Tibetan
་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང་གསུམ་ལས། འདིར་ཐ་མ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ནི། གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། བཏགས་ཡོད་ལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་རང་རྐྱ་མི་ཐུབ་པའི་བཏགས་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་ནི། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ལ་བརྗོད་པ་སོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་འདིར་ཐ་མ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ནི། གང་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པའོ། །དོན་དམ་པ་ལ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དམ་གཉིས་ལས། འདིར་ཐ་མ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ནི། གང་བསྒོམ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པའོ། ། ཤེས་བྱ་སོགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སམ་རྣམ་བྱང་གི་ངོ་བོར་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ། རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་གང་རུང་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། མངོན་ཤེས་དྲུག་གང་རུང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ཅན་སོགས་དྲུག་དུ་དབྱེ་བ་ལ། གཟུགས་ཅན་ལ་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བ་ནི། གཟུགས་དེའི་བདག་ཉིད་སོགས་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ། མཚན་ཉིད་པ་ནི། གཟུགས་རུང་ངོ་བོའམ་དོན་གཞན་གང་རུང་དུ་འབྲེལ་བ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་དངོས་བཏགས་ཐུན་མོང་བ་ནི། གཟུགས་ཅན་དུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ། མཚན་ཉིད་པ་ནི། གཟུགས་རུང་ངོ་བོའམ་དོན་གཞན་གང་དུ་ཡང་མ་འབྲེལ་བ། བསྟན་ཡོད་ལའང་ཐུན་མོང་བ་ནི། བསྟན་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་སོགས་བསྟན་ཡོད་དུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ། མཚན་ཉིད་པ་ནི། མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རུང་བ། བསྟན་མེད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་གོ་སླའོ། །ཐོགས་བཅས་ལ་ཐུན་མོང་བ་ནི། རིགས་སོགས་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ། མཚན་ཉིད་པ་ནི། རང་ཡོད་པར་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བའི་གོ་འགེགས་པ། ཐོགས་མེད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཟག་བཅས་སོགས་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། ཟག་བཅས་ནི། ཟག་པ་དང་སྒོ་དྲུག་གང་རུང་གིས་འབྲེལ་བ། སྒོ་དྲུག་ནི། ཟག་པའི་བདག་ཉིད། དེ་དང་འབྲེལ་བ། དེས་བཅིངས་པ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། དེའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཟག་པ་དང་ངོ་བོར་འབྲེལ་བ་དང་། དེ་དང་གྲོགས་སུ་འབྲེལ་བ། དེ
Chinese
独立存在的实有等三种中，这里是最后一个，定义是：不依赖于他者而成为感官的对象。假有也有很多种，但这里是指不能独立存在的假有，定义是：在成为感官的对境时，需要依赖言说等他者。世俗谛也有经受不住理智分析的和成为证悟空性的障碍两种，这里是最后一个，定义是：能使烦恼增长的对境。胜义谛也有经得住理智分析的和成为殊胜智慧的对境两种，这里是最后一个，定义是：如果修习就能使烦恼清净的对境。所知等分为三种，其中所知是：对于烦恼或清净的自性，需要通过听闻和思考来完全断定。需要如是决定的：需要被八识中的任何一个所取。需要现前了知的：需要被六种神通中的任何一种所证悟。色法等分为六种，其中色法中没有区分实有和假有的是：具有能把色法本身的自性等作为色法来命名的各种原因。定义是：与色蕴的自性或其他任何事物相关联。非色法中实有和假有共同的是：不具有能把其作为色法来命名的各种原因。定义是：与色蕴的自性或其他任何事物都不相关联。显现有中共同的是：具有能把显现有的自性等作为显现有来命名的各种原因。定义是：能够成为眼识的对境。不显现的有与此相反，所以容易理解。有触的有中共同的是：被种类等三种中的任何一种所触及。定义是：当自身存在时，会阻碍其他色法的产生。无触的有与此相反。有漏等分为十二种，其中有漏是：与烦恼和六门中的任何一个相关联。六门是：烦恼的自性，与之相关联，被其束缚，随之相关联，与之相顺应，从其因产生。按照顺序分别是：与烦恼在体性上相关联，与烦恼在友伴上相关联，被
English
Among the three types of existence, namely independent existence, etc., here is the last one. Its definition is: becoming an object of the senses without depending on others. There are also many types of imputed existence, but here it refers to imputed existence that cannot exist independently. Its definition is: when becoming an object of the senses, it requires dependence on others such as speech. There are also two types of conventional truth: those that cannot withstand rational analysis and those that are obstacles to seeing emptiness. Here is the last one. Its definition is: an object that causes the increase of afflictions. There are also two types of ultimate truth: those that can withstand rational analysis and those that become the object of sublime wisdom. Here is the last one. Its definition is: an object that, if practiced, will purify afflictions. Knowable things are divided into three types. The knowable is: the nature of affliction or purification that needs to be completely determined through hearing and thinking. That which needs to be ascertained is: that which needs to be apprehended by any of the eight consciousnesses. That which needs to be directly known is: that which needs to be realized by any of the six superknowledges. Forms are divided into six types. Among forms, that which does not distinguish between real and imputed is: possessing various reasons for naming the nature of the form itself, etc., as form. Its definition is: being related to the nature of form or any other thing. Among non-forms, that which is common to real and imputed is: not possessing various reasons for naming it as form. Its definition is: not being related to the nature of form or any other thing. Among manifest existents, that which is common is: possessing various reasons for naming the nature of manifest existents, etc., as manifest existents. Its definition is: being able to become an object of eye consciousness. Non-manifest existents are the opposite of this, so it is easy to understand. Among those with contact, that which is common is: being touched by any of the three, such as type. Its definition is: when it exists, it obstructs the occurrence of other forms. Those without contact are the opposite of this. Defiled things are divided into twelve types. Defiled is: being related to any of the afflictions and the six doors. The six doors are: the nature of affliction, being related to it, being bound by it, being related to it subsequently, being in accordance with it, arising from its cause. In order, they are: being related to affliction in essence, being related to affliction as a friend, being