Tibetan
་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱན་ལས། དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་པར། །ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཉམ་བཞག་དུ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་ལ་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྟར་ཡིད་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོག་མའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་གོང་མའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་ལ་གོང་མའི་རྟེན་ལ་ཡང་འོག་མའི་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞར་ལ་འོངས་པ་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་དེ་དག་གི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གསུམ་ལས། རེ་ཞིག་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་བླགས་ཏེ་བསྟན་ཞེ་ན། ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ཡང་རྣམ་ཤེས་གནས་པའི་གོ་རིམ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གོ་རིམ་དང་། ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་གོ་རིམ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བླགས་ཏེ། གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟར་རགས་པའི་རིམ་པས་དང་པོར་བསྟན་ལ། གནས་པ་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེའི་འོག་དུ་བསྟན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། བདེ་སོགས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་དང་དབང་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སིམ་གདུང་སོགས་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་སོགས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཚོར་བས་སིམ་གདུང་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་བདེ་བའི་གནས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཞེས་སོགས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སོགས་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ཅིང་འདུ་ཤེས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པ་དང་སྤང་བའི་དོན་དུ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དཔའ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་པས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་པས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་ཡུལ་དང་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི་ཡང་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བླགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞི་གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དེའི་འོག་དུ་བསྟན་ཏེ། མྱོང་བ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་འམ། ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ། །སེམས་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་འམ། གནས་ངན་ལེན་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཕྱིས་བསྟན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ལྟར་ལྟའོ། ། ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་ཞེས་སོགས་སྨོས་ཏེ། ཁམས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གོ་རིམ་དུ་བླགས་སོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཐོག་མ་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མིག་གིས་ཁམས་དང་པོར་བསྟན་ནོ། །ཕན་ཚུན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་རྟེན་ནས་ཁམས་བདེ་བའམ་ཞེས་སོགས་ཀུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་ལ། སྨྲ་བའི་སྒྲ་ཉན་པ་ལ་ཡང་རྣ་བའི་དབང་པོ་འཇུག་པས་དེའི་འོག་དུ་རྣ་བའི་ཁམས་བསྟན་ཏེ། ཁམས་བདེའི་བྱ་བ་ཟིན་པ་དེའི་འོག་དུ་ལུས་དང་ཡན་ལག་བཀྲུ་བའི་ཁྲུས་དང་དྲི་བཟང་ཀྱིས་བྱུགས་པ་དང་དྲི་ཞིམ་པོའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་སོགས་ལ་སྣའི་དབང་པོས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་དེའི་འོག་དུ་སྣའི་ཁམས་བསྟན་ཏེ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་པས་དེའི་འོག་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བསྟན་ནོ། །ནང་གི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་བླགས་ཏེ། དབང་པོའི་དབང་གིས་ཡུལ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཇི་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གོ་རིམ་གྱི་དོན་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་ཕུང་པོའི་དོན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་དོན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་གསུམ་ལས་ཕུང་པོའི་སྒྲ་སྤུངས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཅི་ཡང་རུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནང་གི་དང་ཕྱིའི་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་སོ། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོའི་གཟུགས་སོ། །ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྒྱང་རིང་བ་དང་ཐག་ཉེ་བས་སྟེ་དེ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཞེས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བློས་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནོར་དུ་མ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་ལ། ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་བྱ་བ་ཏེ་དེ་དག་གི་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་རྟེན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡང་ན་སྲེད་པ་བཅུ་གཅིག་གི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ལྟས་པའི་སྲེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་དང་། བདག་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་དགེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་། རིང་བ་ལས་སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བ་ལ་སྲེད་པ་སྟེ། སྲེད་པ་འདི་དག་གི་དམིགས་པར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན། བྱུང་བ་དང་། མ་བྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། འཛིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་ལྟས་པ་དང་ནང་དུ་ལྟས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱུང་བ་ནི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱིའོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ནང་གིའོ། །བཟུང་པ་ནི་ཕྱིའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའོ། །ནང་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་བར་ཟད་དོ། ། གཉིས་པ་ཕུང་པོའི་སྒྲ་ཆེན་པོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ན་ཕུང་པོའི་སྒྲ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཡལ་ག་དང་ལོ་འདབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཤིང་ལྗོན་པ་དག་ལ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ཕུང་པོ་སྒྲ་ཕྲག་པའི་དོན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར། ཀན་དྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་གིས་ཁུར་ཁྱེར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཕྲག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། ཁམས་ཞེས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དོན་ལ་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཞེས་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ནི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་དང་དབང་པོའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདིར་བཤད་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་དོན་གཞན་ལས་བསྟན་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མ
Chinese
如是知晓。如《现观庄严论》中所说： “彼以三界有为法，非真遍计所缘境，智慧极净无二义，见诸法性真实性。” 如是宣说。无漏之法，于入定中以各自了知之方式而知，于出定后亦以清净世间之智慧而知。如是，意非如具色之根，以下位之意亦能知晓上位之法，且上位之所依亦能生起下位之意。三种法之安立，连带穿插已广说完毕。 现在将说明彼等之次第之理由，即蕴、界、处之次第安立三种。略说，就蕴之次第而言，理由为何蕴之次第如是安立而宣说耶？如是说。此亦当以识住之次第、所依与能依之次第、烦恼与净遍之次第三种而知晓。 初者，以识之住处之故，蕴次第安立。其中，何者是识之所依，色等四者以粗大之次第首先宣说，而住立者识则于彼之后宣说。 二者，以前前者为受等后后者之所依之故。如是，色是受之所依，如与乐等生起随顺之境与根之色一般，感受凉热等之受乐等生起之故。受是想之所依，如受以凉热等之相而领受，如是此是乐之处，此是苦之处等而施设名言之故。想是行之所依，如想以乐等生起之处而完全决定且作想，如是为获得彼与舍弃彼之义，心明显地造作且动摇之故。心勇士亦为识
English
It is known in the manner of and so on. As it is said in the Ornament: "He, with the three realms of conditioned phenomena, Not truly imagines the objects; With extremely pure wisdom, Sees the meaning of non-duality." As it is said. The uncontaminated dharmas are known in meditative equipoise by means of individually knowing them, and after meditative equipoise, they are also known by pure worldly wisdom. Thus, the mind is not definite like the sense faculties with form, because the lower mind can also know the higher dharmas, and the lower mind can also arise on the basis of the higher. The establishment of the three dharmas, along with the incidental occurrences, has been extensively explained. Now, the reason for the order of these will be shown, that is, the three establishments of the order of the aggregates, elements, and sources. Briefly, in terms of the order of the aggregates, what is the reason why the order of the aggregates is established and shown in that way? It is said. This should also be understood by the three orders of the abode of consciousness, the order of the support and the supported, and the order of afflictions and purification. The first is that the aggregates are established in order because of the very abode of consciousness. Among them, whatever is the basis of consciousness, the four, such as form, are first shown in the order of coarseness, and the abiding consciousness is shown after that. The second is that the earlier ones are the basis for the later ones, such as feeling. Thus, form is the basis of feeling, just as the object and the sense faculty of form are in accordance with the arising of pleasure and so on, so the feelings of pleasure and so on, experiencing coolness and heat, arise. Feeling is the basis of perception, just as feeling experiences the aspects of coolness and heat, so it is said, "This is the place of happiness," "This is the place of suffering," and so on, because names are given. Perception is the basis of formation, just as perception completely determines and perceives the place of arising of pleasure and so on, so the mind manifestly forms and moves for the sake of obtaining that and abandoning that. The mind hero is also consciousness.
Chinese
是其所依，就像心识使心识显现一样，因为识能进入。如此，心识使心识显现的对境和所行，识便趋近于此。第三，又依于贪等使完全染污，信等使完全清净的次第，而依次排列。如此，完全染污和完全清净的基础是什么呢？是具有诸根的身体。因此，首先宣说了色蕴。凭借什么作用而使完全染污和完全清净呢？凭借感受等三者，所以在其后宣说了。因为以体验杂染或无杂染，如理或不如理作意和显现等，而使完全染污和完全清净。什么才是完全染污和完全清净的自性识呢？因为心识有恶业或无恶业而生起。因此，最后宣说了识蕴。五蕴按此顺序宣说的理由是这样的。想要宣说界的顺序，为何说“诸界”等呢？诸界是与世间的说法相符而排列的。如此，世间最初是互相用眼睛观看色法，因此首先宣说了眼界。依靠互相观看色法，而普遍说“界安乐”等。听闻说话的声音也需要耳根，因此在其后宣说了耳界。完成界安乐的行为后，用鼻根享用沐浴清洗身体和肢体，用妙香涂抹身体，以及香气扑鼻的花鬘等，因此在其后宣说了鼻界。因为在所有进入观看等行为的阶段，都是具有分别念的意界，因此在其后宣说了意界。以内界的顺序为理由，而以外色等外境的顺序如此排列。
English
It is the basis, just as consciousness makes consciousness manifest, because consciousness can enter. Thus, the object and activity of consciousness making consciousness manifest, consciousness approaches it. Thirdly, it is arranged in order according to the sequence of being completely defiled by attachment, etc., and completely purified by faith, etc. Thus, what is the basis of complete defilement and complete purification? It is the body with the senses. Therefore, the form aggregate is first taught. By what action is complete defilement and complete purification caused? By the three, feeling, etc., so they are taught after that. Because complete defilement and complete purification are caused by experiencing impurity or purity, proper or improper attention, and manifestation, etc. What is the nature of consciousness that is completely defiled and completely purified? Because consciousness arises with or without bad karma. Therefore, the consciousness aggregate is taught last. The reason for teaching the five aggregates in that order is like that. Wanting to explain the order of the elements, why say "the elements" etc.? The elements are arranged in order in accordance with worldly speech. Thus, in the world, people initially look at forms with their eyes, so the eye element is taught first. Relying on looking at forms with each other, people commonly say "elemental bliss" etc. Hearing the sound of speech also requires the ear sense, so the ear element is taught after that. After completing the activity of elemental bliss, the nose sense enjoys bathing and washing the body and limbs, anointing the body with fragrant scents, and fragrant flower garlands, etc., so the nose element is taught after that. Because in all stages of entering into activities such as seeing, it is the mind element with discrimination, so the mind element is taught after that. Taking the order of the inner elements as the reason, the order of the outer objects such as outer form is arranged in that way.