Tibetan
་བྲལ་གྱི་རིག་པས་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མས་རྒྱུའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པ་ མེད་པ་རྣམས་གྲུབ་ལ། དོན་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཡུམ་གྱི་སྙིང་པོར་འགྱུར་ཞིང་། གཞི་ལམ་ འབྲས་གསུམ་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོའི་སྒོ་ ནས་ནི་སྟོང་ཉིད་གཅིག་པུར་འདུས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞུང་གི་ཚིག་དོན་འཆད་པའི་ སྐབས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་དགོས་ཀྱང་། མཚན་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་བཤད་ཚུལ་འདུ་ ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོ་འདིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་ པ་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་ 17-409 པའི་མདོ། །རྒྱལ་བས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་གང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཉོན་མོངས་བཟློག ། ཁམས་དེ་ཉམས་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རང་བཞིན་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ ལས་ཀྱང་། ཀུན་བཏགས་དང་ནི་གཞན་གྱི་དབང་། །ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ ཏེ། ལུང་དོན་དང་ལམ་བསྒོམས་པས་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་རྣམས་འགོག་ པ་ཡིན་མོད། ཡོངས་གྲུབ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཁམས། ཆོས་དབྱིངས་དམ་པ་ཟད་མི་ ཤེས་དེ་ནི། སྟོང་གཞིའི་ངོ་བོར་རྟག་ཏུ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་རྐྱང་དུ་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་བལྟ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་ དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། ཞེས་སོ། །རང་སྟོང་པར་གྲགས་པ་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ བསམ་པ། སྟོང་པ་ཡང་མི་སྟོང་པ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། མི་སྟོང་པའི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་སྟོང་པ་ ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག བསམ་བྱུང་གི་རིག་པས་ཀྱང་སྟོང་པར་མི་འཛིན་ལ། སྒོམ་པའི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། མི་སྟོང་པ་གཏན་ ནས་མི་སྲིད་པར་གོ་བ་དེ་ཀ་བསམ་བྱུང་གི་བློས་སྟོང་རྐྱང་དུ་ལྟ་བ་ཟད་མ་ཡིན་པའི་སྟེང་དུ། སྟོང་པ་ཡང་མི་སྲིད་པར་གོ་བས་ན། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པར་འཛིན་པ་མ་རུངས་ པར་སོང་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རྣམས་ཤི་བས་སྟོངས་པར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ། ཁྱིམ་རྣམས་ཀྱང་ ཞིག་ན་ཆེས་སྟོངས་པར་འགྱུར
Chinese
以离戏之智，本体空性， 以金刚屑，无有因之相，对于有无生灭之果，无有希求，这些都成立。 仅凭这些道理，就成为佛母之精华，为了遣除对于基、道、果三者的愚昧， 分为了三种解脱门。从本体之门来说，就汇集于唯一的空性之中，这样宣说了。 讲解经文词义之时，虽然需要以其他方式解说，但在名相意义的场合，也应承许这种解说方式。 那么，此经所说之义，主要在于宣说空性。 那么，此空性也如是，《法界赞》中说：空性乃是宣说之经， 诸佛所说的一切，皆能遣除烦恼，不会使彼界衰损。 又如《入三自性之建立》中也说：遍计与依他起，应知是烦恼之体性， 清净之自性，即是圆满成就。 如是宣说，以经文之义和修道，能够遮止由分别念所安立的烦恼诸法。 然而，以圆成实自性清净之界，殊胜法界，无尽无减，乃是空性之本体，恒常存在。 因此，不应仅仅观为空性，如《宝积经》中说：若有观为空性者， 佛说彼不可救药。又如龙树菩萨也说：若有观空性者， 彼等不可成就。如是说。自空宗出名之旧派诸人， 所思所想，空性也依赖于非空性，由于非空性之法不存在，所以空性也不存在。 因此，我们以思辨之智也不执为空性，修持之时，于任何处也不分别，所以没有过失，如是想。 完全理解为非空性根本不存在，这本身就是以思辨之智观为空性，不仅如此， 还理解为空性也不存在，因此，比那更甚，执为极度空性，变得更糟。 如同城市之人死后变得空荡荡，房屋也倒塌，那就变得更加空荡荡了。
English
Emptiness of essence through the wisdom of separation, Absence of causal signs through the Vajra Splinter, and absence of aspiration for the fruits of existence, non-existence, arising, and cessation – these are established. These reasons alone become the essence of the Mother, and for the purpose of dispelling ignorance regarding the three – Ground, Path, and Fruit, it is divided into three doors of liberation. From the door of essence, it is gathered into the single emptiness, so it is said. Although it is necessary to explain the meaning of the scriptures in other ways when explaining the meaning of the words of the scriptures, in the context of the meaning of the names, this way of explaining should also be accepted. So, if the meaning expressed by this sutra mainly shows only emptiness, then, as it is said, in the Praise of Dharmadhatu: Emptiness is the sutra that teaches, Whatever the Victorious Ones have spoken, all of that turns away afflictions, It does not cause that realm to deteriorate. And also from the establishment of entering the three self-natures, Imputation and dependence on others, should be known as the nature of affliction, The nature of complete purification, is considered to be completely accomplished. So it is said, By the meaning of the scriptures and the practice of the path, the afflictions, which are imputed by thoughts, are prevented, However, the realm purified by the perfectly established self-nature, the sacred Dharmadhatu, inexhaustible and undiminishing, is always present as the essence of the basis of emptiness. Therefore, one should not merely look at emptiness, From the Heap of Jewels: Whoever looks only at emptiness, the Victorious One said that they are incurable. And Nagarjuna also said: Those who view emptiness, It is said that they cannot be accomplished. So it is. The old ones, known as self-empty ones, think, emptiness also depends on non-emptiness. Since the dharma of non-emptiness does not exist, emptiness also does not exist. Therefore, we do not grasp emptiness even with the intellect of thought, and when meditating, we do not conceptualize anything, so there is no fault, we think. Understanding that non-emptiness does not exist at all, that itself is looking at mere emptiness with the mind of thought, on top of that, understanding that emptiness also does not exist, therefore, even more than that, grasping extreme emptiness becomes worse. Just as after the people of a city die and it becomes empty, if the houses also collapse, it becomes even more empty.
Tibetan
་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བསམ་བྱུང་དེ་ནི་སྟོང་པར་འཛིན་པ་ ཡིན་པ་གྲུབ་ལ། གཞན་ཡང་དངོས་གཞི་མི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འཛིན་པ་མངོན་ འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཙམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་རང་ཏ་དེ་མིན་ ཤས་ཆེ་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་སྒྲིབ་པ་གང་གི་ཡང་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་དེ་ 17-410 སྔར་བརྗོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་ལམ་མ་འབྲེལ། འབྲེལ་ན་ནི། དངོས་གཞིའི་སྐབས་དེར་ འཛིན་སྟངས་མི་གསལ་བའི་ཆ་ཤས་ཁོ་ནས་ཡོན་ཏན་དུ་མ་སྟེར་ནུས་ཤིང་འཚེངས་ན་མ་ གཏོགས། སྦྱོར་བ་ཐོས་བསམ་སྐབས་ལས་ལྷག་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་ལ། དེ་ནི་སྟོང་རྐྱང་དུ་ འཛིན་པ་དེ་ཁོ་ནས་བསྒོས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འཛིན་སྟངས་མི་གསལ་བ་ཙམ་དེ་ལ་ནི། ངོ་ མཚར་བའི་ཕན་ཡོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ལ་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་ལོག་ ཙམ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ནི། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པའི་དཔྱད་པ་གང་ཡང་སྔོན་དུ་འགྲོ་མི་ དགོས་སོ། །ཡང་སྔར་གྱི་དཔྱད་པ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་སྒོམ་པ་མ་འབྲེལ་བས། ཐར་པའི་དོན་དང་ སྒོམ་པའི་དོན་དུ་དཔྱད་པ་དེ་ཡང་མི་དགོས་པར་འདོད་ན། ཐུག་མེད་ཀྱི་དཔྱད་པ་འདིས་ཅི་ ཞིག་བྱ་སྟེ་རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེ་བས་ན་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། རྟོག་རྣམས་ ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུངས། ། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ལྟ་བ་མཐོ་རུ་རེ་བའང་ཐང་ཆེ་ཆེ་མོ། དོན་གོ་བདེ་བདེ་འདྲ་བ། ཚིག་ལེགས་ ལེགས་ལྟར་སྣང་བ་འདི་འདྲའི་རིགས་མང་པོས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པར་གྲགས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ ཡང་བསླུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཀླུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་ ཞེས་བྱ་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །གང་ལ་རྣམ་རྟོག་སྣང་ཡོད་པ། །དེ་ ལ་སྟོང་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་དངོས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། ཡེ་ ཤེས་ཤར་བ་དང་རྣམ་རྟོག་ནུབ་པ་འགྲོས་གཅིག་པ་ལས། ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ ནི་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་གི་སྣང་བ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ཀྱང་དེའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡང་མི་ འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་ཉིད་ཙམ་ལ་སྤྱི་ལྡོག་ནས། རྒྱན་ལས། མེད་པའི་སྟོང་པ་ ཉིད་ཤེས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ན། །སྟོང་ ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཀུན་བཏགས་རྣམས་ནི། ཞེན་ཡུལ་དུ་ 17-
Chinese
也是一样的。因此，可以确定，通过思考而产生的（空性）是执著于空性。此外，即使仅仅是不作意，但仅仅是纠正显现执著的分别念的禅修，也很可能不是在观察空性本身，而且仅仅是这样，也不会成为任何障碍的对治。像这样（的禅修）与之前所说的见解有关联还是没有关联？如果有关联，那么除非仅仅是不清楚执著方式的部分能够充分地提供功德和满足，否则不会比听闻和思考时更多。而这仅仅是被执著于空性所迷惑。对于仅仅是不清楚执著方式这一点，没有看到有任何奇特的利益，而仅仅是致力于纠正粗大的分别念，则不需要事先进行空性和非空性的辨析。如果认为之前的辨析和之后的禅修没有关联，因此为了解脱和禅修的目的也不需要辨析，那么这种无休止的辨析有什么用呢？只不过是在争论而已。因此，《入中论》中说：“何为颠倒分别念，智者说为辨析果。”意思是说，期望见解高深也是徒劳的。像这种意义简单易懂，词句看似优美的说法，欺骗了大多数在藏汉地区被称为智者的人。因此，导师龙树在《菩提心释》中说：“事物即是分别念，没有分别念即是空性。哪里有分别念的显现，哪里就没有空性。”因此，真正的空性是智慧，智慧生起和分别念消失是同步的。仅仅是没有成立任何事物的空性不是这样的，即使分别念的显现没有消失，也不妨碍存在显现。因此，总的来说，对于仅仅是空性，在《现观庄严论》中说：“知无之空性，如是知有之空性，及自性空性，说名知空性。”如是说，所诠诸法是执著的对境。
English
It is the same. Therefore, it is established that the (emptiness) arising from thought is clinging to emptiness. Furthermore, even if it is just non-mentation, the meditation that merely corrects the appearance of clinging is most likely not observing emptiness itself, and just that alone will not become an antidote to any obscurations. Is such (meditation) related to the view mentioned earlier or not? If it is related, then unless only the part where the mode of clinging is unclear can fully provide merit and satisfaction, nothing more will be gained than during hearing and thinking. And this is only being deceived by clinging to emptiness. Regarding just the point of not being clear about the mode of clinging, no wonderful benefit is seen, and merely striving to correct coarse conceptualizations does not require prior analysis of emptiness and non-emptiness. If it is thought that the previous analysis and the subsequent meditation are not related, and therefore analysis is not needed for the purpose of liberation and meditation, then what is the use of this endless analysis? It is just arguing. Therefore, in the "Entering the Middle Way," it says, "Whatever is a reversed conceptualization, the wise say is the fruit of analysis." This means that hoping for a high view is also in vain. Such statements that seem simple and easy to understand, and whose words seem beautiful, have deceived most of those who are called wise in the Tibetan and Chinese regions. Therefore, the teacher Nagarjuna said in the "Commentary on the Mind of Enlightenment," "Things are conceptualizations, the absence of conceptualization is emptiness. Where there is an appearance of conceptualization, there is no emptiness." Therefore, true emptiness is wisdom, and the arising of wisdom and the disappearance of conceptualization are simultaneous. Emptiness that is merely the non-establishment of anything is not like that, because even if the appearance of conceptualization has not disappeared, it does not contradict the existence of appearance. Therefore, in general, regarding just emptiness, in the "Ornament," it says, "Knowing the emptiness of non-existence, likewise knowing the emptiness of existence, and the emptiness of self-nature, it is said to know emptiness." As it is said, imputed phenomena are the objects of clinging.