Tibetan
པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ དང་། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། བདེ་གསལ་རྟག་ཏུ་ འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་སྟོང་ཉིད་དེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལྷག་པོ་གཉིས་ཀྱང་བསྣན་ པས་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་ བཙལ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ཡུལ་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ ལྡོག་ཆ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ། ལམ་གྱིས་དམིགས་ལུགས་ལྡོག་ཆ་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ དང་རྟོགས་ལུགས་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ འོད་གསལ་གྱི་རྟོགས་ཚུལ་ཏེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པས་དོན་ དམ་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་ རིམ་པ་གསུམ་པར། སྒྱུ་ལུས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་གསུངས་ཤིང་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པར་འོད་ གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་གསུངས་པ་དང་། སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་ པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་སྣང་བ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པར་མ་གྱུར་པར། དེ་སྲིད་ དུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་ནི། ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ལ། གང་སེམས་པ་གཞན་དག་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ཏེ། ཞེས་ གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐོབ་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མ་ཐོབ་ན། ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ་ རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་མ་དག་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་གྱི་ རྒྱུན་ཡོད། དེ་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྣང་བ་ 5-577 གསུམ་གྱི་སེམས་པ་དང་བྲལ་བ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ དྭངས་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་རེག་པས་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་ན་འཁྲུལ་ སྣང་འགག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ཕྱིན་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། ཚེ་དེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་མི་རྟོགས་པ་ ཡང་མི་སྲིད་མོད། མ་རྟོགས་ན་ཞེས་པ་རྟག་པ་མཐར་བཟུང་ཡིན་གསུང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ཏེ། སྒྱུ་ལུས་དང་པོར་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་རྟོགས་པ་དེ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ནི་ཡིན་ ལ། གསོན་པོའི་ཚེ་ལ་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་ཡང་ལས་ཉོན་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་མོད་སྤྱི་ ཙམ་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྤངས་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་དོ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་སྒྱུ་ ལུས་ཐོབ་པ་འགའ་ཞིག་རྟེན་དེ་ཁོ་ན་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ཐོབ་མ་ནུས་པ་རྣམས་སྲིད་ པར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བྱེད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོད་གསལ་གྱི་ རིམ་པའི་རྟོགས་པ་ནི། ཚེ་འདིའམ་འཆི་ཁའམ་བར་དོའི་རྟེན་གང་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྟེན་ དེ་ཉིད་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་འགྲོ་བས། དེའི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ ཀྱི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤོང་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཇོག་མཚམས་མི་འདྲ་བར་ཤེས་དགོས་སོ། ། ཡང་ཁ་ཅིག་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་འགགས་པ་ཡིན་པ་བདེན་ ཀྱང་། གསོན་པོའི་ཚེ་ལ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ན། སྔར་ གྱི་ལུས་གནས་གྱུར་པ་མིན་ཏེ། སྒྲོན་གསལ་ལས། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་ རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ། ཕུང་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་ན་གནས་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ། ཡི་གེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང་། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། བླ་མའི་མན་ངག་ 5-578 འབའ་ཞིག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བས། ཟུང་འཇུག་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དེ་ཡང་ ཕུང་པོའི་ཟ་མ་ཏོག་ན་གནས་པ་ཞེས་པས། རགས་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ ན། ཚིག་དེ་ནི་བདེ་ཆེན་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཡང་། ཕལ་ཆེར་དུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦས་པ་གསུང་རབ་ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་ བུའི་ནང་ན་བརྗོད་བྱ་འདི་གནས། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ཤ་ཁྲག་གི་དོན་མིན་ ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཀྱང་སྨོས་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི། དཔལ་གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡང་རྒྱུད་གནས་པས། ། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པར་གསལ། །སྤྲོས་པ་དུ་མ་རྒྱས་གྱུར་པས། །གཞན་དུ་སྦས་ ནས་བསྟན་པ་ཡིན། །བྱ་བ་སྤྱོད་པའི་དབྱེ་བ་དང་། །མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་སུ། །མཆོག་ ཏུ་དགའ་བ་གཅིག་པུ་ཉིད། །རྣམ་པ་དུ་མས་རྣམ་པར་གནས། །ཕུང་པོ་རིན་ཆེན་སྣོད་ཉིད་ དུ། །སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། །དེ་ཉིད་འབད་པས་སྦས་མཛད་ནས། །སངས་ རྒྱས་མགོན་པོས་རྣམ་པར་བཞག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དཀྱིལ་ཆོག་ཉི་ཤུ་པ་ལས་ཀྱང་། ། སེམས་ཅན་བག་ལ་ཉལ་དབྱེ་བས། །ཡང་དག་མགོན་པོས་དེ་ཉིད་ནི། །འབད་པས་སྦས་ ནས་ཕུང་པོ་ཡི། །རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག་ཏུ་བཞག །ཅེས་གསུངས་པ་རྣམས་དང་རིག་པ་མཚུངས་ པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ ། ༈ རིམ་པ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་བསྟན་པ། ལྔ་པ་རིམ་པ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་ནི། །འགྲོ་དང་འདུག་དང་ཉལ་དང་ཟ། ། མིག་བཙུམ་འབྱེད་དང་དགོད་པ་ན། །བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །དེ་ཉིད་ རིག་པ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཟ་བ་དང་། མིག་བཙུམ་པ་ སོགས་དབང་ཤེས་ནང་ལ་བསྡུས་པ་དང་། མིག་འབྱེད་པ་སོགས་ཡུལ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་དང་། དགོད་ཅིང་རྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། སྒྱུ་ལུས་ 5-579 ཀྱི་སྣང་བ་རང་བབས་སུ་སྤྲོ་ཞིང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྣང་བ་ཁོ་ན་བདེ་སྟོང་ གི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་དུ་ཐིམ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡང་ སྒྱུ་ལུས་སུ་སྤྲོ་བའི་ལྡང་འཇུག་འདི། སད་པའི་དུས་དང་གཉིད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་ རྩོལ་མེད་པར་རང་ཤུགས་སུ་བྱུང་བ་ནི་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་པོར་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་བླ་མས་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་སྤྲོད་པས། འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་གོམས་པ་ཐོབ་པས། དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་གནས་ལུགས་རིག་པ་དེ། བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་ལྡང་འཇུག་གི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འཁྱོངས་ཤིང་གནས་པའོ། ། ༈ རང་འབྲས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འཆར་ཚུལ། དྲུག་པ་རང་འབྲས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འཆར་ཚུལ་ནི། གཟུགས་བཅས་འོད་ཟེར་དེ་དང་ དེ། །རྣམ་ཤེས་རླུང་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །སེམས་ ཅན་དོན་དུའང་ལན་འགའ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དྭངས་པའི་ཆུ་ཀློང་ལས། །ཉ་དག་མྱུར་ བར་ལྡང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་གསལ་ལས། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་འབྱུང་ བར་བཤད།
Chinese
即是，如此十六空性，以及，由于一切戏论止息之故，有事空性，以及，由于安乐光明恒常不变之故，无事空性，再加上两种共同的特征，就是十八空性。十六空性的特征，应当从彼续中寻找。因此，对于境之安住方式唯一的空性，有十八种特征的差别，道以所缘的方式，从各自差别的门径进入的方式和证悟的方式，出现十八种，是如此这般。这是密咒不共的光明证悟方式。在《摄行论》中说：“以十八空性的次第，进入胜义谛。”其意义就是如此。又，这应当考察，在上面第三个次第中，说幻身是不退转的，并且在无上密意中，光明的时候说是不退转的，以及，《摄行论灯》中说：“进入如幻三摩地的人们，乃至没有获得现证胜义谛之前，都是会退转的。那是什么原因呢？乃至三种显现没有完全清净之前，都是遍计的识。乃至有分别念，就有烦恼习气的相续。烦恼习气的相续，又会转为有。谁与其他的念头分离，那就是完全清净的处所。”这样说了。即使获得了幻身的次第，如果没有获得光明的次第，就会退转，因为自性的三种显现没有清净，所以有三界的烦恼种子的相续。因为有它，就会取生。谁与具有自性的三种显现的念头分离，那么，所有烦恼性的法的实相，直接触及清净大乐的智慧而证悟实相时，错觉止息是法性，因此获得不退转之义。这里有些人认为，获得幻身之后，就不可能因为烦恼而受生，并且在那一生中也不会证悟胜义谛。
English
That is, thus, the sixteen emptinesses, and, because all elaborations cease, the emptiness of things, and, because bliss and clarity are constant and unchanging, the emptiness of non-things, plus two common characteristics, are the eighteen emptinesses. The characteristics of the sixteen emptinesses should be sought from that very tantra. Therefore, for the object, the way of abiding, the single emptiness, there are eighteen differences in characteristics. The path, in the way of the object of focus, enters through the gates of each difference, and the way of realization, eighteen arise in this way. This is the uncommon clear light realization of mantra. In the Compendium of Practices, it says, "Through the sequence of the eighteen emptinesses, one enters the ultimate truth." The meaning is thus. Also, this should be examined. In the third stage above, it is said that the illusory body is irreversible, and in the unsurpassed intention, it is said that the clear light is irreversible, and in the Lamp of the Compendium of Practices, it says, "Those who have entered into the illusion-like samadhi will revert until they have obtained the direct realization of the ultimate truth. Why is that? Until the three appearances have not become completely pure, they are the completely conceptualized consciousness. As long as there is conceptualization, there is a continuum of habitual tendencies of afflictions. The continuum of habitual tendencies of afflictions will again turn into existence. Whoever is separated from other thoughts, that is the place of complete purity." Thus it is said. Even if one has attained the stage of the illusory body, if one has not attained the stage of clear light, one will revert, because the three appearances of self-nature are not pure, so there is a continuum of the seeds of afflictions of the three realms. Because it exists, one will take birth. Whoever is separated from the thought of the three appearances with self-nature, then, when the reality of all afflicted dharmas directly touches the wisdom of pure great bliss and realizes the reality, the cessation of illusion is the nature of reality, therefore, one obtains the meaning of irreversibility. Here, some people think that after obtaining the illusory body, it is impossible to be born due to afflictions, and that one will not realize the ultimate truth in that lifetime.
Chinese
，但如果说“不证悟”就是执持常边，也不是这样，因为一旦最初获得了幻身，就不可能失去证悟，所以才是不退转。即使在活着的时候获得幻身，也不会因业和烦恼而受生于轮回，但总的来说，仅仅获得幻身并不意味着断绝了受生。有些人在中阴身后获得幻身，却无法仅凭那个所依获得光明次第，他们仍然会受生于有，因为受生是针对化身而言的。如果对光明次第的证悟，无论是在今生、临终或中阴的所依上产生，都能在那个所依上最终完成光明次第，那时就能舍弃三界的一切烦恼种子，因为不会在三界中受生，所以称为不退转。因此，必须了解不退转的不同安立界限。 还有些人认为，一旦获得意义光明，受生的可能性就断绝了，这是真实的。如果在活着的时候生起意义光明，并立即获得双运，那么之前的身体就不会转变。如《灯明》中所说：“完全清净的天瑜伽，超越一切分别念，各自以自证智为佛陀的行境，安住在珍宝蕴的容器中，远离有和无的边，不是追随文字者和思辨者的境界，只能通过上师的口诀来了解。”因此，清净双运的幻身也安住在蕴的容器中，难道不是安住在粗身之中吗？这句话指的是大乐双运之身是八万四千法蕴的所诠，但大多以不明显的方式隐藏在如经典容器中，所诠安住其中。蕴并非指血肉之躯。因此才说是珍宝蕴，对取蕴说珍宝有什么必要呢？《吉祥秘密成就》中说：“彼即是彼亦住于续，吉祥秘密集显明，广说……
English
, but if it is said that "non-realization" is to hold on to the extreme of permanence, it is not so, because once the illusory body is initially obtained, it is impossible to lose realization, so it is irreversible. Even if the illusory body is obtained while alive, one will not be born into samsara due to karma and afflictions, but in general, merely obtaining the illusory body does not mean that one has cut off rebirth. Some people obtain the illusory body after the bardo, but are unable to obtain the stages of luminosity solely on that basis, they will still be born into existence, because rebirth is for the sake of the nirmanakaya. If the realization of the stages of luminosity arises in this life, at the time of death, or on the basis of the bardo, one can ultimately complete the stages of luminosity on that basis, and at that time one can abandon all the seeds of affliction of the three realms, because one will not be born in the three realms, so it is called irreversible. Therefore, it is necessary to understand the different limits of the establishment of irreversibility. Some also think that once the meaning luminosity is obtained, the possibility of rebirth is cut off, which is true. If the meaning luminosity arises while alive, and one immediately obtains union, then the previous body will not be transformed. As it says in the Lamp Illuminating: "The yoga of the completely pure deity, which transcends all conceptual thoughts, is the object of the Buddhas' activity, each with its own self-awareness, residing in the container of the precious aggregate, free from the extremes of existence and non-existence, not the realm of those who follow letters and speculators, but is to be known only through the oral instructions of the guru." Therefore, the illusory body of pure union also resides in the container of the aggregate, is it not residing in the center of the gross body? That sentence refers to the body of great bliss union being the object of expression of all eighty-four thousand aggregates of dharma, but mostly it is hidden in an inconspicuous way in the container of scriptures, and the object of expression resides within it. The aggregate does not refer to flesh and blood. Therefore it is also said to be a precious aggregate, what is the need to say precious to the appropriated aggregate? In the Glorious Secret Accomplishment it says: "That is that, it also dwells in the continuum, the glorious secret assembly is manifest, extensive explanation..."