Tibetan
་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། གཟུང་བྱར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མར་བཟུང་བར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཏེ། ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི། ཆོས་དེ་དག་ལ་ཐོབ་བྱ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་བྱའི་མཚན་མར་མི་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་མ་བ ཟུང་བའོ། །འདི་ལྟར་དེས་ཤེས་པ་དེ་ལ་ནང་གི་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་སོ། །རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་འདིའི་ངོ་བོ་ནི་གང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གང་གིས། མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་སྟེ་བརྟག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆེན་ཤིར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཤེར་ཕྱིན་གང་། གང་གིས། ཅི་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་བཏགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་བུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་འགྲེལ་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བྱར་མེད་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི། ཞེས་སོ། །རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་ཏེ། གནས་བྱར་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པས་སོ། ཁྱབ་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སོགས་པས་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་བཤད་དོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་དང་། ཞེས་པ་དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །༼ ཆད་སྙམ་པས་དཔྱད་པར་མཛོད།༽དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་ནི། དོན་དམ་པར་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གིར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ུམཚན་གྱི་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར་ཞེས་པ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་ནི། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གང་དག་གི མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེས། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ངེས་པར་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་ཟིན་གཙོ་བོར་མཛད་ལ། འཕགས་པས་མདོ་དང་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་རེ་རེ་ནས་བཤད་དུ་རུང་བས་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྩེ་མོ་གསུམ་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དྲོད་མན་ཆད་དུ་ལོག་ལྟས་དགེ་བ་གཅོད་སྲིད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་ལ་འདི་ཐོབ་ནས་དགེ་རྩ་ཆད་མི་སྲིད་པས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པའི་དམིགས་རྣམ་ལ་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ནི། ཤ་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་པ་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་སོགས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་བུ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །ངོ་བོ་ཡང་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་སོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་སྔོན་གྱི་མཐར་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ཕྱི་མའི་མཐར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །མདོ་ནི། ཤ་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བའམ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི། སྒོ་
Chinese
不执著于其间的诸法之相，即无所取，世尊一切智即不应执著其相。如此。相是：不视彼等法为可得与可证之相的智慧之差别。由此，对于以自性空之诸法，任何法皆不执取。如是，由此知，于内之可得与可证亦不真正随见。大顶之所缘是：以正确之智慧完全了知诸法之自性为何？与何相关联？为何种相？即是观察之差别，如色等。于大菩提行般若时，般若为何？与何相关联？为何物？为何称般若？如是完全观察。如此。相是：如是，则假立是了知一切法无真实所缘之智慧之差别。具寿舍利子，以内空性等故，无色且不可缘等。第二，释论分二，初者是：广说：小顶之所缘是色等无胜义谛之安住，即胜义谛中以自性空性故无安住处。其理由是：色等是。如此。已说第一二句。相是：于彼等色等，胜义谛中无常与无常等不住，即是了知无安住处。理由是：胜义谛中色等一切法与空性等理由相同。周遍，以空性中无无常等，且无常等之相亦无之故。已说第三与第四。中顶之所缘是：所缘无常等。如是彼等之空性，胜义谛中是法界之自性，即胜义谛中无自性。 （请以缺漏之想作判断。）其理由亦是离戏论法界之自性。由此已说第五与第六。相是：胜义谛中真实之
English
Not grasping the characteristics of the dharmas in between, which is without objectification. The Bhagavan, the All-Knowing One, should not be grasped as a characteristic. Thus it is. The aspect is: the distinction of wisdom that does not see those dharmas as characteristics of what is to be attained and what is to be realized. Thus, for dharmas that are empty of their own nature, no dharma is completely grasped. Thus, by knowing that, one does not truly see the attainment and realization within. The object of the great peak is: what is the essence of these dharmas? With what is it related? What is its characteristic? That is, the distinction of examination, such as form, etc., which is fully understood by correct wisdom. When practicing the Great Bodhi Perfection of Wisdom, what is the Perfection of Wisdom? With what is it related? What is it? Why is it called the Perfection of Wisdom? Thus, one should fully examine it. Thus it is. The aspect is: Thus, imputation is the distinction of wisdom that realizes that all dharmas have no truly apprehended object. The venerable Shariputra, because of inner emptiness, etc., is without form and unapprehendable, etc. Second, the commentary is divided into two, the first of which is: Extensive explanation: The object of the small peak is that form, etc., does not abide in ultimate truth, that is, in ultimate truth, there is no place to abide because of emptiness of its own nature. The reason for this is: Form, etc., is. Thus it is. The first two lines have been explained. The aspect is: In those forms, etc., impermanence and permanence, etc., do not abide in ultimate truth, that is, it is the realization that there is no place to abide. The reason is: In ultimate truth, all dharmas such as form, etc., and emptiness, etc., have the same reason. It pervades, because there is no impermanence, etc., in emptiness, and there is no characteristic of permanence, etc. The third and fourth have been explained. The object of the middle peak is: the object is impermanence, etc. Thus, the emptiness of those is the essence of the realm of dharma in ultimate truth, that is, there is no self-nature in ultimate truth. (Please judge with the thought of deficiency.) The reason for this is also the essence of the realm of dharma free from elaboration. Thus, the fifth and sixth have been explained. The aspect is: True in ultimate truth
Chinese
因为遮止了自性，所以不把色等当作自己的，而是证悟到不是自己的所取，这叫做（不执著诸法）。这解释了“不执著诸法是什么”。大顶的所缘是：对于色等那些，不见到在胜义中蓝色和黄色等法的名言理由的相，这叫做（大顶）。因为在胜义中没有空性之自性。因此解释了“因此不见到那些相”。行相是：以随顺理智的智慧，如实地对于诸法，无论是体性，还是相关的，或者是相，善加辨别，从而确定无疑地证悟到内外一切事物都不是真实显现的。这解释了最后两句。这样，导师主要造作论典的词句，圣者则依经部而造作，因此两种都可以从各自的角度来解释，不应认为是过失。第二是：如前所说的方式，有小、中、大三种，因此叫做三顶。为什么叫做顶呢？因为在暖位以下，邪见可能会断除善根，叫做动摇善根，而得到这个之后，善根不可能断除，因此比那更殊胜，所以是顶。第三是忍的所缘和行相，分为根本和注释两种，首先是：小忍的所缘是：因为色等在胜义中没有真实的自性，所以加以区分。经部说：夏布，色是与色的自性分离的，从（色是与色的自性分离的）到（不混合）之间。行相是：色等在胜义中没有真实的，但在名言中，证悟到仅仅是色等显现为它的自性。夏布，相也是与相的自性分离的。体性也是与体性的自性分离的。中忍的所缘是：色等在胜义中，在先前的边际没有生，在后来的边际也没有定会产生，因此加以区分。经部说：夏布，色是自性空，因此不见到生，也不见到定会产生。行相是：门
English
Because self-nature is blocked, one does not regard form, etc., as one's own, but realizes that it is not one's object of grasping, which is called (not clinging to phenomena). This explains "What is it that does not cling to phenomena?" The object of the great summit is: For those forms, etc., one does not see the characteristics of the reasons for the conventional terms of blue and yellow, etc., as ultimately true, which is called (the great summit). Because there is no emptiness of self-nature in the ultimate sense. Therefore, it is explained that "Therefore, one does not see those characteristics." The aspect is: With the wisdom that follows reason, one truly distinguishes the nature of phenomena, whether it is the essence, the related, or the characteristics, and thus one certainly realizes that all internal and external things do not appear as true. This explains the last two lines. In this way, the teacher mainly creates the words of the treatise, while the noble one creates it based on the sutras, so both can be explained from their respective perspectives, and should not be considered a fault. The second is: As mentioned before, there are three types: small, medium, and large, so it is called the three summits. Why is it called a summit? Because below the heat level, wrong views may cut off virtuous roots, which is called shaking the virtuous roots, but after obtaining this, the virtuous roots cannot be cut off, so it is more excellent than that, so it is a summit. The third is the object and aspect of forbearance, divided into root and commentary, the first is: The object of small forbearance is: Because form, etc., do not have a true self-nature in the ultimate sense, they are distinguished. The sutra says: Shariputra, form is separated from the nature of form, from (form is separated from the nature of form) to (not mixed). The aspect is: Form, etc., are not true in the ultimate sense, but in the conventional sense, one realizes that it is only form, etc., appearing as its nature. Shariputra, characteristics are also separated from the nature of characteristics. Essence is also separated from the nature of essence. The object of medium forbearance is: Form, etc., in the ultimate sense, there is no birth at the previous extreme, and there is no definite arising at the later extreme, so they are distinguished. The sutra says: Shariputra, form is empty of its own nature, so one does not see birth or definite arising. The aspect is: Gate