Tibetan
གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མུ་བཞི་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། གཉིད་ལོག་པ་སེམས་མེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སེམས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཀུན་བཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནའོ། །གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས་ནའོ། །ཞེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་གང་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་གཞིའོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ས་བོན་ལ་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི། གང་གིས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་ལ་སྒོ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྒོ་བ་དང་། སྒོས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་སྒོ་བར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པས་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ས་བོན་དེ་དག་གང་གིས་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མིག་རྣ་ཞེས་སོགས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེས་གཞག་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་ན་བག་ཆགས་སྒོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་གང་ལས་ཤེས་ཞེ་ན། རིག་པ་ལས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པ་དག་ལ་ཡང་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་མཐོང་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡིད་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། དམིགས་པ་ནང་དུ་གཏད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་གཟུགས་སམ་སྒྲའི་རྣམ་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་མཐོང་ངོ་ཐོས་ཞེས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་རང་དྲན་པའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡིད་གཏད་དེ་གཟུགས་མཐོང་བའམ་སྒྲ་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་དུས་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་རང་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་དག་ལ་རང་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་སྒོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བ་དག་ལ་ཡང་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་དམིགས་རྣམ་གཏན་མི་འཛིན་པ་དག་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང་གཉིད་དང་། གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་དང་། སྨྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་བག་ཆགས་སོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་འདི་དག་ནི་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་ནི་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྒོ་བར་མི་རུང་ལ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་སྒོ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་བཞིན་དུ་དམིགས་རྣམ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཅན་གྱི་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་ཁོ་ནས་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ངར་རློམ་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཁོར་དང་བཅས་པས་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་། གཉིད་དང་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གྱིས་དཀྲུགས་ཏེ་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནི་དགེ་མི་དགེའི་རང་བཞིན་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་གྱིས་མ་དཀྲུགས་ཤིང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་རྣམས་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེའི་ཚེ་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བར་སྐྱེས་པ་དག་གིས་ནི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དག་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་གང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བར་སྐྱེས་པ་དག་གི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་དོ། །དབང་ཤེས་གང་རྐྱེན་གྱིས་དཀྲུགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བ་དག་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་དག་དང་། ཡིད་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཀྱང་། ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་ཤེས་རྣམས་ནི། དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་ལ་བསྒོ་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྒོ་བྱེད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ལ་བག་ཆགས་སྒོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མདོ་ལས། ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནས། ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ལས་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་བག་ཆགས་སྒོ་བའི་གཞིར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་རྒྱུན་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་ན་རྒྱུན་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་སྐབས་སུ་རྒྱུད་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་མི་རྟག་པ་དག་ཀྱང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྒོ་བའི་གཞིར་རུང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ལ་སྒོས་པའི་གཞི་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་དེ་ལ་བགོ
Chinese
如果具有能起作用的识，那么是否也具有阿赖耶识呢？有四句：具有阿赖耶识，但不具有能起作用的识，是指：入睡无心、昏厥无心、入于无想定、入于灭尽定，以及生于无想有情之中。具有能起作用的识，但不具有阿赖耶识，是指：在有心识的状态下，阿罗汉、独觉、不退转菩萨和如来。具有两者，是指有心识的状态之外的其他情况。不具有两者，是指：阿罗汉、独觉、不退转菩萨和如来入于灭尽定，以及处于无余涅槃的境界中。如《决择摄受论》中所说。如果说阿赖耶识具有完全执持种子的作用，那么种子的习气是什么性质呢？这需要从：以什么作为中介、对什么作为中介、如何作为中介、以及特殊的自性是什么等方面来了解。作为中介的是属于有情相续的，而不是外在的色等，因为它们与作为中介的对象没有关联。属于有情相续的也是心和心所，而不是眼等，因为它们不执持对境和行相，所以是愚钝的。那么，眼等诸根生起的种子，是由什么来安立的呢？是由随顺眼耳等显现名言的意识来安立的，因为它们是从意识所安立的显现名言的习气中产生的。如果说不执持对境和行相，就不会作为习气的中介，那么这是从哪里知道的呢？从理智上来说，因为即使是心和心所执持对境和行相，对于一些对境和行相不明显的，也会安立习气。
English
If one possesses the functioning consciousness, does one also possess the ālaya-vijñāna? There are four possibilities: One possesses the ālaya-vijñāna but does not possess the functioning consciousness, such as being asleep without mind, being in a coma without mind, entering the state of non-perception, entering the cessation state, and being born among the non-perceptual beings. One possesses the functioning consciousness but does not possess the ālaya-vijñāna, such as: in the state of having consciousness, Arhats, Pratyekabuddhas, non-returning Bodhisattvas, and Tathāgatas. Possessing both refers to situations other than the state of having consciousness. Not possessing both refers to: Arhats, Pratyekabuddhas, non-returning Bodhisattvas, and Tathāgatas entering the cessation state, and being in the realm of nirvana without remainder. As stated in the Samgraha-viniscaya. If it is said that the ālaya is that which possesses the complete holding of seeds, then what is the nature of this so-called seed-habit? This must be understood by: what acts as the intermediary, what is acted upon as the intermediary, how it acts as the intermediary, and what is the special nature. The intermediary is that which belongs to the continuum of sentient beings, and not external forms, etc., because they are not related to the object of the intermediary. That which belongs to the continuum of sentient beings is also mind and mental factors, and not the eye, etc., because they do not apprehend the object and aspect, and are therefore foolish. Then, by what are the seeds from which the sense faculties such as the eye, etc., arise established? It is established by the mind consciousness that follows the manifestation of names such as eye, ear, etc., because they arise from the habit of the manifestation of names established by it. If it is said that if one does not apprehend the object and aspect, one will not act as the intermediary of the habit, then how is this known? From reason, because even for mind and mental factors that apprehend the object and aspect, for some objects and aspects that are not clear, habits are established.
Chinese
因为见到没有忆念的缘故。当心散乱，或者专注内在等情况下，眼睛见到色法，耳朵听到声音等，虽然生起根识，但此时不会生起“我见到了这样的色法或听到了这样的声音”的忆念。因此，要知道这些根识没有产生自忆念习气的能力。当心专注而见到色法或听到声音时，会像之后一样生起自忆念的意识。因此，要知道之前的根识具有产生自忆念意识的习气的能力。这样，如果对于不明显的对境和行相也没有安立习气的能力，那么对于完全不执著对境和行相的，更不用说有安立习气的能力了。此外，睡眠、鬼附、疯狂等状态下的心，无论是善心还是不善心，因为对境和行相不明显，所以不会造作习气。如果造作习气，就会被归入“已作且已积”的业中，但这些属于“已作而未积”的业。阿赖耶识因为对境和行相不明显，并且自己对自己起作用是相违的，所以不能造作习气。与阿赖耶识相应的俱生心所也不能造作习气，因为它们也像阿赖耶识一样，对境和行相非常不明显。因此，只有对境和行相明显的七识及其眷属才能造作习气，其他的则不能，这个观点成立。那么，以何种程度才能被称为对境和行相明显呢？烦恼意总是具有我慢的行相，因此是对境和行相执著鲜明的。所以，它及其眷属总是造作我见习气。对于意识，被睡眠和鬼附等因缘扰乱，不能安住自性的意识，被称为对境和行相不明显。
English
Because it is seen that there is no recollection. When the mind is distracted, or focused inward, etc., although sense consciousness arises when the eye sees form, the ear hears sound, etc., at that time, the recollection of "I saw such a form or heard such a sound" does not arise. Therefore, it is known that these sense consciousnesses do not have the ability to generate self-recollection habits. When the mind is focused and sees form or hears sound, it is seen that self-recollection consciousness arises as it will later. Therefore, it is known that the previous sense consciousnesses have the ability to generate habits of self-recollection consciousness. Thus, if there is no ability to establish habits even for those with unclear objects and aspects, then what need is there to say that there is the ability to establish habits for those who do not grasp objects and aspects at all? Furthermore, the mind in states such as sleep, possession by spirits, and madness, whether it is virtuous or non-virtuous, does not create habits because the objects and aspects are unclear. If it were to create habits, it would be included in the category of karma that is "done and accumulated," but these belong to the karma that is "done but not accumulated." The alaya consciousness cannot create habits because its objects and aspects are unclear, and because it is contradictory for itself to act on itself. The co-emergent mental factors associated with it also do not create habits, because they, like the alaya consciousness, have extremely unclear objects and aspects. Therefore, it is established that only the seven consciousnesses with clear objects and aspects, together with their retinues, create habits, and others do not. To what extent can it be said that objects and aspects are clear? The afflicted mind is always characterized by the aspect of self-conceit, and therefore is one that grasps objects and aspects vividly. Therefore, it and its retinue always create habits of the view of self. For mind consciousness as well, mind consciousness that is disturbed by conditions such as sleep and possession by spirits, and does not abide in its own nature, is called having unclear objects and aspects.
Chinese
因此，无论善或非善的自性在哪里产生，都不会成为习气生长的门户。当它没有被因缘搅动，并且安住于自性时，那时的对境被称为清晰。在那时，产生的善或非善会成为业习气的门户，而无记则会安立显现的习气。在诸根的识中，凡是所说的意识安住于自性，以及与一个对境同时生起，这些被称为具有清晰的对境和行相。这些善或非善的产生会成为业习气的门户，而成为无记的也会成为等流习气的门户。诸根的识被因缘搅动的不清晰的意识，以及与一个对境同时生起，以及意识安住于自性，但心识散乱于其他境等情况下的诸根识，被称为对境和行相不清晰。这些无论产生于善、非善或无记，都不会成为习气生长的门户。凡是能成为习气生长的门户的自性就是如此。 什么是应当施加影响的基础呢？那也只是属于有情相续，而不是外境，因为那些与施加影响者没有关联。如果习气在何处被熏染，果报也就在那里成熟，那么外境就不可能成熟业的果报，如经中所说：所作和所积之业的成熟并非在外境的地界，而是成熟于有执受的蕴、界和处。因此，即使属于有情相续，眼等也不是能成为习气生长的基础，因为它们在轮回中流转时，并非在一切生中都恒常存在，因为在生于无色界时，它们会中断。间断性的相续，以及不恒常的事物，也不是能成为业习气生长的基础，例如，熏染的基础中断之处，