Tibetan
འཇིགས་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་དེ་མཉམ་པར་ 17-307 བཞག་པས། བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྟས་ལོགས་པས་ཡིད་མ་རངས་ཏེ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐོ་ བརྩམ་བའི་ཕྱིར་བརྩོད་པས། སའི་ལྷ་མོས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་དཔང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ བརྗོད་པས། བདུད་དཔའ་ཞུམ་ཀྱང་སླར་བར་ཆད་ཀྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས། ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་ལ་ བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་གྲུབ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ནང་ལྟར་དུ་འོག་ མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་པར་ ལོངས་སྐུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར། སྐབས་དེར་བཙུན་མོ་གྲགས་འཛིན་མའི་ལྷུམ་སུ་སྲས་བསྐྲུན་པའང་སྐུ་བལྟམས་ཏེ་ཟླ་བ་ཡང་ སྒྲ་གཅན་གྱིས་བཟུང་བས། སྲས་ཀྱི་མཚན་སྒྲ་གཅན་འཛིན་དུ་གྲགས་སོ། །དེའི་ཚེ་བདུད་རྩི་ ཟས་ཀྱི་བུ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་བཙས་སོ། །གཞན་ཡང་ས་གཡོ་བ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་ དུ་མ་དང་བཅས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལུས་སེམས་བདེ་བས་གྱ་ནོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མཉམ་ པར་བཞག་སྟེ་སངས་རྒྱས་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་གསུམ་ནས་ཚོང་པ་ག་གོན་དང་བཟང་སྐྱོང་ གིས་རྙེད་པ་ཕུལ་བ་སྣོད་ཕལ་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་རུང་བར་དགོངས་པ་ན། རྒྱལ་ཆེན་ བཞིས་རྡོའི་ལྷུང་བཟེད་རེ་ཕུལ་བས། བཞི་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ མཛད་ཅིང་། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བཀོད། སྦྱིན་པའི་ཡི་རངས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན། བདུན་ཕྲག་དྲུག་པ་ ལ་ནགས་སུ་གཤེགས་ཏེ། བདག་གིས་བདུད་རྩིའི་ཐོབ་པ་འདི་གཞན་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་ མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ་དགོངས་ཏེ་ཐུགས་ལས་སུ་གྱུར་པ་ན། ལྷ་ཚངས་པ་ཆེན་པོས་ཤེས་ཏེ་ གསོལ་བ་བཏབ་པ་ནི། མ་ག་རྡར་ན་སྔོན་ཆད་ཆོས་བྱུང་བ། །དག་པ་མ་ལགས་དྲི་མར་བཅས་ 17-308 པར་རྟོགས། །བདུད་རྩི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནི་ཕྱེ་མཛོད་ལ། །དྲི་མ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་བཤད་པར་ མཛོད། །ཅེས་ཞུས་པ་ལ། བཀའ་སྩལ་པ། བདུད་རྩིའི་སྒོ་ནི་བདག་གིས་དབྱེ་བར་བྱ། །ཉན་ པ་སུ་འདོད་སོམ་ཉིས་གསོལ་ཞིག་དང་། །ཚངས་པ་མི་རྣམས་ལ་ནི་གྱ་ནོམ་ཆོས། །གླན་ཀ་མི་ བཙལ་མདོ་ཙམ་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་པར་ བབས་པ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྣོད
Chinese
以怖畏之誓言而平等安住，因魔之境地出現異相而不悅，為作障礙而爭論。地神以圓滿會眾之證人宣說誓言，魔雖膽怯，然復示現種種障礙之相。以禪定力降伏之，於薩嘎月（藏曆四月）十五日，依止極端之禪定，獲得無量之神通等，於黎明之最後時分，證得無上之智慧，成就漏盡之現觀，現證圓滿成佛，成為一切知者如來。如內在一般，於密嚴淨土，與過去諸佛及法界一味，成為圓滿報身七支分十地菩薩之導師。彼時，妃子名聲執持之腹中，亦生下王子，降生時月亮亦被羅睺所食，故王子之名號名為羅睺羅。彼時，甘露食之子阿難陀亦降生。此外，並有大地震動等諸多稀有之徵兆，一切有情皆獲得身心安樂之豐饒。平等安住而成佛後，三七日後，商人嘎貢與善護獻上所得之物，思惟不宜以普通之器皿受用，四大天王各獻上一個石缽，將四者加持為一而受用，並開示皈依，宣說布施之隨喜功德。第六個七日前往森林，思惟我所獲得之甘露若向他人宣說亦無法理解，心生厭離之時，大梵天知曉，乃作祈請：於摩揭陀，昔日曾有佛法生起，然不清淨而有垢染。請開啟甘露法之門，請宣說無垢之證悟。如是祈請後，佛作答言：甘露之門我將開啟，欲聽聞者請再三祈請，梵天，我將為人們宣說豐饒之法，不求代價而略作宣說。如是應允後，於第七個七日降臨，成為說法之法器。
English
Having made a vow of fear and abiding equally, the demons were displeased because of the strange signs appearing in their realm, and they argued in order to create obstacles. The earth goddess, as a witness to the completion of the assembly, spoke the oath. Although the demons were intimidated, they still showed various signs of obstruction. He subdued them with the power of meditation. On the fifteenth day of the Saga month (Tibetan fourth month), relying on the ultimate meditation, he obtained limitless clairvoyance, magical powers, and so on. In the last part of the dawn, he attained the unsurpassed wisdom, accomplished the exhaustion of outflows, and became fully enlightened, becoming the all-knowing Tathagata. As it is internally, in the Dense Array Pure Land of Akanishta, he became the teacher of the Sambhogakaya with seven branches, the bodhisattvas of the ten bhumis, being of one taste with the Buddhas of the past and the realm of Dharma. At that time, a son was born in the womb of the consort Grakdzinma, and when he was born, the moon was also seized by Rahula, so the son's name was known as Rahula. At that time, Ananda, the son of nectar food, was also born. Furthermore, accompanied by many wondrous signs such as the earth shaking, all beings obtained an abundance of physical and mental happiness. After abiding equally and becoming enlightened, three weeks later, the merchants Gagong and Zangskyong offered their gains, but he thought it was not appropriate to use ordinary vessels. The four great kings each offered a stone bowl, and he blessed the four into one and used it. He also taught refuge and proclaimed the joy of giving. In the sixth week, he went to the forest, thinking that even if he taught the nectar he had obtained to others, they would not understand, and when he became discouraged, the great Brahma knew and made a request: "In Magadha, Dharma arose in the past, but it was not pure and had impurities. Please open the door of the nectar Dharma, please explain the stainless realization." After this request, the Buddha replied: "I will open the door of nectar. Those who wish to hear, please ask again and again. Brahma, I will proclaim the abundant Dharma to the people, and I will explain it briefly without seeking a reward." After agreeing to this, he descended on the seventh week, becoming a vessel for the Dharma.
Tibetan
་ལྷག་སྤྱོད་དང་རིང་འཕུར་གཉིས་དགོངས་པས་དེ་གཉིས་དུས་ ལས་འདས་པར་མཁྱེན་ཏེ། ད་ནི་ལྔ་སྡེར་དཀའ་བ་སྤྱོད་དུས་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། ཆོས་ཐོག་མར་བསྟན་པར་བྱའི་དགོངས་ནས། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ ནགས་སུ་གཤེགས། འཁོར་ལྔ་སྡེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང་། བདེན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ ཟླས་པ་ལན་གསུམ་སྟེ། བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་བརྗོད་བྱ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ལ་བརྩམས། ལྟ་བ་གང་ཟག་བདག་ མེད། སྒོམ་པ་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན་རབ་ ཀྱིས་བསྒོམ་ན་ཚེ་གསུམ་ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱར་རང་སངས་རྒྱས་ ཐོབ་ནུས་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཚང་བར་མ་བཤད་པ་ དང་། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ནའི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ སོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་དུས་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ཡིན་པས། བཀའ་དང་པོའི་ཆོས་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས། ཚེ་གཅིག་རང་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་མང་ དུ་བྱུང་ངོ་། །ལམ་འདི་སྟོན་བྱེད་གསུང་རབ་འཕགས་ཡུལ་དུ་མང་པོ་དག་བཞུགས་མོད། བོད་དུ་འགྱུར་བ་རགས་རིམ་ཙམ་ནི། སོ་ཐར་གྱི་མདོ། འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི། གདགས་པའི་ བསྟན་བཅོས། མདོ་སྡེ་ལས་བརྒྱ་པ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ། དོན་དམ་ངེས་པའི་མདོ་སོགས་ འཁོར་ལོ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མདོ་ཆེ་ཆུང་བསྡོམས་པ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པར་ 17-309 གདའ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙོ་ བོར་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བར་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་ བསྐོར་བའི་བརྗོད་བྱ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་ཡངས་པ་ཅན་སོགས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་བློ་གྲོས་མཆོག་དང་ལྡན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ བའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བརྗོད་བྱ་ནི། བསམ་པ་གཞན་ཕན་བྱང་སེམས། སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་ བཅུ་དང་བསྡུ་དངོས་བཞི། ལྟ་བ་བདག་མེད་གཉིས། བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་ནི་འབུམ་ཉི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་སོགས་བཀའ་བར་པ་ཤེར་ཕྱིན་རྒྱས་ འབྲིང་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་སྟོན་པ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་སོགས་ཕྱིར་མི
Chinese
考虑到（佛陀）过度苦行和远离飞行这两种情况，他知道这两种情况都已过时。现在是适合对五比丘进行苦行的时候，因为他们具有恭敬心。因此，他心想应该首先传授佛法，于是前往瓦拉纳西仙人堕处鹿野苑。他与五比丘一起安住，宣说了具有四圣谛的三转十二行相。初转法轮四圣谛的论述是：以戒律、禅定和智慧三者为基础。见解是人无我。修习是止观瑜伽，行为是不害。如果精进者努力修习，可以在三世之内获得声闻阿罗汉果位，或者在百劫之内获得独觉佛果位。虽然提到了六度等名称，但没有完整地阐述其本质。仅凭小乘的三藏经典之道无法获得佛果。由于圆满正等觉佛陀真实住世的时期是果期，因此依靠初转法轮，在同一世获得阿罗汉果位的人很多。虽然在印度有很多阐述此道的经典，但翻译成藏文的粗略版本有：《别解脱经》、《律藏四分》、《施设论》、《百业经》、《缘起经》、《义品决定经》等。初转法轮四圣谛的经典，大小加起来大约有五十部左右。世尊在灵鹫山，为以菩萨为主的大乘根器众生，宣说了中间无相法轮的论述。在王舍城和广严城等地，为以智慧超群的菩萨为主的众生，宣说了最后善加分别的法轮的论述是：发心是利他菩提心，行为是十波罗蜜和四摄，见解是二无我，修习是无分别。阐述这些的经典有《十万颂般若经》等，以及中间的《般若经》广、中、略本，还有阐述菩萨的基、道、果三者的《如来藏经》和《解深密经》等。
English
Considering the two situations of excessive asceticism and remote flying, he knew that both of these were outdated. Now is the appropriate time to practice asceticism for the five monks, because they possess reverence. Therefore, he thought that he should first teach the Dharma, and went to Varanasi, the Deer Park at Ṛṣipatana. He dwelt together with the five monks, and proclaimed the three turns and twelve aspects of the Four Noble Truths. The subject matter of the first turning of the wheel of Dharma of the Four Noble Truths is: based on the three, discipline, meditation, and wisdom. The view is the absence of self of the person. The practice is the yoga of tranquility and insight, the action is non-harming. If a diligent person practices diligently, they can attain the fruit of a Śrāvaka Arhat within three lifetimes, or attain the fruit of a Pratyekabuddha within a hundred kalpas. Although the names of the six perfections and so on are mentioned, their essence is not fully explained. It is not possible to attain Buddhahood by the path of the three pitakas of the Hinayana alone. Since the time when the fully enlightened Buddha actually resided was the time of fruition, many people attained the Arhat fruit in the same lifetime by relying on the first turning of the wheel of Dharma. Although there are many scriptures in India that explain this path, the rough versions translated into Tibetan include: the Prātimokṣa Sūtra, the four divisions of the Vinaya Pitaka, the Dharmaskandha Śāstra, the Avadāna Sūtra, the Pratītyasamutpāda Sūtra, the Arthaviniścaya Sūtra, etc. The first turning of the wheel of Dharma of the Four Noble Truths, the large and small sutras combined, are about fifty in number. The Blessed One, on Vulture Peak Mountain, for the Mahayana disciples whose main focus was Bodhisattvas, proclaimed the intermediate wheel of Dharma of no characteristics. In Rajagriha and Vaishali, etc., for the disciples whose main focus was Bodhisattvas with excellent intelligence, the subject matter of the final wheel of Dharma that was well distinguished is: the intention is altruistic Bodhicitta, the action is the ten Paramitas and the four Saṃgrahavastus, the view is the two absences of self, the practice is non-conceptualization. The scriptures that explain these include the Hundred Thousand Verse Prajñāpāramitā Sūtra, etc., as well as the extensive, intermediate, and concise versions of the Prajñāpāramitā Sūtra, and the Tathāgatagarbha Sūtra and the Saṃdhinirmocana Sūtra, etc., which explain the three bases, paths, and results of Bodhisattvas.