Tibetan
ཉིད་ཡོད་མ་མྱོང་བས། གཟུགས་ ཕུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་དུ་རང་སོ་འཛུགས་པའི་རྐྱ་མི་ཕེར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ རིགས་པ་དེ་ཡང་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་དོ་བསྡོ་བའི་ཟླ་བོ་ཐ་དད་པའི་ མཚན་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ན། དེ་ལས་གཞན་དུ་གཟུགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གནས་ཀྱང་གཟུགས་ཕུང་མེད་པའི་ ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱི་དུང་ལ་ བལྟས་ན། གོང་བུ་དཀར་པོ་འཁྱིལ་བ་ཅན་དུ་མི་མཐོང་གི་སེར་བོ་འཁྱིལ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ 17-557 བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་ཡང་སེར་པོ་འཁྱིལ་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་མ་གཏོགས་གདོད་ནས་ མེད་ལ། དཀར་པོ་ནི་ཡོད་པས་ན་གང་ལ་སེར་པོ་སྣང་བ་འཆར་བ་དང་དཀར་པོ་གཉིས་གཞི་ ཐ་དད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་གཅིག་པ་ལ་བསམས་ནས། སེར་པོར་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ གྱི་དུང་ངོ་། །དུང་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེར་པོ་དེའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེར་པོ་དེ་ ལས་གཞན་དུང་མེད་དོ། །དུང་ལས་གཞན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་སེར་པོ་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་རོ། །རང་སྟོང་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ ན་ནི། སྟོང་པ་ལ་དོན་དམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་པས། གཟུགས་ཕུང་དོན་དམ་བདེན་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་མ་ཡིན་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ བརྗོད་པར་འཐད་ཀྱི། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་མི་རུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གཉིས་པའོ། །འདི་ ལྟར་འཆད་པ་ནི་མདོ་འདིའི་དངོས་བསྟན་དགག་ཚིག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། སྦས་དོན་ལྟར་བཤད་ན་སྒྲུབ་ཚིག་ཁོ་ན་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ སྣང་ངོ་། །ཞེས་བསྟན་པས། དེ་གཉིས་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གོ་ཡང་། སྟོང་པའི་ཡེ་ ཤེས་དོན་དམ་གྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྲིད། དོན་དམ་གྱི་གཟུགས་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ ཡིན་པ་ཡང་སྲིད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལས་ཀྱང་སོགས་སོ། །དེ་ ལ་སྐབས་འདིར་སྟོང་པ་ཞེས་པ་སྟོང་རྐྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དོན་དམ་ པའི་གཟུགས་ཕུང་ནི་གཟུགས་ཕུང་མ་ཡིན་མོད། ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ནང་ གི་གཟུགས་ཕུང་གི་རྣམ་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་ངམ། དོན་དམ་གྱི་ གཟུགས་ཕུང་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ 17-558 དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོར་ བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རོ། །ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གཞན་མ་ཡོན་ནོ། ། ཞེས་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ པ་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་གསུངས་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ནི་ རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། བུམ་པ་བདེན་པར་མེད་པས་ བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། ། དོན་དམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ སྟེ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ནི་བློས་གཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་མེད་པས་ སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་དང་འགག་མེད་འདི་ གཉིས་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་སྣང་ངོ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་འགག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ ཀྱང་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཡེ་ནས་མེད་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་རྒྱུ་དང་འགག་རྒྱུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འགག་མེད་ལ། དོན་དམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལ་སྐྱེ་འགག་ ནས་གསུམ་མ་གྲུབ་པས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན། སྟོང་པ་ནི་འདུས་བྱས་ ཀྱིས་སྟོངས་པའི་དོན་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་དང་། མཚན་ཉིད། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་རྣམས་ ཀུན་བརྟགས་ཙམ་ཡིན་པས་མེད་པར་བསྟན་ལ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོངས་པའི་ དོན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཙམ་ཀུན་བརྟགས་སུ་བྱར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ན། འདུས་བྱས་ཡིན་ན་ཀུན་ བརྟགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ 17-559 འཇུག་པས་ཁྱབ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ སུ་ཟད་དོ། །ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟེང་ན་ཡུལ་གཟུང་བ་ལས། ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལོགས་སུ་ཚུགས་ཐུབ་ པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་
Chinese
因为本来就不存在，所以无法在色蕴的法性上建立各自不同的自体，而且法性的道理也是离戏的缘故。因为不执持与色法相对比的、不同的体相的缘故。如果以法界空性本身作为特点的基础，那么除此之外不存在色法，因为法性存在但色蕴不存在的缘故，以及之前的种种理由的缘故。例如，观察患有黄疸病的人所看到的螺，不会看到有白色团块缠绕，而是会看到有黄色团块缠绕。 即使看到了，那黄色团块缠绕也只是错觉，本来就不存在，而白色是存在的，因此，对于黄色显现和白色二者，如果考虑到其本体无二的同一性，那么，所看到的黄色并非他物，而是螺本身。螺就是你所看到的黄色。除了你所看到的黄色之外，没有其他的螺。你所看到的黄色不是从螺之外产生的。就像这样说一样，实际上非常贴切。按照自空宗的观点，由于认为空性在胜义谛中是普遍存在的，那么色蕴就会变成胜义谛的真实存在了。因此，应该说空性不是色法，也不是与色法不同的东西。说“色是空”和“空性是色”是不可以的。这样一来，这便是清楚地显示他空大中观的第二句话。像这样解释，是按照这部经的直接显示，作为破斥之词来显示的。如果按照隐藏的意义来解释，就只有建立之词了。法性胜义谛的色法是什么，那就是空性的智慧；空性的智慧是什么，那就是显现为法性的色法。这样显示，即使仅仅理解为那二者有共同的基础，也可能产生空性的智慧不是胜义谛的色法，胜义谛的色法不是空性的智慧这样的疑惑，为了遣除这种疑惑，所以才说“色法也”等等。这里所说的空性不是单单的空，而是二空的智慧。胜义谛的色蕴虽然不是色蕴，但是法界
English
Because it has never existed, it is impossible to establish separate self-entities on the Dharma nature of the form aggregate, and because the reasoning of Dharma nature is also free from elaboration. Because it does not hold the characteristic of being a different counterpart in comparison with form. If emptiness itself of the Dharma realm is taken as the basis of distinction, then there is no form other than that, because the Dharma nature exists but the form aggregate does not exist, and also because of the previous reasons. For example, when looking at a conch shell by someone with jaundice, one will not see it with white lumps coiled around it, but will see it with yellow lumps coiled around it. Even if one sees it, the coiled yellow color is only an illusion and does not exist from the beginning, while the white color does exist. Therefore, considering the oneness of the appearance of yellow and the two whites as having no different basis, the yellow color seen is not something else, but the conch itself. The conch is the yellow color you see. There is no conch other than the yellow color you see. The yellow color you see is not established apart from the conch. It is like saying this, and it is very appropriate in meaning. According to the view of those who assert self-emptiness, since they believe that emptiness pervades ultimate truth, the form aggregate would become truly existent in ultimate truth. Therefore, it is appropriate to say that emptiness is not form, nor is it something different from form. It is not permissible to say "form is empty" or "emptiness is form." In this way, this is the second statement that clearly shows the great Madhyamaka of Other-Emptiness. Explaining it in this way is showing it as it is clearly shown in the direct statement and refutation of this sutra. If explained according to the hidden meaning, there are only establishing words. Whatever is the form of the Dharma nature's ultimate truth, that is the wisdom of emptiness; whatever is the wisdom of emptiness, that appears as the form of the Dharma nature. By showing this, even if it is only understood that the two have a common basis, there may be doubts that the wisdom of emptiness is not the form of ultimate truth, and that the form of ultimate truth is not the wisdom of emptiness. In order to dispel this doubt, it is said, "form also," and so on. Here, emptiness is not just mere emptiness, but the wisdom of two emptinesses. The form aggregate of ultimate truth is not a form aggregate, but the Dharma realm
Chinese
在所有蕴的各种形态中，究竟的色蕴形态，被称为法性色蕴或究竟色蕴。其余的蕴也以此类推。同样，感受、认识、概念、意识也都是空性。空性存在于感受至意识之间。空性与感受至意识之间并非他者。感受至意识之间也非空性之外的他者。如此结合。 对如此空性的阐述作总结时说：因此，一切法皆为空性。正如至尊者所说：除了法的法界之外，因为没有法，所以如此。无相指的是：世俗是自性空的，因此没有它和它的相。如同瓶子不是真实存在，所以瓶子的相也不是真实存在一样。 胜义虽然是自性存在的，但胜义的相并非自性成立。因为能诠、所诠、基础三者只是由心安立，在实相中并不存在。同样，因为没有生，所以说没有灭。生灭二者也与之前相似。在世俗中，仅仅显现生灭之相，但也只是错觉。如果世俗本身根本不存在，那么它就没有生和灭，因此没有生灭。胜义虽然是自性空的，但生灭等三者并不成立，因此是不生不灭的。如此，空性是指由和合所空的意义。因此，和合、相、生、灭等都是唯名安立，所以显示为不存在。而法性是指由遍计所空的意义。如果认为仅仅和合不能成为遍计，那么，如果是有为法，不一定就是遍计。但是，一切有为法都具有遍计的相，因为一切有为法归纳起来，最终都只是境和有境二者。在有境之上，从境被执取来看，有境本身似乎能够独立存在，这就是遍计，因此一切知识都具有遍
English
Among all the various forms of aggregates, the ultimate form of the form aggregate is called the Dharmata form aggregate or the ultimate form aggregate. The remaining aggregates are also similar. Likewise, feeling, perception, mental formation, and consciousness are all emptiness. Emptiness exists between feeling and consciousness. Emptiness is not other than feeling and consciousness. Feeling and consciousness are also not other than emptiness. Combine it in this way. Concluding the explanation of such emptiness, it is said: Therefore, all phenomena are emptiness. Just as the venerable one said: Except for the Dharmadhatu of phenomena, because there are no phenomena, therefore it is so. The absence of characteristics means that the conventional is empty of its own nature, therefore there are no characteristics of it. Just as a vase is not truly existent, so the characteristics of a vase are also not truly existent. Although the ultimate is existent by its own nature, the characteristics of the ultimate are not established by nature. Because the sign, the signified, and the basis are merely established by mind and do not exist in reality. Similarly, because there is no birth, it is said that there is no cessation. These two, birth and cessation, are also similar to the previous ones. In the conventional, there is only the appearance of the characteristics of birth and cessation, but it is only an illusion. If the conventional itself does not exist at all, then it has no cause for birth and no cause for cessation, therefore there is no birth and no cessation. Although the ultimate is empty by its own nature, the three, birth, cessation, etc., are not established in it, therefore it is unborn and unceasing. Thus, emptiness means empty of the compounded. Therefore, compounded things, characteristics, birth, and cessation are all merely conceptual constructs, so they are shown to be non-existent. And Dharmata means empty of conceptual construction. If one thinks that merely compounded things cannot be made into conceptual constructs, then, if it is a conditioned phenomenon, it is not necessarily a conceptual construct. However, all conditioned phenomena have the characteristic of conceptual construction, because all conditioned phenomena, when summarized, are ultimately only the object and the subject. From the perspective of the object being grasped on top of the subject, the subject itself seems to be able to exist independently, which is a conceptual construct, therefore all knowledge has