Tibetan
གས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཁམས་གསུམ་ དང་། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་། ལུས་རྣམས་ཀུན་ནི་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ པ་དང་། ཁཾ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། མཆོད་པ་ནི་ཐིམ་པའི་དོན་ དང་། བསྐལ་པ་གསུམ་ནི། རགས་པ་དེ་རྣམས་ཐིམ་པའི་རྗེས་སུ་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཀྱང་རྟོགས་པ་དང་མཐོང་བར་ མི་འགྱུར་བའི་འོད་གསལ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འཆར་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་སྐབས་ཀྱི་ འགྲེལ་པ་ལས། ཡི་གེ་ཁཾ་ནམ་མཁར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་ པར་བྱས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་རིམ་གྱི་ཞུགས་པ་དེ་བྱས་ན། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་ མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས། བདག་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞུགས་ཞེས་པས་ སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་མེད་པར་འགྲོ་དགོས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ མཐོང་བ་ནི། སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སེམས་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ 5-573 དེ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ ཞེས་པས། སེམས་ལ་དངོས་པོའི་སྣང་བ་འགགས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་མེད་པར་སོང་བ་མ་ ཡིན་པར་ལྟར། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ཞེས་པས་ཀྱང་། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་འོད་ གསལ་བདེ་སྟོང་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྐུ་མེད་པར་སོང་ བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་དེར། སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བས་མཐོང་ ལམ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་གནས་ལུགས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ནི། མ་རིག་ པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་རྟགས་ཡིན་པས། སེམས་རྒྱུད་དེའི་འཁྲུལ་པ་མ་སྤངས་ པར་ནི་འགྲོ་ན། མཐོང་ལམ་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ནི་ག་ལ་ཡིན། འོན་ ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་ཤེས་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་དེ་རང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་ མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ལ་ ཡོད་པ་མ་མཐོང་བ་སྤྱིར་སྐྱོན་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཐོང་ལམ་ཉིད་ལ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ནི། སྐྱོན་དུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་ མཐོང་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་མཁྱེན་ནམ་མི་མཁྱེན་ཞེ་ན། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་དེར་ལྷ་སྐུ་དེའི་ རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་དང་བདེ་ཆེན་ནི་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ལ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཟུང་འཇུག་ གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་མ་མཁྱེན་པར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་བས་ ན་ལྷ་སྐུ་དེ་ལ་ཡང་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། མཐོང་ ལམ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་དགོས་པར་མ་ངེས་ཏེ། དེའི་རྣམ་ཆ་ནས་མ་མཐོང་པ་ཙམ་ནི་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་ཆ་ཤས་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བས་བསྐྱེད་པས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་དེ་ནི་ 5-574 སྤངས་ཟིན་པས། སྐབས་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། མ་རིག་པའི་ བག་ཆགས་དང་དེའི་རྣམ་ཆ་གཟུགས་སུ་ཤར་བ་དེ་དག་ནི།སྐབས་དེའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། གནས་ཚུལ་ལ་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེས་ཀྱང་ མེད་པར་གཟིགས་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། རྟོགས་ཚུལ་ལམ་[མ་]མཐོང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། འདིར་མ་ཟད་མདོ་སྔགས་གནས་ སྐབས་ཀུན་ཏུ་གོ་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྐབས་འདིར་གལ་ཆེ་བའི་ དོན་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱི་བསྒོམ་ དགོས་ཤིང་། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིམ་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་ བ་ལས། ལུས་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་མཆོག །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད། །མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་བདེ་ བ་ཆེ། །འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་དག་པ། །གང་ཕྱིར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏིར་ཞུགས། །ཡང་དག་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་འདོད། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་རྟོག་སྣང་བ་མཆེད། །ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད། ། རྣམ་རྟོག་རླུང་གི་ངལ་གསོ་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་ སྐུ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དངོས་ནི་ཡང་དག་སྟོང་ པ་ཉིད་དང་སྣང་བ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་གཞི་ཡིན་པས་མཚན་ གཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ གསུམ་པོ་འདིར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་འདིར་སྟོང་ཉིད་བཅོ་ བརྒྱད་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་ནི། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མངོན་དུ་ བྱེད་ལ། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་གཞིག་གི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པ་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་གཞིག་དངོས་གཞིས་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ 5-575 སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའམ། སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་དག་པར་ཤེས་ པས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འཁོར་ བའི་རྒྱུ་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞིང་། རིལ་འཛིན་རྗེས་གཞིག་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པས། རླུང་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅུ་དང་བཅས་པ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་། སྣང་བ་གསུམ་པོ་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ གཏད་བྱས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་འོད་གསལ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་ བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་གསལ་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་འགགས་ པ་ནི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་ གསལ་ལས་ལངས་པའི་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མང་ པོ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་དཔེ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ ཉིད་དང་། སྐུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུའི་ཆོས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་བདེ་ཆེན་ཟད་པ་མེད་པ་ནི་ དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། དེའི་ཤུལ་ཏུ་རང་རིག་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྤྲོས་པ་དེ་དག་གང་དུའང་མ་ གྲུབ་བོ་ཞེས་པའི་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་བློའི་བཏགས་བྱ་ཙམ་མ་གཏོགས་མ་གྲུབ་ པར་ཤེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་པོ་རྟོགས་བྱེད་ ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རིག་པ་ངོས་ 5-576 གཟུང་དང་བྲལ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་བཞི་ཅར་ཚང་བར་བྱེད་
Chinese
གས་མི་འགྱུར། །這樣說道，智慧壇城是三界，偉大的金剛是幻化的身，一切身是使一切平等，空（藏文：ཁཾ，梵文天城體：खं，梵文羅馬擬音：khaṃ，漢語字面意思：空）是虛空，是進入光明空性的意思，佛是五蘊，菩薩是六根，供養是融入的意思，三劫是：粗大的那些融入之後，次第產生三種顯現，以及與佛的智慧相似的三種顯現的覺悟和見到也不會改變的光明也將在那之後顯現，這是說。這個時候的註釋中說：字母空（藏文：ཁཾ，梵文天城體：खं，梵文羅馬擬音：khaṃ，漢語字面意思：空）是虛空，因此以次第毀壞的順序使事物不存在，如果自己也做了次第進入的那樣，金剛智慧將與虛空平等。這樣說道，自己進入無物，這樣想著幻化身會消失，不是這樣的，又這樣說道，如實見到是如無顯現般安住。這樣心安住在無顯現上，是進入無物的意義。因此，心進入無物，這樣說，是心的事物顯現止息了，就像心沒有消失一樣。幻化身進入無物，這樣說，也是幻化身了悟到唯是光明樂空，除此之外沒有其他的意思，不是身消失了。那麼在見道的時候，幻化身存在卻沒有見到，這樣見道就成了錯誤，如果這樣說，一般來說，本性上存在卻沒有見到，這是被無明的習氣遮蔽的徵兆，如果心相續沒有捨棄那個錯誤而行，那麼見道者也哪裡是捨棄了一切錯誤呢？然而僅僅從沒有見到的角度來說，知道那個並不會變成錯誤本身，就像眼識沒有見到聲音，那也不會變成錯誤一樣。本性上存在卻沒有見到，一般來說是缺點，但並不是見道本身不允許的缺點。僅僅是世俗上存在卻沒有見到，也並不一定是缺點，否則聖者
English
གས་མི་འགྱུར། །Thus it is said that the wisdom mandala is the three realms, the great vajra is the illusory body, and all bodies make everything equal. Khaṃ (藏文：ཁཾ，梵文天城體：खं，梵文羅馬擬音：khaṃ，漢語字面意思：Space) is space, which means entering the luminosity of emptiness. Buddha is the five aggregates, Bodhisattva is the six senses, offering is the meaning of absorption, and the three kalpas are: after those coarse things are absorbed, the three appearances arise in sequence, and the realization and seeing of the three appearances similar to the wisdom of the Buddha, and the luminosity that does not change will also appear after that. This is what it says. The commentary at this time says: The letter Khaṃ (藏文：ཁཾ，梵文天城體：खं，梵文羅馬擬音：khaṃ，漢語字面意思：Space) makes space, so it makes things non-existent in the order of gradual destruction. If one also does that gradual entry, the vajra wisdom will become equal to space. Thus it is said that one enters into nothingness, thinking that the illusory body will disappear, but it is not so. It is also said that seeing as it is is to abide as if there is no appearance. Thus, the mind abiding in no appearance is the meaning of entering into nothingness. Therefore, when the mind enters into nothingness, it means that the appearance of things in the mind has ceased, just as the mind has not disappeared. When the illusory body enters into nothingness, it also means that the illusory body realizes that it is only luminosity, bliss, and emptiness, and there is nothing else, not that the body has disappeared. Then, at the time of the path of seeing, the illusory body exists but is not seen, so the path of seeing becomes a mistake. If you say so, in general, existence in nature but not seeing is a sign of being obscured by the habits of ignorance. If the mindstream does not abandon that mistake and go, then how can the path of seeing abandon all mistakes? However, just from the point of not seeing, knowing that does not become the mistake itself, just as the eye consciousness does not see sound, it does not become a mistake. Existence in nature but not seeing is generally a defect, but it is not a defect that is not allowed on the path of seeing itself. It is not necessarily a defect that is only conventionally existent but not seen, otherwise the noble ones
Chinese
如果这样，所有等持智慧也都会变成错误的。虽然没有见到是真实的，但要知道是否知晓。在见道的时候，那个本尊的自性空性和大乐是见到、证悟和知晓的。因为没有获得双运的智慧，所以必须理解为从本尊形象的方面来说是不知晓的。因此，对于那个本尊来说，虽然实相法界的方面在实情上是存在的，但因为见道不是一切智智，所以不一定非要见到。仅仅是从它的形象方面没有见到而已。与它混合存在的世俗的成分，是由自性的显现所产生的，属于三界轮回的那些已经断除了。因此，此时在世俗中也不存在，所以没有见到。无明的习气和它的形象显现为色法，那些虽然在那个时候的补特伽罗的相续中仅仅是世俗存在，但在实情上是不存在和不成立的，智慧也像不存在一样看待，所以没有见到。 像这样的证悟方式或者[没有]见到的方式，不仅在这里，在显宗密宗的所有情况下都是必须理解的重点。另外，此时重要的意义是，光明次第必须修习进入十八空性的方式。那么，它的不共次第又是什么样的呢？就像金刚鬘续中所说的那样：“安住于身即为胜，一切自性恒时住，诸法一切皆显现，体性立为空性。由此智慧安乐大，光明清净极明亮，何故入于阿瓦都底，真实立为空性。诸法分别显现增，断除一切诸分别，分别风息得止息，彼即说为空性。”因此，自我加持的身体是体性空性，所有光明真实空性是真实空性，三种显现是一切法空性的基础，因此说是基础空性。证悟十八空性的智慧也包含在这三种空性中。然而，在这个光明次第中，十八空
English
If so, all meditative wisdom would also become erroneous. Although not seeing is true, one must know whether one knows or not. At the time of the path of seeing, the selflessness and great bliss of that deity are seen, realized, and known. Because the wisdom of union has not been attained, it must be understood that one does not know from the aspect of the deity's form. Therefore, for that deity, although the aspect of the reality of the Dharma realm exists in reality, since the path of seeing is not omniscient wisdom, it is not necessarily required to be seen. It is only that one has not seen from its aspect. The conventional part that exists mixed with it, which is produced by the appearance of self-nature and belongs to the three realms of samsara, has already been abandoned. Therefore, it does not exist in the conventional sense at this time, so it is not seen. The imprints of ignorance and their appearance as form, although they exist only conventionally in the continuum of that person at that time, are not existent or established in reality, and wisdom also sees them as non-existent, so they are not seen. Such a way of realization or [not] seeing is important not only here, but in all cases of sutra and tantra. Furthermore, the important meaning at this time is that the stages of clear light must be practiced in the way of entering the eighteen emptinesses. So, what is its uncommon order like? As it is said in the Vajramala Tantra: "That which abides in the body is supreme, all self-nature always abides, all dharmas appear, the nature is established as emptiness. From this, wisdom is great bliss, the clear light is perfectly pure, why enter the Avadhuti, truly establish as emptiness. All dharmas, conceptual appearances increase, cut off all discriminations, the breath of discrimination ceases, that is said to be emptiness." Therefore, the self-blessed body is the emptiness of nature, all clear light, the true emptiness is the true emptiness, and the three appearances are the basis of the emptiness of all dharmas, so it is said to be the emptiness of the basis. The wisdom of realizing the eighteen emptinesses is also included in these three emptinesses. However, in this stage of clear light, the eighteen emptinesses