Tibetan
་བདུན་ཅུ་བཞེས་པ་དང་དཔལ་ས་སྐྱའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མེ་བྱི་བའི་ལོ་ཁྲ་ཟླ་ཡི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནུབ་མོ། 1-60 ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ངེས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐུ་གཤེགས་སོ། །འདིའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱས་པར་ཁོ་བོས་བཤད་ པར་ག་ལ་ནུས། དེ་ཉིད་ཀྱི་གདུང་དང་ཉེ་བའི་ཆོས་སྲས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པར་བལྟའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་དེ་ལ། བླ་མ་ལོ་ ཙཱ་བ་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉེ་འབྲེལ་ཀྱི་རྟོག་པ་སྤངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་མི་གཉིས་པའི་གུས་པ་ཆེན་པོས་མཉེས་པར་མཛད་ནས། རྒྱུད་དང་གསུང་ངག་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་བརྗོད་ན་འདི་ལྟར་ཐོས་ཏེ། བླ་མ་ལོ་ཙཱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་དང་པོ་ཆོས་རྗེ་པའི་རྣམ་ཐར་ནི་ རིན་པོ་ཆེ་པའི་ཞལ་ནས་སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས། ཀུན་མཁྱེན་མ་ལགས་ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད། །ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད་ཀོ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །གསུངས་པ་བཞིན་ཁོང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལ་ཁོང་དང་མཉམ་པ་ གཅིག་གིས་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་བརྗོད་མི་ནུས་ཀྱང་། བྱིན་རླབས་འབྱུང་བས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན་ཆོས་རྗེ་པ་འདི་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཡ་མཚན་གྱི་རྨི་ལྟས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་མགོ་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་རྒྱན་པར་མཛད་ནས་བྱོན་པ་ཡིན་གསུངས། 1-61 ལྷུམས་ན་བཞུགས་ཙ་ན་ཡུམ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་རྨི་ལྟས་བཟང་པོ་བྱུང་བསྟན་ཅིང་། བལྟམས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བལྟམས་པའི་ལྟས་ཚོ་བྱུང་དང་སྐྱེད་ཅུང་ཟད་བསྲིངས་ཏེ་རིང་ པོ་མ་ལོན་པ་ན་བག་ཆགས་སད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྐད་དུ་གསུངས་པས་ཡུམ་ན་རེ། འདི་ལ་གུ་བ་གཅིག་རང་མཆིས་བ་ལགས་སམ་ཟེར་བས། རྗེ་པས་སཾསྐྲི་ཏའི་སྐད་མཁྱེན་ པས་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་ལ་གུ་བ་བྱུང་དོགས་མེད་གསུངས། ཡང་གོག་ཐུལ་ཐུལ་བའི་དུས་ན་ས་ལ་ཕྱག་མཛུབ་ཀྱིས་ན་ག་ར་དང་ལན་ཚ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཡིག་བྲིས་ཀྱིན་ཀློག་པའི་ཚུལ་མཛད་ ཀྱིན་བསུབས་ཀྱིན་གཏོང་བ་བྱུང་གསུངས། རྒྱ་ཡིག་བོད་ཡིག་གཉིས་མ་བསླབས་པར་སྔ་མོར་ཤེས་འདུག་ཏེ། ཐོག་མར་འདི་ཤེས་དྲན་པ་མི་འདུག་གསུངས། བག་རེ་ཤེས་པར་ནུས་ཞེས་ཐོས་སོ། །གཞན་ཡང་སྤྱོད་ ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་སྟེ་ཞི་བ་དང་། དུལ་བ་དང་ངང་རྒྱུད་བཟང་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་རན་པར་སྨྲ་བ་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་ པ་དང་། བླ་མ་དང་རྒན་རིམ་ལ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་དང་རིམ་གྲོ་ཆེ་ཞིང་དབང་པོ་མི་རྒོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཆེར་སྐྱེས་པ་
Chinese
七十岁时，在萨迦寺，于火鼠年（藏历）虎月上弦十二的夜晚。 以奇妙的幻化之相，示现了不可思议的教法神通，之后在极乐世界逝世。我怎能详尽叙述他的传记呢？请参阅其法嗣和近亲之子，伟大的善护尊者所著的传记。对于这样一位伟大的尊者，喇嘛译师兄弟也抛弃了亲近的念头，以等同于金刚持的极大恭敬来取悦他，从而如实地掌握了所有的续部和口诀。如果详细叙述，我曾听闻如下：这位喇嘛译师的传记，最初是法王仁波切所说，由导师玛蒂·孜札所记录：‘遍知者啊，遍知者，你如何证悟？’正如他所说，要讲述他的功德，必须由与他同等的人来讲述，其他人无法讲述。但由于加持力的缘故，略微讲述一下，这位法王在进入母胎时，出现了奇妙的梦兆，梦见龙王以珍宝头饰等庄严而来。 当他在母胎中时，母亲梦见了良好的禅定等吉祥之兆。出生时，出现了菩萨降生的种种瑞相。稍稍抚养长大后，由于习气的觉醒，他能用清晰的语言说话，母亲说：‘他只有一个喉咙吗？’法王因为精通梵语，便说：‘你的儿子没有喉咙方面的疑虑。’又在蹒跚学步时，用手指在地上书写和朗读天城体和兰札体等文字，然后擦掉。据说他没有学习过汉藏文字，但很早就知道了。他说：‘最初的记忆已经不记得了。’据说他能略微知道一些。此外，他的行为举止完美无缺，令人愉悦，他性情平和、调顺、善良、温和、言语得体、心胸宽广、重视功德、尊敬上师和长辈、恭敬有礼、威仪不凡、慈爱众生。之后，他渐渐长大
English
At the age of seventy, in the Sakya Monastery, on the night of the twelfth day of the waxing moon of the Tiger month in the Fire Mouse year (Tibetan calendar). With wondrous signs of illusion, he demonstrated inconceivable manifestations of the Dharma, and then passed away in Sukhavati (Pure Land). How could I fully narrate his biography? Please refer to the biography written by his Dharma son and close disciple, the great Zangpo. Towards such a great Jetsun (Venerable Master), the Lama Lotsawa (translator) brothers also abandoned thoughts of closeness and pleased him with great reverence, considering him non-dual with Vajradhara (holder of the vajra), thus mastering all the tantras and oral instructions as they were. To elaborate, I have heard that the biography of this Lama Lotsawa, was initially spoken by Dharma Lord Rinpoche, and recorded by the master Mati Tsitra: 'Omniscient one, omniscient one, how do you realize?' As he said, to speak of his virtues, it must be spoken by someone equal to him, others cannot. But due to the blessing, to speak a little, when this Dharma Lord entered the womb, there were wonderful dream signs, dreaming of the Dragon King adorned with jeweled headdresses and so on. When he was in the womb, his mother dreamed of good samadhi (meditative absorption) and other auspicious signs. At birth, there were signs of a Bodhisattva being born. After being raised for a short while, due to the awakening of karmic imprints, he could speak in clear language, and his mother said, 'Does he only have one throat?' The Dharma Lord, being proficient in Sanskrit, said, 'Your son has no doubts about his throat.' Also, when he was toddling, he would write and read Nagar (Devanagari script) and Lantsa (Ranjana script) and other scripts on the ground with his finger, then erase them. It is said that he knew Chinese and Tibetan scripts without learning them. He said, 'I don't remember the earliest memories.' It is said that he could know a little. Furthermore, his conduct was perfect and pleasing to all, he was peaceful, disciplined, kind, gentle, spoke appropriately, was broad-minded, valued virtues, respected teachers and elders, was respectful and courteous, had dignified manners, and was compassionate to sentient beings. After that, he gradually grew up. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
དང་ཡི་གེའི་རིགས་དང་རྒྱ་ཀློག་དང་བོད་ཀློག་དང་རྩིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། 1-62 གསོ་སྤྱད་དང་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་བཟོའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པ་དག་མ་བསླབ་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཁྱེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཅིང་ཀུན་གྱིས་སྔགས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ ཀྱི་རྗེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡབ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གསན་ཞིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་ནས་དགུང་ལོ་དགུ་ལོན་བརྒྱད་པ་ཟེར་པ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་གསུངས། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་བརྟག་གཉིས་གསུངས། བཅུ་བཞི་པ་ལ་སཾ་བྷུ་ཊི་གསུངས། བཅོ་ལྔ་ལོན་པ་དང་ཡབ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་སློབ་གྲྭའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གསུངས་པས་རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་བརྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་སུ་མནལ་ལམ་དུ་ས་སྐྱའི་ལྟག་ གི་བླ་ཆེན་གྱི་ཡུམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ཡིན་ཟེར་བའི་དགེ་སློང་སྔོ་བསངས་དར་ཡོལ་བ་གཅིག་ལ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཚར་གཅིག་གསན་སྐད། ཡང་དུས་གཞན་ཞིག་ཏུ་ མནལ་ལམ་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཕུག་ཡིན་ཟེར་བ་གཅིག་ཏུ་བྱོན་ནས་ཚད་མའི་པོ་ཏི་མང་པོ་འདུག་པ་འདི་དག་གི་སྒོའི་ལྡེ་མིག་ཁྱོད་ལ་གཏོད་ཟེར་བ་དང་། ཐོག་མར་ཀུན་ལས་བཏུས་བལྟ་སྙམ་ཙ་ན། 1-63 གཅིག་གིས་ཐེན་པ་གཅིག་བྱས་པས་མནལ་སད་དེ། ཕྱིས་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་གསུངས། དེའི་རྗེས་ལ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་པའི་དུས་སུ་འཕྲང་དུ་ དགེ་བཤེས་ཞུ་རྟུལ་ལ་བྱམས་ཆོས་དང་། ཚད་མ་ཅུང་ཟད་གསན་ནོ། །དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་སུ་ཉང་སྟོད་རྐྱང་ཐུར་དུ་དགེ་བཤེས་མཚུར་སྟོན་གཞོན་ནུ་སེངྒེ་ལ་རྣམ་ངེས་སྟོད་ཚར་བཞི་སྨད་ ཚར་གཉིས་གསན་པས་ཚིག་དོན་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། རྐྱང་ཐུར་ན་བཞུགས་ཙ་ན་ཡབ་སློབ་དཔོན་གཅུང་སྐུ་བསྙུང་ནས་ཡར་བྱོན་པ་དང་སློབ་དཔོན་གཅུང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ རིགས་པ་མཚུད་པ་ཆོས་ཞག་འགའ་འཐེན་པར་ཞུས་པས་གྲྭ་པ་རྣམས་འཛུགས། ཁྱད་པར་དུ་ཡ་མ་སྟག་ཐེང་འཛུགས་པས་ཇོ་སྲས་ས་སྐྱ་བས་གྲྭ་པ་མཆོག་ན་ཉེད་ཙོ་འགྱེས་སོ། དེ་མིན་ན་ ཆོས་ཤོད་ཟེར་ནས་བཤད་མཛད་དེ། དེའི་རྗེས་སུ་ཡོ་བྱད་མང་པོ་བསྣམས་ནས་རྐྱང་ཐུར་དུ་བྱོན་ཙ་ན་དབྱར་ཆོས་བ་འཁོར་དུ་བྱུང་ནས་དེར་རྣམ་གཞག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་བཀའ་རྒྱས་འབྲིང་གསུམ་ ཕུལ་ནས། ཆོས་དབུ་ནས་བསྐྱར་རམ་གསུངས་པ་ལ་མི་འཚལ་ཟེར་ནས་རྣམ་ངེས་དབུ་དང་གཞན་དོན་ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཉིན་རེ་ལ་ཆོས་ཐུན་གཉིས་གཉིས་བཤད་ནས་གཞུང་དབུ་ཞབས་རྫོགས་པར་ཚར་གཅིག་ཐུགས་ལ་གསུངས་པས་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན། 1-
Chinese
以及文字的种类、汉文和藏文的阅读、算术的分类， 医学和绘画等等工艺的各种分类，在没有学习的情况下，卓越地通晓，使得世间的人们都感到惊奇，并且都赞叹他。之后，法王（chos kyi rje）听闻并精通了父辈的所有教法，据说在八岁时讲述了《海生》（mtsho skyes），十二岁时讲述了《二观察》（brtag gnyis）， 十四岁时讲述了《桑布扎》（saM+bhuTi）。十五岁时，精通了父辈的所有教法，所有的普通学生都感到惊奇。从那时起， 也能如实地讲述各大论典，开启了自己学生们的智慧之眼。之后，十八岁时，在梦中，在萨迦寺后方的大喇嘛之母的佛塔旁，一位自称是世亲（dbyig gnyen）论师的蓝绿色僧人，对着一块帷幔，听了一遍《阿毗达磨俱舍论》（chos mngon pa mdzod）。还有一次， 在梦中，去了一个自称是陈那（phyogs kyi glang po）论师的山洞，那里有很多量论的书籍，说：‘这些门的钥匙交给你了。’刚想看《集量论》（kun las btus）， 有人推了一下，就醒了。后来，说要去看边地。之后，生起了特殊的证悟。之后，十九岁时，在险地向格西（dge bshes）ཞུ་རྟུལ་听闻了《慈氏五论》（byams chos）和少量的量论。 二十岁时，在上尼昂（nyang stod）的རྐྱང་ཐུར་，向格西（dge bshes）མཚུར་སྟོན་གཞོན་ནུ་སེངྒེ་听闻了四遍《释量论》（rnam nges）的上品和两遍下品，完全理解了所有的词句和意义。当住在རྐྱང་ཐུར་时，父亲上师的弟弟生病了，于是上来，上师的弟弟去世后，做了各种各样的事情，请求推迟几天法会，于是僧人们开始聚集。 特别是当举行ཡ་མ་སྟག་ཐེང་时，觉沃（jo bo）的儿子萨迦巴说：‘僧人中没有比你更优秀的了。’否则，就说要讲法，于是就开始讲解。之后，带着很多物品前往རྐྱང་ཐུར་，夏天的时候，很多人聚集在一起听法，在那里做了广大的分别，献上了大、中、小三种供养。 问：‘要从头开始讲法吗？’回答说：‘不用了。’于是从《释量论》的开头和‘为利他’开始，每天讲两座法，完整地讲述了一遍经文，所有人都感到惊奇。
English
and the types of letters, reading Chinese and Tibetan, the divisions of arithmetic, medicine and painting, and various categories of crafts. Without studying them, he excelled in understanding them, causing the people of the world to be amazed and praised him. Then, the Dharma Lord (chos kyi rje) listened to and mastered all the teachings of his ancestors. It is said that at the age of eight, he spoke on 'Ocean Born' (mtsho skyes), at twelve he spoke on 'Two Examinations' (brtag gnyis), and at fourteen he spoke on 'Saṃbhūṭi'. At the age of fifteen, he mastered all the teachings of his ancestors, and all the ordinary students were amazed. From then on, he was also able to accurately explain the major treatises, opening the eyes of wisdom for his students. Later, at the age of eighteen, in a dream, near the stupa of the mother of the great lama behind Sakya Monastery, a bluish-green monk claiming to be the teacher Vasubandhu (dbyig gnyen), listened to the 'Abhidharma-kośa' (chos mngon pa mdzod) once while facing a curtain. And another time, in a dream, he went to a cave claiming to be the teacher Dignāga (phyogs kyi glang po), where there were many books on logic, and said, 'The keys to these doors are given to you.' Just as he was about to look at the 'Compendium of Valid Cognition' (kun las btus), someone pushed him, and he woke up. Later, he said he would go to see the borderlands. After that, special realizations arose. Later, at the age of nineteen, in a dangerous place, he heard the 'Five Treatises of Maitreya' (byams chos) and a small amount of logic from Geshe (dge bshes) ཞུ་རྟུལ་. At the age of twenty, in rkyang thur in Upper Nyang (nyang stod), he heard the upper part of 'Commentary on Valid Cognition' (rnam nges) four times and the lower part twice from Geshe (dge bshes) mtshur ston gzhon nu sengge, and completely understood all the words and meanings. While staying in rkyang thur, his father's younger brother, the teacher, fell ill, so he came up, and after the teacher's younger brother passed away, he did all kinds of things, and asked to postpone the Dharma assembly for a few days, so the monks began to gather. Especially when yama stag theng was held, Jowo's (jo bo) son Sakyapa said, 'There is no one more excellent than you among the monks.' Otherwise, he said he would give a lecture, so he began to explain. After that, carrying many items, he went to rkyang thur, and in the summer, many people gathered to listen to the Dharma, where he made extensive distinctions and offered the three types of offerings: large, medium, and small. He asked, 'Should I start teaching the Dharma from the beginning?' He replied, 'No need.' So he started from the beginning of 'Commentary on Valid Cognition' and 'For the Benefit of Others', teaching two sessions of Dharma each day, and completely explained the entire text once, and everyone was amazed. -------------------------------------------------------------------------------- 64