Tibetan
དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ལས་བསགས། ལས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མཐོ་དམན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། ལས་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྣ་ཚོགས་ལས། །དེ་ཡིས་འགྲོ་འདི་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་པ་དང༌། མངོན་པ་མཛོད་ལས། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དང༌། །བསྟན་བཅོས་རྣམས་ནས་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང༌། མདོར་བསྡུ་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ངན་འགྲོ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བཅས། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང༌། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་རིགས། །ཞེས་གསུངས། དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། མ་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ།། དགེ་བས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང༌། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དག །བསམ་གཏན་ཚད་མེད་གཟུགས་མེད་ཀྱི། །ཚངས་སོགས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད། །ཞེས་པ་དང༌། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ལྟ་བས་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་བྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། ལུང་ལས། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད། །སྐྱེ་དགུའི་བདེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་མེད་ལ་མིན། །ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་ལས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པས་ན། །ཐུབ་པས་དང་པོ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་དག་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཡང༌། འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་གཅིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་འདུས་བྱས་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ། དེ་ལས་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧའི་ཞལ་སྔ་ནས། འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང༌། །འཁོར་བ་འདིར་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། ཕུན་ཚོགས་མ་ཡིན་ཕུན་ཚོགས་བརྟན་པའི་སེམས། །ཡང་ནི་ཕུན་ཚོགས་པ་ཡང་སྐམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་མིན། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་དང་དེ་འགལ་བས། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་གྲོལ་འགྱུར་གྱིས། །བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་གདོད་མ་ཉིད་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ། སྤང་བླང་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་བའི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་ལས། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སུ་ལ་རག་ལས་ན། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་ཞིག་ལ་མོས་གུས་བྱས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་པ། གཞན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བློས་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་པཎྜི་ཏས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་མངའ་བརྙེས་ཀྱང༌། འཕགས་པ་འོད་སྲུང་སྒོམ་ཆེན་ཞིག་གིས་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧས། མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་སེམས་ཐག་གཅོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པས། ནུབ་གཅིག་གིས་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ནཱ་རོ་པཎ་ཆེན་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ཡོད་ཀྱང༌། ཏིལླི་པ་སྒོམ་ཆེན་ཞིག་ལ་དཀའ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་པས། མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུ་སཱ་ལི་ཉམས་མྱོང་དང་རྟོགས་པ་ཅན་རེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་མོས་གུས་བྱས་པས་གྲོལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་འཆར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཕྱིའི་རྐྱེན་བླ་མ་དམ་པ་ཞིག་ལ་མོས་གུས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བ་དང༌། ནང་གི་རྐྱེན་བསོད་ནམས་བསགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལས། གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །གང་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །བླ་མའི་དུས་མཐའ་བསྟེན་པ་དང༌། །རང་གི་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྡུད་པ་ལས། ཇི་སྲིད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མ་རྫོགས་པར།། དེ་སྲིད་སྟོང་ཉིད་དམ་པ་དེ་ནི་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་མོས་གུས་བྱ་བའི་བླ་མ་དེ་ཡང༌། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་
Chinese
如此执著于我，便积聚了业。业力使轮回于高低之处，遭受痛苦。《业百篇》中说：“诸业亦复种种故，由此众生作种种。”《俱舍论》中说：“世界种种业所生。”因此，虽然佛经和论典中对业的分类有很多说法，但简而言之，应知为善业和恶业两种。其中，恶业导致恶趣和痛苦。圣者导师说：“贪嗔痴等所生业，即是不善业。同样，一切恶趣皆是。”寂天导师说：“从不善生痛苦，如何从此得解脱？日夜之中我应当，唯独思维此事理。”善业导致善趣的安乐。圣者导师说：“无贪嗔痴所生业，即是善业。善业带来一切善趣，生生世世皆安乐。禅定无量无色界，梵天等乐皆能受。”《中观四百论》中说：“以戒律能往善趣，以见地能得胜果。”经中说：“众生皆欲求安乐，众生之乐非无受用。知受用从布施生，故佛最初说布施。”总之，无论是善业还是恶业，都应知是同一种错觉。因此，修持世俗菩提心本身也是由造作和因缘所生。从它所产生的法，由于无常所遍及，这也是一种错觉。大婆罗门萨ra哈说：“然而仅仅修慈悲，住于轮回不得解脱。”非圆满亦非圆满坚固之心，或者圆满者亦会枯竭。法称论师说：“慈等与愚昧不相违，故不能彻底断除过患。空性见与此相违，故应修持空性。空性
English
Thus, clinging to self accumulates karma. Karma causes suffering in the higher and lower realms of samsara. The Hundred Karmas Sutra states, "Karmas are also various, and by them beings are made various." The Abhidharmakosha states, "The world is various, born from karma." Therefore, although there are many classifications of karma taught in the Buddha's scriptures and treatises, in brief, it should be understood as two types: virtuous and non-virtuous. Among these, non-virtuous karma leads to the lower realms and suffering. The noble teacher said, "Karma produced by attachment, hatred, and ignorance is non-virtuous. Likewise, all the lower realms are." The teacher Shantideva said, "Suffering arises from non-virtue. How can one be liberated from this? Day and night, I should contemplate only this." Virtuous karma leads to the happiness of the higher realms. The noble teacher said, "Karma produced without attachment, hatred, and ignorance is virtuous. Virtuous karma brings all the happy realms, and happiness in all lifetimes. One experiences the happiness of Brahma and others in the immeasurable and formless realms of meditation." The Four Hundred Verses states, "By ethics, one goes to the happy realms; by view, one obtains the supreme state." The scripture states, "Beings all desire manifest happiness; the happiness of beings is not without enjoyment. Knowing that enjoyment arises from generosity, the Buddha first spoke of generosity." In short, whether it is virtuous or non-virtuous karma, it should be known as the same kind of delusion. Therefore, even the cultivation of conventional bodhicitta itself is produced by compounded things and causes and conditions. The dharma that arises from it, being pervaded by impermanence, is also a delusion. The great Brahmin Saraha said, "However, even if one only cultivates compassion, remaining in samsara, one will not attain liberation." The mind that is not perfect, nor perfectly stable, or even the perfect one, will also dry up. The teacher Dharmakirti said, "Since love and so forth are not contrary to delusion, they do not completely eradicate faults. Since the view of emptiness is contrary to this, one should cultivate emptiness. Emptiness
Chinese
以证悟而得解脱。剩下的禅修即是其意义。如是说。当了悟到，此迷妄自原始以来即是任运成就且非造作，无生之时，便会无有取舍地显现为俱生智。如导师圣者所言：轮回与涅槃，并非二者存在，了知轮回之自性，即名为涅槃。如是说。于《圣妙智慧经》中云：若悟心即是智慧，故当精勤修持莫于他处寻觅佛陀之观念。如是说。那么，证悟它依赖于谁呢？唯有依靠对具相上师的虔诚恭敬才能证悟，除此之外，它并非言语所能表达，也非心智能思辨之境。即使精通五明的班智达也无法证悟。譬如，阿难陀尊者虽精通三藏，却由圣者迦叶尊者一位瑜伽士而得解脱。又如，圣者龙树菩萨，大婆罗门萨惹哈于佛塔前，开示其决断心性的口诀，使其一夜之间获得解脱。又如，那若巴大班智达的智慧，即使整个赡部洲的智慧加起来，也无法达到他的十六分之一，但他仍以十二苦行取悦于一位瑜伽士谛洛巴，从而获得大手印的成就。因此，所有博学的大学者们，都是前往瑜伽士，具有经验和证悟的修行者处，以虔诚恭敬而获得解脱。因此，能使如此这般的俱生智的证悟生起，其外在的因缘是对殊胜上师的虔诚恭敬侍奉，内在的因缘是积累资粮，除此之外，无法以其他方式证悟。如《喜金刚》中所说：非由他者说，俱生（藏文：ལྷན་ཅིག་སྐྱེས།，梵文天城体：सहज，梵文罗马拟音：sahaja，汉语字面意思：俱生）。任何处不得，依止上师终，由自之福德知。如是说。又如《母续总集》中所说：乃至未圆满一切善根，彼时亦不得胜义空性。如是说。那么，应该对其生起虔诚恭敬的上师，也应是具足法相的上师。
English
Liberation comes through realization. The remaining meditation is its meaning. Thus it is said. When one realizes that this delusion is spontaneously accomplished and uncreated from the very beginning, and is unborn, it arises as coemergent wisdom without acceptance or rejection. As the noble teacher said: "Samsara and nirvana are not two; knowing the very nature of samsara is called nirvana." Thus it is said. In the Sutra of Noble Wisdom of Passing Away, it is said: "If the mind is realized, it is wisdom, therefore one should diligently cultivate the understanding of not seeking the Buddha elsewhere." Thus it is said. So, upon whom does the realization of this depend? It is only through devotion and reverence to a qualified guru that realization can occur. Other than that, it is not an object of verbal expression or mental speculation. Even a pandit who is learned in the five sciences cannot realize it. For example, although Kungawo (Ananda) was accomplished in the three pitakas, he was liberated by a great meditator, the noble Odzung (Kashyapa). And when the great Brahmin Saraha showed the pith instructions of deciding the mind to the noble teacher Nagarjuna in front of the stupa, he was liberated in one night. And although the wisdom of the great teacher Naropa Pandit was such that even the wisdom of the entire Jambudvipa could not match even one-sixteenth of it, he pleased a great meditator Tilopa with twelve hardships and attained the siddhi of Mahamudra. Therefore, all the learned great pandits attained liberation by going to the yogis, the experienced and realized practitioners, and showing them devotion and reverence. Therefore, in order for the realization of such coemergent wisdom to arise, the external condition is to serve a noble guru with devotion and reverence, and the internal condition is to accumulate merit. Other than that, it cannot be realized by other means. As it is said in the Hevajra Tantra: "Not spoken by others, coemergent (Tibetan: ལྷན་ཅིག་སྐྱེས།, Sanskrit Devanagari: सहज, Sanskrit Romanization: sahaja, Chinese literal meaning: coemergent). Not found anywhere, rely on the end of the guru, know from one's own merit." Thus it is said. And as it is said in the Mother Sutra Collection: "As long as all the roots of virtue are not perfected, one will not attain the supreme emptiness." Thus it is said. So, the guru to whom one should show devotion and reverence should also be a guru who possesses the qualities.