Tibetan
ས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་དོན་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་དབང་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་དབང་དེ་ཉིད་བདག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་གི་རང་བཞིན་ཏེ། གཞན་དབང་རྣམ་རིག་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དབུས་མཐའ་ལས། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་དངོས་མེད་པའི་དངོས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གཞན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་དབང་ཡིན་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་ས་བོན་ལས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པར་གནས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་དག་ཅི་ལྟར་ན་ཀུན་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པས་ན་ཀུན་བཏགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་གྱི་དབང་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་དེའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་གཞན་དབང་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ཉིད་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དབང་གིས། གཉིས་སུ་
Chinese
为了地的法的缘故，名义义即次第四，如是所说。如是之圆成实亦有两种，无事物之空性，与无事物之自性空性。初者，依他起上，以补特伽罗及法之自性义为他所空之空性，为无遮遣之自性。第二者，即彼依他起，不成二取自性之空性，为非遮遣之自性，即所谓依他起之本觉自性，心自性光明者。如是亦于《中边分别论》中云：“于补特伽罗及法等，此无事物为空性，彼无事物之事物有，彼于彼为他空性。”如是所说。然则，非真实之遍计，如何为依他起耶？何以名为依他起耶？以从自之种子生为二显现之自性故，为他缘所支配。既生之后，亦以自身不能安住超过一刹那故，名依他起。彼等执著为我与法者，如何为遍计所执耶？何以名为遍计所执耶？以意之识，为具有无量相之遍计所缘故，为遍计所执。以于无自性上，唯为遍计所缘故，名遍计所执。然则，空性如何为圆成实耶？何以名为圆成实耶？以不转变为他故，为圆成实。以是诸法之最胜故，名圆成实，以是极清净之所缘，及是诸善法之最胜故。若问依他起有几种耶？广说则无量，以凡非真实遍计之差别有多少，皆是彼之差别故。若略摄之，则有习气之依他起，及于一切烦恼与清净之体性上未圆成实之依他起二者。彼等之义为何耶？即此非真实之遍计，以自之习气种子力故，二取
English
For the sake of the cause of the Dharma of the ground, the nominal meanings are the four in order, as it is said. Such perfect reality is also of two kinds: the emptiness of no-thingness, and the emptiness of the nature of no-thingness. The first is: on the dependent arising, the emptiness of being devoid of the self-nature of persons and dharmas, which is the nature of non-affirming negation. The second is: that very dependent arising, the emptiness of not being established as the nature of the two selves, which is the nature of non-negation affirmation, that is, what is called the naturally luminous nature of the innate awareness of dependent arising, the self-nature of the mind. As it is also said in the *Madhyāntavibhāga*: "In persons and dharmas, this absence of things is emptiness; that which is existent without things, that is other-emptiness in that." As it is said. Then, how is the unreal imputation dependent arising? Why is it called dependent arising? Because it arises from its own seed as the nature of appearing as two, it is dominated by other conditions. And because, once born, it cannot remain for more than a moment, it is called dependent arising. How are those things that are fixated as self and dharma considered to be imputed? Why are they called imputed? Because the mental consciousness is the object of immeasurable aspects of imputation, it is imputed. Because it is only the object of imputation on that which has no self-nature, it is called imputed. Then, how is emptiness perfect reality? Why is it called perfect reality? Because it does not change into something else, it is perfect reality. Because it is the supreme of all dharmas, it is called perfect reality, because it is the object of perfect purity, and because it is the supreme of all virtuous dharmas. If asked, how many kinds of dependent arising are there? In detail, there are countless, because all the differences of unreal imputation, however many there are, are its differences. In brief, there are two: the dependent arising of habitual tendencies, and the dependent arising that is not perfectly established as the nature of all afflictions and purifications. What is the meaning of these? That is, this unreal imputation, by the power of its own seed of habitual tendencies, the duality of
Tibetan
སྣང་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་དང་པོར་བཞག་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོར་མཐའ་གཅིག་དུ་མ་གྲུབ་ལ། བློ་བུར་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས་གཞན་དབང་གཉིས་པར་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོ་བོ་སེམས་སོ། །ཡང་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཞན་དབང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་གང་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ཡང་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། ། ཀུན་བཏགས་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པས་གང་དེ་དག་གིས་ཀུན་བཏགས་པ་ཡང་དེ་སྙེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ཀུན་བཏགས་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པ་གཉིས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ས་བོན་དང་བཅས། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་དང་ལམ་དེའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡིན་ལ། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཏེ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྒྱུད་ཏེ་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པར་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་བསྡུས་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་
Chinese
因为生于显现的自性，所以首先安立为他起。因为自性清净，所以并非完全成立为一切烦恼的自性。因为突然被一切烦恼扰乱，所以并非完全成立为完全清净的自性，因此安立为第二种他起，我是这样想的。或者说，以完全清净和不净的差别，他起有两种。第一种是圣者们从后获得的清净世间法，也就是以能取和所取的自性显现，具有三界之相，所以是他者的力量。第二种是存在于孩童相续中的非真实的遍计。如果问遍计有多少种？如果广说则无量，因为有无量的分别念，所以由那些所遍计的也有那么多。如果简略归纳，则有补特伽罗和法两种遍计，而它们各自又有本体和差别两种遍计。如果问圆成实有多少种？那就像虚空的轮廓一样，因为是法界自性的一味，所以在胜义谛中没有丝毫差别。然而，为了喜欢戏论的缘故，如果按照眷属等的差别来分，则有两种，即常和无常的圆成实。第一种又有自性圆成实和清净圆成实两种。它们也依次是具有垢染的真如和无垢染的真如。获得清净圆成实的道路的自性，具有种子，具有所缘，是无常的圆成实，也就是清净的道路和该道路的所缘两种。第一种又有因和果两种，第一种是：自性安住的种姓，也就是存在于阿赖耶识中的无漏种子，从无始以来相续不断，被称为由法性获得的六处差别。它的自性确定，以前已经广说了。如果问为什么它被归摄于圆成实中？因为大乘
English
Since it arises as the nature of appearance, it is first established as other-dependent. Since it is naturally pure, it is not entirely established as the nature of all afflictions. Since it is suddenly disturbed by all afflictions, it is not entirely established as the nature of complete purification, therefore it is established as the second other-dependent, so I think. Alternatively, other-dependent is of two kinds, distinguished by complete purity and impurity. The first is the pure worldly dharma obtained from the aftermath of the noble ones, that is, it appears as the nature of grasper and grasped, and because it has the aspect of the three realms, it is under the power of others. The second is the unreal imputation that exists in the minds of children. If asked how many kinds of imputation there are? If explained in detail, they are immeasurable, because there are endless conceptualizations, so there are as many imputations by those. If summarized briefly, there are two imputations, of person and phenomena, and each of them has two imputations, of essence and difference. If asked how many kinds of perfect reality there are? That is like the expanse of the sky, because it is of one taste in the nature of the dharmadhatu, so in ultimate truth there is not the slightest difference. However, for the sake of those who delight in elaboration, if we consider the distinctions of retinue and so on, there are two kinds: the permanent and the impermanent perfect reality. The first also has two kinds: the naturally perfect reality and the completely pure perfect reality. These are also, in order, the thusness with defilements and the thusness without defilements. The nature of the path that obtains the completely pure perfect reality, together with its seed and object, is the impermanent perfect reality, which is the path of purification and the object of that path, two kinds. The first also has two kinds: cause and effect. The first is: the naturally abiding lineage, which is the taintless seed existing in the alaya, coming from beginningless time, which is said to be the distinction of the six sense bases obtained by the nature of reality. The determination of its nature has already been explained in detail before. If asked why it is included in the perfect reality? Because the Great Vehicle