་བཙིར་བཀན་ན་ཕན་སྙམ་བྱེད། །དེ་ལྟར་བྱེར་རྟགས་སྣ་ ཚོགས་ཅི་འདྲ་ཡང་། །མདོར་ན་ཕོ་མཆིན་ནད་དང་བསྡོངས་པས་ཤེས། །རེ་མོས་ན་འམ་སྔར་ 25-131 དུས་ཕོ་མཆིན་ན། །ཕྱིས་གཞན་ནད་བྱུང་སྔར་ནད་མེད་ན་ངེས། །སྨུག་པོ་རྒྱས་ལ་རྡོལ་དང་མ་ རྡོལ་གཉིས། །མ་རྡོལ་སྨུག་པོའི་ཁྲག་ཚད་རྒྱས་པའི་རྟགས། །དང་པོ་ཚ་བའི་དུས་ཀྱི་སྐབས་ སུ་བསྟན། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ན་ཁྲག་རུལ་རྡོལ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡང་མ་ཞུའི་གནས་རྒྱས་དུད་ཁུ་ སྐྱུག །ཞུ་བའི་གནས་སུ་རྒྱས་ན་ཁྲག་ནག་འཁྲུ། །བར་དུ་རྒྱས་ན་ག
Chinese
呕吐。胸闷想吐，呕吐困难。有时胸口发热，头和眼眶疼痛。冷汗之后，嗳气频繁。大便颜色发黑且干燥，像肉丸一样。吃饱了也难受，饿了也难受。冷了也难受，热了也难受。无缘无故地难受，没有好转的迹象。 25-129 大多在春秋季节发作。这种病有三种时期的症状。开始时呕吐清水或酸水。中期成熟时呕吐黄色稀水。最后严重时呕吐腐烂的血和烟灰色的液体。新收的粮食、青稞、面粉和陈腐的食物，陈旧的酥油、血肠、粮食、酥油、羊肉，腐烂的牛肉、陈腐的鱼、猪肉和动物尸体，酸酒、大蒜、未发酵的酸奶等，油腻厚重的食物以及过冷过热的食物都有害。古代的野牦牛肉、新旧的谷物，豆类、蚕豆、牦牛奶酪和新鲜的酸奶，鱼肉、猪肉、木炭等，清淡、粗糙、寒热适中的饮食有益。具体来说，要根据居住的地点来判断，根据当时的季节和疾病的种类来判断。首先，根据病灶的位置，分为胃、肝、小肠和结肠四种。如果病灶在胃里，就会嗳气、呕吐，饭后难受。难以消化，陈酒、新酒、死亡的动物肉有害。在非常炎热或潮湿寒冷的时候容易发作。如果病灶在肝脏，会有肝脏的气味，背部疼痛。关节僵硬，按摩后感觉舒服。由火、太阳、热量、营养、腐烂和酸味引起。如果肝脏肿大，会感觉坚硬、肿胀，像肿瘤一样疼痛。如果病灶在小肠，会感到疼痛和蠕动。缠绕着疼痛，眼睛和尿液的颜色发黄。如果病灶在结肠，会腹胀、肠鸣、发出声音。胀气和喝酸性物质时会特别胀。向下排气多且气味大，保暖有益，寒冷有害。根据季节来判断，首先是发热的季节。脉搏紧，尿液颜色发黑，气味和蒸汽大。舌头干燥僵硬，有裂纹，喉咙堵塞。身体沉重，嗜睡，脸部油腻，眼睛有红色的血丝。肝脏的气味和背部疼痛同时出现并伴有刺痛。头部和眼眶疼痛，感觉沉重。在阳光和火的照射下会特别疼痛。在腐烂、酸味和剧烈运动后容易发作。这就是黑热病。黑热病会阻碍共同的通道，进入共同通道的脏器脉络中。风和血液相互推挤流动。无时无刻不在疼痛，嗳气频繁。 25-130 结束。
English
Vomiting. Feeling nauseous and having difficulty vomiting. Sometimes, the chest feels hot, and the head and eye sockets ache. After a cold sweat, frequent belching occurs. The stool is dark in color, dry, and resembles meatballs. Feeling discomfort whether full or hungry. Feeling discomfort whether cold or hot. Feeling unwell for no apparent reason, with no signs of improvement. 25-129 Mostly occurs during the spring and autumn seasons. This ailment has three stages of symptoms. Initially, vomiting clear or sour water. In the middle stage, vomiting yellow, watery diarrhea. In the final, severe stage, vomiting rotten blood and ash-colored liquid. Newly harvested grains, barley, flour, and stale food, old butter, blood sausage, grains, butter, mutton, rotten beef, stale fish, pork, and animal carcasses, sour wine, garlic, unfermented yogurt, etc., are harmful, as are oily and heavy foods, and excessively cold or hot foods. Ancient wild yak meat, new and old grains, beans, broad beans, yak cheese, and fresh yogurt, fish, pork, charcoal, etc., are beneficial, as are light, rough, and moderately warm or cold foods and drinks. Specifically, it is necessary to assess based on the place of residence, the current season, and the type of illness. First, based on the location of the lesion, it is divided into four types: stomach, liver, small intestine, and colon. If the lesion is in the stomach, there will be belching, vomiting, and discomfort after meals. Difficult to digest, old wine, new wine, and the meat of dead animals are harmful. It is prone to occur during very hot or humid and cold weather. If the lesion is in the liver, there will be a liver odor and back pain. The joints are stiff, and massage feels comfortable. Caused by fire, sun, heat, nutrition, decay, and acidity. If the liver is enlarged, it will feel hard, swollen, and painful like a tumor. If the lesion is in the small intestine, there will be pain and peristalsis. Twisting pain, and the eyes and urine will be yellow. If the lesion is in the colon, there will be bloating, borborygmi, and noises. Bloating is especially pronounced when passing gas and drinking acidic substances. Frequent downward passing of gas with a strong odor, warmth is beneficial, and cold is harmful. Assess based on the season, first the hot season. The pulse is tight, the urine is dark in color, and the odor and steam are strong. The tongue is dry and stiff, with cracks, and the throat is blocked. The body is heavy, there is excessive sleepiness, the face is oily, and the eyes have red streaks. The liver odor and back pain occur simultaneously and are accompanied by stinging. The head and eye sockets ache and feel heavy. It is especially painful when exposed to sunlight and fire. It is prone to occur after decay, acidity, and strenuous exercise. This is called black fever. Black fever obstructs the common passage, entering the organ meridians of the common passage. Wind and blood push and flow in opposite directions. There is constant pain, and frequent belching occurs. 25-130 End.
Chinese
白天稍微好，夜晚经常发作，饥饿或发烧时，觉得舒服。肌肉消瘦，皮肤干燥，血管显露。清凉、温热的食物和药物，稍微有些益处或损害。这叫做“黑疸错乱”，很难治疗，多数会死亡。最后身体冰冷，虚弱，无法进食。嗳气、呕吐，饱胀后疼痛，也可能腹泻。腹胀、肠鸣、腹泻，喝水和稀粥有害。从病因上分析，游走性疾病是：头和眼眶疼痛，全身发热。身体沉重，腰部酸痛，体力下降。肝区有异味，后背、肋骨、侧面刺痛且跳动。按压脊椎时，觉得舒服，但留下瘀伤。会咳出带血的黑疸痰。肾、腰、大腿内侧、关节、臀部、小腿疼痛。不定时转移，疼痛时想呕吐。特别是游走到头部时，感觉头部沉重。眼眶疼痛，鼻血不止。游走到心脏时，会精神错乱、颤抖、心烦意乱。失眠，喝酒时无法忍受。上身发胀，温补、艾灸没有效果。游走到肺部，后背发热、沉重，一阵阵疼痛。会长期咳出带血的黑痰。放血、药物、治疗肺部没有效果，温补有害。游走到脾脏，左侧刺痛，发热时。会叹气，脸色发黑。游走到肾脏，腰部扭动，腿部沉重。大腿内侧、肾脏血管抽搐，尿液颜色发红。游走到生殖器，无论男女的生殖器。会不断流出脓血。游走到肌肉皮肤，呈圆形发热疼痛。游走到血管，血管扩张，颜色发黑，麻木肿胀。游走到关节，难以伸展弯曲，关节肿大。沉重、发热、温补有害，治疗痛风的方法是：游走到关节的筋脉，留下瘀伤。张开嘴，按压、挤压、敲打时，觉得舒服。像这样，游走性疾病的症状多种多样，总之，要知道它与肝胆疾病有关。可能是轮流发作，或者以前就有肝胆疾病。后来得了其他疾病，如果以前没有肝胆疾病，那就可以确定是游走性疾病。黑疸会发展，分为溃破和未溃破两种。未溃破的是黑疸的血热增盛的症状。最初是发热时的症状。如果非常严重，会变成血腐溃破。如果是未消化的部位增盛，会呕吐未消化的食物。如果是消化部位增盛，会拉黑血。如果在中间部位增盛，会
English
Slightly better during the day, often at night, feeling comfortable when hungry or feverish. Muscles become thin, skin dry, and blood vessels prominent. Cool and warm foods and medicines have slight benefits or harms. This is called "Black Jaundice Confusion," which is difficult to treat and often leads to death. In the end, the body becomes cold, weak, and unable to eat. Belching, vomiting, and pain after fullness may also cause diarrhea. Bloating, intestinal rumbling, and diarrhea are harmful with water and thin porridge. Analyzing from the cause, wandering diseases are: headache and eye socket pain, general fever. The body is heavy, the waist is sore, and the physical strength decreases. The liver area has an odor, and the back, ribs, and sides have stabbing pain and throbbing. Pressing the spine feels comfortable, but leaves bruises. Coughing up black jaundice phlegm with blood. Pain in the kidneys, waist, inner thighs, joints, buttocks, and calves. Shifting irregularly, feeling nauseous when in pain. Especially when wandering to the head, the head feels heavy. Eye sockets hurt, and nosebleeds don't stop. When wandering to the heart, there will be confusion, trembling, and unhappiness. Insomnia, unbearable when drinking alcohol. Upper body bloating, warm tonics, and moxibustion have no effect. When wandering to the lungs, the back feels hot, heavy, and painful in bursts. Black phlegm with blood will be coughed up for a long time. Bloodletting, medicine, and treating the lungs have no effect, and warm tonics are harmful. When wandering to the spleen, there is stabbing pain on the left side, and when there is fever. Will sigh and the face will turn black. When wandering to the kidneys, the waist twists and the legs are heavy. The inner thighs and kidney blood vessels twitch, and the urine is red. When wandering to the genitals, whether male or female. Pus and blood will flow continuously. When wandering to the muscles and skin, it is round, hot, and painful. When wandering to the blood vessels, the blood vessels dilate, the color turns black, and they are numb and swollen. When wandering to the joints, it is difficult to stretch and bend, and the joints are swollen. Heavy, hot, warm tonics are harmful, and the treatment for gout is: wandering to the tendons of the joints, leaving bruises. Opening the mouth, pressing, squeezing, and tapping feels comfortable. In this way, the symptoms of wandering diseases are diverse, but in short, it should be known that it is related to liver and gallbladder diseases. It may be intermittent, or there may have been liver and gallbladder diseases before. Later, other diseases occurred, and if there were no liver and gallbladder diseases before, then it can be determined that it is a wandering disease. Black jaundice will develop, divided into two types: ruptured and unruptured. Unruptured is a symptom of increased blood heat in black jaundice. Initially, it is a symptom of fever. If it is very severe, it will turn into blood rot and rupture. If it is increased in the undigested area, it will vomit undigested food. If it is increased in the digestive area, it will pass black blood. If it is increased in the middle area, it will