Tibetan
་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་བདེན་བཞི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་ཉན་རང་གི་༼མངོན་༽རྟོགས་སུ་འཇོག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་། འབྲས་བུ་མྱང་འདས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པས་སོ། ། གསུམ་པ་གཞི་ཤེས་ལ། ཆོས་དགུའི་རང་བཞིན་དང་། དེས་གཞི་ཤེས་བསྟན་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་དྲུག །གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉེ་རིང་གི་རྒྱུ་མཚན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ། གཞི་ཤེས་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ། སྦྱོར་བ་དེའི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་རྣམས་སོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ནི་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བས་སོ། །ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ནི། སྲིད་ཞི་གང་རུང་གི་མཐའ་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་སྲིད་ཞི་ལ་གནས་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྲས་ཡུམ་ལ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་ཞེ་ན། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཡུམ་ལ་རིང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་དང་བྲལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ནི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཟིན་པས་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཉན་རང་གི་ལམ་མཚན་འཛིན་གཞི་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ལ། དེང་སང་གཞན་དག་མཚན་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉན་རང་དག་གིས་མཉམ་གཞག་དུ་ཡང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྗེས་འབྲེལ་བ། །དོན་གསལ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན། །ཅེས་པ་ལྟར་། རྟོག་པ་ལ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་སྤང་མི་ནུས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། ཉན་རང་གི་མཉམ་གཞག་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་མི་བྱེད་དེ། སྔར་ཐོས་བསམ་གྱི་དུས་སུ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་གཏན་ལ་མ་ཕབས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒོམ་པས་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཚན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་མཚན་འཛིན་གཞི་ཤེས་ཞེས་བྱའི་མཚན་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྤོང་ཞེས་པའང་མཚན་འཛིན་གྱི་ཆ་དེར་སོང་བ་ཡིན་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མི་རྟག་སོགས་སུ་རྟོག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནི་མི་སྤོང་སྟེ། དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་མཚན་འཛིན་དང་བྲལ་བ་དང་། ཉན་རང་གི་མཚན་འཛིན་དང་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་བ་ཡང་། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཞེན་སྤྱོད་བཀག་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལས་བཟློག་ཏེ། གཞི་ངོ་བོ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། བྱང་སེམས་སྦྱོར་བ་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། མཚན་མ་དང་། སྤྲོས་པ་དང་། རྟོག་པ་ལ་རློམ་པ་བཀག་པ་དང་། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་རློམ་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་པ་ལ། པཎྜི་ཏ་ཁ་ཅིག་སོགས་ལ་བསྡུ་བྱ་མེད་པས། ཨ་ཏིའི་སྒྲ་མཆོག་ལ་འཇུག་པས་ཉན་ཐོས་མཐོང་བ་མཆོག་གི་ལམ་ཞེས་སྟོན་ནས་མཐོང་ལམ་རྟོགས་པ་ཆོས་དྲུག་གི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་མདོར་བསྟན་གྱིས་ཟིན་པའི་མཐོང་ལམ་དེ་གང་། ཤུགས་འཕངས་ཉན་ཐོས་ཀྱིའམ། འོན་ཏེ་དངོས་བསྟན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དུ་ཡང་། དེ་ཉིད་དངོས་སུ་བསྟན་པར་རིགས་ཏེ། ལུས་དང་ཡན་ལག་མཐུན་དགོས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཉན་ཐོས་ཞེས་སྨོས་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྔ་མ་དག་གིས་དཔྱད་པ་མ་བྱས་ཀྱང་། ཤུགས་འཕངས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བཟུང་བར་སེམས་མོད། དེ་ལ་
Chinese
虽然它不是道的断除之物。然而，从了悟四谛的无常等十六行相的违品中，安立为声闻缘觉的（现）证，因为它是二障中烦恼障的对治，是成就涅槃果的现证之类。第三是基智，分为九法的自性和，以其显示基智的方式两种。初者又分六：基智的体性、远近的理由、不共品、对治的差别、修习基智的加行、以及该加行证悟平等性的果——见道等。初者是：菩萨们的基智般若不住于有寂轮回的边，以智慧见轮回的过患，故知三时平等性。亦不住于寂灭涅槃的边，以悲心成办他利故。与此相反，声闻缘觉们的基智，则显示安住于有寂任何一边。第二是：安立上述理由，为何声闻缘觉的基智安住于有寂？因为他们远离不住涅槃的自性——果母，不善于通达二谛之方便，于基、道、果执着相。为何菩萨的基智不住于有寂？因为菩萨们不远离不住涅槃之母，以善于通达二谛之方便，故于任何亦不执着相。第三是：声闻缘觉们的基智，因如前所说之理，生于远离方便智慧，故为菩萨的断除之物，是不共品。菩萨的则为方便智慧所摄持，故为应取之品，是对治品。此处将声闻缘觉道的执相显示为基智，而如今其他人认为执相的体性则不然，若声闻缘觉们于等持中亦执着无常等之相，则因有分别，将不成实证无常等真谛之行相，如云：与分别念相随逐，不具显现义之光明。如是，分别念不生起对境之明
English
Although it is not something to be abandoned on the path. However, from the opposite of realizing the sixteen aspects such as impermanence of the Four Noble Truths, it is established as the (manifest) realization of Hearers and Solitary Realizers, because it is the antidote to the afflictive obscuration among the two obscurations, and is a type of manifest realization that accomplishes the fruit of Nirvana. The third is the Ground Wisdom, which is divided into the nature of the nine dharmas, and the way in which it shows the Ground Wisdom, in two ways. The first has six parts: the nature of the Ground Wisdom, the reasons for nearness and distance, the dissimilar aspects, the distinctions of antidotes, the practice of meditating on the Ground Wisdom, and the result of realizing the equality of that practice—the Path of Seeing, etc. The first is: the Prajnaparamita of the Ground Wisdom of Bodhisattvas does not abide at the extreme of existence, samsara, because they know the equality of the three times, and because wisdom sees the faults of samsara. Nor does it abide at the extreme of peaceful Nirvana, because compassion accomplishes the benefit of others. Conversely, the Ground Wisdom of Hearers and Solitary Realizers is shown to abide at either extreme of existence or peace. The second is: establishing the reasons just mentioned, why does the Ground Wisdom of Hearers and Solitary Realizers abide in existence or peace? Because they are distant from the nature of non-abiding Nirvana—the Fruit Mother, and because they are not skilled in the means of understanding the two truths, they grasp at characteristics in the ground, path, and fruit. Why does the Ground Wisdom of Bodhisattvas not abide in existence or peace? Because Bodhisattvas are not distant from the Mother of Non-abiding Nirvana, and because they are skilled in the means of understanding the two truths, they do not grasp at characteristics in anything. The third is: the Ground Wisdom of Hearers and Solitary Realizers, because it arises devoid of skillful means and wisdom in the manner described above, is something to be abandoned by Bodhisattvas, and is a dissimilar aspect. The Ground Wisdom of Bodhisattvas, however, is held by skillful means and wisdom, and is therefore something to be adopted, and is an antidote aspect. Here, the grasping at characteristics of the path of Hearers and Solitary Realizers is shown as Ground Wisdom, but nowadays others consider the nature of grasping at characteristics to be different. If Hearers and Solitary Realizers grasp at the characteristics of impermanence, etc., even in meditative equipoise, then because it is accompanied by conceptual thought, they will not actually realize the aspects of the truth of impermanence, etc., as it is said: "Accompanied by conceptual thought, it does not have the clarity of meaning." Thus, conceptual thought does not give rise to clarity of the object.
Chinese
因为这个缘故。这样一来，就会导致无法断除烦恼障。因此，声闻缘觉的入定中，虽然现量见到无常等义，所以没有执著于相，然而，并不作为执著无常等法之对治，因为之前在听闻思惟的时候，没有确定法无自性，而且因为没有通过修习而熟悉，所以后得时会生起具有执著无常等法之相。因此，因为被执著相所束缚，所以并不是因为成为名为执著基识的执著相的自性。菩萨所断也是属于执著相的那部分，而不是断除观想为无常等道的对治，因为那是为了在自己的相续中再次生起更殊胜的功德。第四，如此菩萨的基识远离执著相，以及声闻缘觉与执著相联系而生起，也是菩萨们遮止对色等基之法自性，以及无常等差别之执著而修习瑜伽，声闻缘觉们则与此相反，以明显执著基之自性与无常等差别的方式修习瑜伽。第五，菩萨瑜伽的等性是遮止对色等之自性，以及相，戏论和分别的自负，而声闻缘觉瑜伽的等性则与此相反，是对色等认为是境和有境。第六，关于声闻等见道，有些班智达等认为没有可归纳的，因为阿提之声是最高的，所以显示声闻见是最高的道，因此见道证悟是六法之最胜。是这样说的。这里以总说所包含的见道是什么？是暗示的声闻的，还是直接显示的菩萨的？如果是前者，那么在支分广说中，也应该直接显示那个，因为身体和支分必须一致。如果是后者，那么说声闻就不合理了，如果这样问。虽然以前的人没有做过分析，但我想是采取了暗示的声闻之道。对此
English
It is for this reason. In this way, it would follow that the afflictive obscurations could not be eliminated. Therefore, in the meditative equipoise of Hearers and Solitary Realizers, although impermanence and other meanings are directly seen, there is no grasping at characteristics. However, it does not act as an antidote to grasping at impermanence and other things as dharmas, because previously, during the time of hearing and contemplation, the selflessness of phenomena was not ascertained, and because it was not familiarized through meditation, in the post-meditation state, the strength of this causes the arising of grasping at the characteristics of impermanence and other dharmas. Therefore, it is not because it is bound by grasping at characteristics that it becomes the nature of grasping at characteristics called the basis-consciousness of grasping at characteristics. What Bodhisattvas abandon also belongs to that aspect of grasping at characteristics, but it is not abandoning the aspect of contemplating the antidote to the path as impermanence and so on, because that is for generating even more excellent qualities in one's own continuum. Fourth, in this way, the basis-consciousness of Bodhisattvas is free from grasping at characteristics, and the Hearers and Solitary Realizers arise in connection with grasping at characteristics. Bodhisattvas cultivate yoga by preventing attachment to the nature of the basis-dharmas such as form, and to the distinctions such as impermanence. Hearers and Solitary Realizers do the opposite of this, cultivating yoga through manifest attachment to the nature of the basis and the distinctions such as impermanence. Fifth, the equality of the yoga of Bodhisattvas is the prevention of pride in the nature of form and so on, as well as characteristics, elaborations, and thoughts. The equality of the yoga of Hearers and Solitary Realizers is the opposite of this, which is to assume form and so on as objects and object-possessors. Sixth, regarding the path of seeing of Hearers and so on, some Panditas and others think that there is nothing to be included, because the sound of "ati" means supreme, so it shows that the seeing of Hearers is the supreme path, and therefore the realization of the path of seeing is the most excellent of the six dharmas. That is what they say. Here, what is the path of seeing that is included in the summary? Is it the implied path of Hearers, or the directly shown path of Bodhisattvas? If it is the former, then in the detailed explanation of the branches, that should also be directly shown, because the body and the branches must be consistent. If it is the latter, then it is not reasonable to say Hearers, if you ask. Although previous people have not done any analysis on this, I think it takes the implied path of Hearers. To that