Tibetan
ད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །ལྔ་པ་བཙལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་ནི། མིང་དང་དངོས་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་ནི་གོ་སླའོ། །གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་བོ། །དབྱེ་ན་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དགོངས་པ་བཞི་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞིའོ། །དགོངས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། དགོངས་གཞིའི་བརྗོད་བྱ་དོན་ལ་གནས་པའི་གསུང་རབ་བོ། །དབྱེ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དོན་གཞན་དང་། དུས་གཞན་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་བཞིའོ། །ལྡེམ་དགོངས་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། དགོས་པའི་དབང་གིས་ཟབ་མོའི་དོན་ལྡེམ་པོའི་ངག་གིས་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་བོ། །དབྱེ་ན་གཞུག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། གཉེན་པོ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ། གཉིས་མེད་ཀྱིས་སྐྲག་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་གསུང་རབ། ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ། སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པ་སོགས་སྒྲིབ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་གསུང་རབ། དགོངས་གཞིའི་བརྗོད་བྱ་ཟབ་མོ་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་བོ། ། གསུམ་པ་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ་རང་དོན་ཐོབ་པ་རྣམ་ངེས་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐོབ་བྱེད་གང་ཟག ཐོབ་བྱ་མངོན་རྟོགས་སོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། མ་དཔྱད་པའི་ངོ་བོར་ཕུང་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོ་དང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་སྣང་ཞིང་དཔྱད་ན་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པའོ། །དབྱེ་ན། བདུན་ཏེ། སྤྱོད་པས་དབྱེ་བ། ངེས་འབྱུང་གིས་དབྱེ་བ། ཉེ་བར་བསྟན་པས་དབྱེ་བ། སྦྱོར་བས་དབྱེ་བ། འབྲས་བུས་དབྱེ་བ། ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ། དཔྱད་པས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག ང་རྒྱལ། རྣམ་རྟོག་ལ་སྤྱོད་པ་ལྔ་དང་། ཆ་མཉམ་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་གང་ཟག་དང་བདུན་ནོ། །དང་པོ་ལྔ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་བའི་གང་ཟག་གོ ། དྲུག་པ་ནི། ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་གོ ། བདུན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་གཏན་མི་སྐྱེ་བའམ་ཤས་ཆུང་ངུ་ཙམ་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་གོ །གཉིས་པ་ངེས་འབྱུང་གིས་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དོན་རྣམ་གྲོལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་གོ །དབྱེ་ན། ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་པ་དང་གཉིས་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ། གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མེད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བཀྲིར་རུང་བའི་ཉན་ཐོས་སོ། ། གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་དོན་དུ་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཅན་ནོ། །དབྱེ་ན་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་། ཚོགས་ན་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཅན་དང་གཉིས་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ། རང་དོན་དུ་འགྲན་ཟླ་མེད་པར་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་འདོད་པའི་གང་ཟག་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་རང་དང་སྤངས་རྟོགས་མཚུངས་པའི་གྲོགས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བར་འདོད་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་གང་ཟག་གོ ། དང་པོ་ནི། ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་བ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་པ་དང་གཉིས་ཡོད་ལ། གང་གི་ཚེ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཀུན་ཀྱང་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་གོ །དབྱེ་ན། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ལྷག་བསམ་རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོག་པའི་སེམས་དཔའོ། །དབྱེ་ན་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་གཉིས་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷག་བསམ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷག་བསམ་ལས་མི་ཉམས་པའོ། །ཐ་མ་འདི་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། མ་དག་ས་བདུན་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་མ་ངེས་པ་ནི། གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ
Chinese
再者，未成立而观察的智慧及其相应者。第五，寻觅之果为遍知，即了知名、事物、自性及差别等皆无自性的等持与智慧及其相应者。若分，则有四种。定义易懂。第三，甚深广大之差别解说中，定义为：从六度出发而宣说的经典。若分，则从所说义之门分为四种密意，从能说词之门分为四种隐晦密意。密意之定义为：安住于密意所依之所说义的经典。若分，则有平等性密意、异义密意、异时密意及补特伽罗意乐密意四种。隐晦密意之定义为：因应所需，以隐晦之语宣说甚深义的经典。若分，则有引入、体性、对治及转变之隐晦密意。次第为：为令畏惧二取者，宣说能取所取之安立的经典；为令信解甚深者，宣说诸法皆无自性的经典；为对治诋毁佛等染污差别而宣说的经典；以世间所呵毁之语宣说密意所依之甚深义的经典。第三，观察之果为自利成就之决择，有二：能成就者补特伽罗，所成就者现证。初者之定义为：于未观察之体性中，显现为能自在五蕴者及能受用境者，然若观察，则不成其为异于五蕴或与五蕴为一者。若分，则有七种：以行持分、以出离分、以近取分、以加行分、以果分、以界分、以观察分。初者中，有贪欲、嗔恚、愚痴、我慢、分别五种行持，以及等分者、微少烦恼者，共七种。初五者，谓贪等各自偏盛且相续久长之补特伽罗。第六者，谓与境随顺而生起烦恼之补特伽罗。第七者，谓虽与生起烦恼随顺之境偏盛，然亦不
English
Furthermore, the wisdom that examines without establishing, along with its corresponding factors. Fifth, the result of seeking is complete knowledge, which is the samadhi and wisdom, along with their corresponding factors, that understand that names, objects, entities, and distinctions are all without inherent existence. If divided, there are four types. The definition is easy to understand. Third, in the explanation of the extensive and special characteristics, the definition is: scriptures that teach based on the six perfections. If divided, there are four intentions from the perspective of the meaning of the subject matter, and four hidden intentions from the perspective of the words of expression. The definition of intention is: scriptures that abide in the meaning of the subject matter of the intention. If divided, there are four types: intention of equality, intention of different meaning, intention of different time, and intention of individual's thought. The definition of hidden intention is: scriptures that teach profound meanings with hidden words according to the need. If divided, there are hidden intentions of introduction, nature, antidote, and transformation. In order, they are: scriptures that teach the establishment of grasping and being grasped to those who are afraid of duality; scriptures that teach that all phenomena are without inherent existence to those who have faith in the profound; scriptures that teach antidotes to the specific defilements such as disparaging the Buddha; scriptures that teach the profound meaning that is the basis of intention with words that are despised in the world. Third, the result of examination is the determination of achieving one's own benefit, which has two aspects: the person who achieves it and the direct realization that is achieved. The definition of the former is: in the nature of not being examined, it appears as the one who has power over the aggregates and the one who enjoys the objects, but when examined, it is not established as being different from or the same as the aggregates. If divided, there are seven types: divided by conduct, divided by renunciation, divided by approximation, divided by application, divided by result, divided by element, and divided by examination. In the first, there are five conducts of desire, hatred, ignorance, pride, and conceptualization, as well as the one who is equal, and the one with few afflictions, making a total of seven. The first five are the individuals in whom desire, etc., are particularly strong and long-lasting. The sixth is the individual in whom afflictions arise in accordance with the object. The seventh is the one who, although the object that is in accordance with the arising of afflictions is predominant, never
Chinese
或者仅仅产生微小部分的补特伽罗。第二，以出离分类有三种。第一，声闻乘行者的特征是：依靠他人的声音，追求自身利益的解脱的补特伽罗。分类为：唯独寂静行者和可以完全转变为菩提者两种。依次是：不被障碍所扰，依靠他人的声音而证得无余涅槃者；如果被善知识摄受，则可以被引导至大菩提的声闻。第二，独觉乘行者的特征是：为了自身利益，不依靠他人的声音而想要证得解脱的种姓者。分类为：如犀牛般的补特伽罗和在僧团中修行的种姓者两种。依次是：为了自身利益，想要无与伦比地证得解脱的补特伽罗；在最后有者时，想要和自己断证相同的其他道友一同居住和游历的独觉者。第一种是唯独寂静行者，第二种则是在未成为最后有者之前，一直是唯独寂静行者和可以完全转变为菩提者两种，当成为最后有者之时，则全部都是唯独寂静行者。第三，大乘行者的特征是：为了所有众生的利益，追求不住涅槃的补特伽罗。分类为：决定者和不决定者两种。第一种的特征是：为了他人的利益，追求大菩提，具有不被因缘所夺的增上意乐的菩萨。分类为：以种姓的力量决定者和以证悟的力量决定者两种。依次是：从发起最初发心之后，不退失那样的增上意乐者；以获得不生法忍的力量，不退失那样的增上意乐者。后者以不生法忍的小、中、大三种差别，有小、中、大三种不退转者，依次是：安住于决择分、不清净七地和清净三地者。第二种不决定者是：为了他人的利益，大菩提
English
Or a person who only gives rise to a small part. Second, there are three types of divisions based on renunciation. First, the characteristic of the Hearer Vehicle practitioner is: a person who relies on the sound of others and seeks liberation for his own benefit. The divisions are: the solitary practitioner of peace and the one who can be completely transformed into enlightenment. In order, they are: one who is not disturbed by obstacles and attains nirvana without remainder by relying on the sound of others; a Hearer who, if embraced by a virtuous friend, can be led to great enlightenment. Second, the characteristic of the Solitary Buddha Vehicle practitioner is: a person of lineage who wants to attain liberation for his own benefit without relying on the sound of others. The divisions are: a person like a rhinoceros and a person of lineage who practices in a sangha. In order, they are: a person who wants to attain liberation without peer for his own benefit; a Solitary Conqueror who, in his last existence, wants to live and travel together with other friends who are equal to him in abandonment and realization. The first is the solitary practitioner of peace, and the second is the solitary practitioner of peace and the one who can be completely transformed into enlightenment as long as he has not become the last existence. When he becomes the last existence, then all are solitary practitioners of peace. Third, the characteristic of the Great Vehicle practitioner is: a person who seeks non-abiding nirvana for the benefit of all sentient beings. The divisions are: the determined and the undetermined. The characteristic of the first is: a bodhisattva who seeks great enlightenment for the benefit of others and has an intention that is not stolen by circumstances. The divisions are: the determined by the power of lineage and the determined by the power of realization. In order, they are: one who does not degenerate from such an intention after generating the first mind; one who does not degenerate from such an intention by the power of obtaining forbearance of non-arising phenomena. The latter has three divisions of non-arising phenomena forbearance: small, medium, and large, and accordingly, there are three non-returners: small, medium, and large, who abide in the stages of decisive part, the seven impure grounds, and the three pure grounds, respectively. The second, the undetermined, is: great enlightenment for the benefit of others