Tibetan
ས་ནི་འཁོར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སེམས་སེམས་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སེམས་སོ། །དོན་དམ་གྱི་སེམས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ དང་ཟུང་འཇུག་གི་སེམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ ཡང་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་དང་། སེམས་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་བརྡས་ བསྟན་པ་སྲིད་ཀྱང་། དཔེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ལ་དགོངས་པ་དང་། དགོས་པའི་ ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གཟིགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། ། 4-351 དོན་ཚན་གཉིས་པ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དགོད་པ་ནི། སེམས་གཉིས་པོའི་ངོས་ འཛིན། དཔལ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལས། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སད་ པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་ངེས་པའོ། །ཞེས་དང་། གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བག་ ཆགས་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་སེམས་ཡོད་པའི་སེམས་དེ་ ནི་སེམས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཁོར་བའི་སེམས་དང་བྲལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ གཞན་ཡོད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་མིང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་སྟེ། གནས་སྐབས་བཞིའི་སེམས་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་དང་། དྲི་མ་རྣམས་ལས་གདོད་ནས་གྲོལ་ བའི་སེམས་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་འདི་ལྟར་སེམས་པར་འགྱུར་ ཏེ། འཁོར་བའི་སེམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་མྱང་འདས་ཀྱི་སེམས་ནི་བག་ཆགས་ལས་གྲོལ་ བའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་ངོས་བཟུང་དུ་མི་རུང་ངོ་། ། ཞེས་པ་འདིའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་ ཅན་གྱི་མིང་གི་ཞེས་པའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་ཚིག་ནི། དེ་དག་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་ མིན་ཅིང་རྣམ་འགྱུར་མིན་ཏེ་ཁྱབ་བྱེད་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང་ ས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་མིན་ཞིང་རྣམ་འགྱུར་མིན་ཏེ་ ཞེས་མྱང་འདས་ཀྱི་སེམས་ནི་ས་སོགས་ལ་གནས་པར་བཤད་ཅིང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ས་ལ་ སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་སོགས་འཁོར་བར་བཤད་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ། འཁོར་ བ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན་པར་གསལ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རྒྱུད་ལས། བུམ་པའི་ནང་དུ་ཆུ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་འགྲོ་བ་མིན་པ་ཇི་ལྟ་ 4-352 བར། །མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་དེ་ བཞིན་ཉིད། །ཅེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སེམས་འཁོར་བ་ ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ལ་གནས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཅིངས་ཤིང་མ་གྲོལ་ བའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། ། དོན་ཚན་གསུམ་པ་བརྒལ་ལན་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། ཡང་འདི་ལྟར་སེམས་ པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་མྱང་འདས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཙམ་ ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས་མྱང་འདས་དངོས་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཁོར་བའི་སེམས་ཁོ་ན་རང་ བཞིན་གྱི་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་མམ། བདེན་པར་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ དབྱེ་བ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་བརྡས་བསྟན་པས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་གྲུབ་ཅིང་། འཁོར་བའི་སེམས་ལས་གཞན་པར་བཤད་པས། དེ་གཉིས་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་བཞིན་མྱང་འདས་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི། མྱང་འདས་དངོས་མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་མྱང་འདས་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་གཙོ་ བོ་ཡིན་ལ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལམ་གྱིས་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ནི་རྣམ་གྲངས་པའི་མྱང་འདས་ ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་མྱང་འདས་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ ཡིན་ལ། གློ་བུར་དྲི་སྤངས་ཀྱི་མྱང་འདས་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ ལས་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་ནི་རང་བཞིན་མྱང་འདས་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། གློ་བུར་གྱི་དེ་ནི་རྗེས་ཐོབ་དག་པའི་ སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་ རྣམ་པར་དག་པར་གཟིགས་ཤིང་། གློ་བུར་གྱི་དེ་ལས་གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་ཁོ་ན་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མཚན་བཞི་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ཡོད་ 4-353 མ་མྱོང་བས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་ཤིང་། སྒྲིབ་པ་སྔར་ཡོད་དང་ ཕྱིས་སྤངས་པ་གཉིས་ཆར་གཟིགས་རྒྱུ་མེད་པས། གློ་བུར་གྱི་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མཚན་ལྔ་པ་ནི། རང་བཞིན་མྱང་འདས་ནི་གདོད་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གནས་ལ། དེའི་ཕྱིར་ར
Chinese
地是轮回和，世俗的心和，心与心性二者区分的心。胜义的心是法界和双运的心。有些时候，世俗的心也以自性光明和，心性和，智慧等词语来表示，虽然可能因为只是相似的例子而有所指代，或者因为看到了某些必要的差别而进行表示，但那不是真实的，只是假立的。4-351 第二点是为了证明这一点而引用的教证是：两种心的认定。《吉祥无垢光》中说：如是轮回之心的自性觉醒等差别确定为四种。以及，因为是从轮回习气中解脱的心之法性，所以，凡是有心的心，就不是心。如是远离轮回之心，有其他的涅槃之心，这是以金刚持之名，世尊所说的。也就是说，四种状态的心是轮回的心，从诸垢染中本来解脱的心是涅槃的心。又有些人这样认为：轮回的心就是那个，但涅槃的心是从习气中解脱的心之法性，所以说的是具有二种清净的圆满佛陀的法界智慧，而不能认定为有情的心。这是指这个。对此进行辩驳：不是这样的。上面引用的教证中，金刚持之名的解释根本词句是：彼等之中金刚持非自性亦非变异，无有遍行自性。并且，在那的注释中也说：地等这些之中，金刚持非自性亦非变异，如是涅槃之心安住在地等之中。并且，还是在那里面说：地等是自性和变异，是不清净的轮回蕴等，如是说地等是轮回，所以轮回之法的法性，或者轮回者的心自性光明，已经清楚地成立了。同样地，
English
Earth is samsara, and the mind of conventional truth, and the mind that is divided by the duality of mind and mind-nature. The mind of ultimate truth is also the mind of dharmadhatu and union. At times, the mind of conventional truth may also be indicated by terms such as self-luminous nature, mind-nature, and wisdom. Although it may be referred to because it is only a similar example, or because it is shown after seeing some necessary differences, it is not real, but merely a designation. 4-351 The second point is to cite the scriptural authority to prove this: the identification of the two minds. From the Glorious Stainless Light: Thus, the distinctions such as the self-awakening of the nature of the mind of samsara are determined to be four types. And, because it is the dharma-nature of the mind that is liberated from the habitual tendencies of samsara, therefore, whatever mind has mind is not mind. Thus, the Blessed One, by the name of Vajradhara, spoke of another mind of nirvana that is separate from the mind of samsara. That is to say, the mind of the four states is the mind of samsara, and the mind that is originally liberated from all defilements is the mind of nirvana. Again, some may think like this: the mind of samsara is just that, but the mind of nirvana is said to be the dharma-nature of the mind that is liberated from habitual tendencies, so it refers to the dharmadhatu wisdom of the perfect Buddha who possesses two kinds of purity, and it cannot be identified as the mind of sentient beings. This refers to this. To this it is argued: It is not like that. In the scripture cited above, the root words to be explained by the name of Vajradhara are: Among them, Vajradhara is neither self-nature nor transformation, and has no pervasive self-nature. And, in its commentary it also says: Among these, such as earth, Vajradhara is neither self-nature nor transformation, thus the mind of nirvana abides in earth and so on. And, again, in the same it says: Earth and so on are called self-nature and transformation, which are impure aggregates of samsara and so on, thus it is said that earth and so on are samsara, so the dharma-nature of the dharma of samsara, or the mind of samsara-dwellers is clearly established to be self-luminous. Similarly,
Chinese
又说，如同在瓶中取水，但虚空并非随之而去。 4-352 遍布虚空的金刚持，远离处所和相状，如是安住于身体的中央。又，在它的注释中也说，涅槃的心，超越轮回，安住于一切的业中，不被任何事物束缚，也不解脱。这样说也十分清楚了。 第三个要点是通过辩驳来确定：又会这样想，这里所说的涅槃的心，也只是指自性涅槃，并非真正的涅槃。那也只是轮回的心，仅仅是自性不成立，或者只是没有真实性而已，不应区分为识和智慧吧？如果这样想，金刚持的象征所表示的也是智慧，并且说它不同于轮回的心，因此，这二者是识，本体是不同的。自性涅槃是有的，但不是真正的涅槃。如果这样想，它本身就证明了是真正的涅槃，因为自性涅槃是涅槃的主要部分，而通过道来去除暂时性的污垢的涅槃，只是名相上的涅槃而已。第一个理由是，自性涅槃是事物的实相，而去除暂时性污垢的涅槃，只是世俗因缘聚合的缘起显现；第二个理由是，自性涅槃是无分别智慧的对境，而暂时性的涅槃是后得清净的行境；第三个理由是，佛陀在自显现中看到的是自性清净，而暂时性的涅槃只会产生调伏对象的他显现；第四个理由是，世俗轮回的一切法，从一开始就不曾存在过，因此佛陀看到的是自性清净，由于没有可看到的先前存在的和后来去除的两种障碍，所以暂时性的涅槃不是佛陀的智慧所能看到的；第五个理由是，自性涅槃是原始的，因此它存在于一切轮回和涅槃的场合中，因此。
English
Furthermore, it is said that just as when water is taken in a vase, the sky does not go with it. 4-352 The all-pervading Vajradhara of space, being separate from place and form, abides in the center of the body in suchness. Moreover, in its commentary, it is also said that the mind of nirvana, which transcends samsara and abides in all actions, is neither bound nor liberated by anything. This statement is also very clear. The third point is to establish through refutation: Again, one might think like this, that the mind of nirvana mentioned here only refers to the nature of nirvana, and is not the actual nirvana. That is just the mind of samsara, merely that its nature is not established, or that it is simply without truth. It is not appropriate to distinguish between consciousness and wisdom, is it? If one thinks like that, it is established that what is indicated by the symbol of Vajradhara is also wisdom, and because it is said to be different from the mind of samsara, these two are consciousnesses, and their essence is different. The nature of nirvana exists, but it is not the actual nirvana. If one thinks like that, it itself proves that it is the actual nirvana, because the nature of nirvana is the main part of nirvana, and the nirvana in which temporary stains are removed by the path is only a nominal nirvana. The first reason is that the nature of nirvana is the reality of things, and the nirvana in which temporary stains are removed is only the appearance of dependent origination from the accumulation of conventional causes and conditions; the second reason is that the nature of nirvana is the object of non-conceptual wisdom, and the temporary one is the object of subsequent pure conduct; the third reason is that Buddhas see self-appearing phenomena as naturally pure, and from the temporary one only the other-appearing phenomena of those to be tamed arise; the fourth reason is that all conventional samsaric dharmas have never existed from the beginning, so Buddhas see that naturally pure one, and since there are no two obscurations, the previously existing and the later removed, to be seen, the temporary one is not seen by the wisdom of the Buddhas; the fifth reason is that the nature of nirvana is primordial, so it exists in all occasions of samsara and nirvana, therefore.