Tibetan
འི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་དུ་འཐད་པར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ནི་གང་། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་། ཆོས་འདི་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་ཆོས་སུ་བརྟགས་པ་མེད། །ཅེས་སྨྲོས་ཏེ། ཟ་བ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་བདག་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་སུ་བརྟགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྐུར་པར་འདེབས་པའི་ཐར་ལྷུང་བར་རྟོགས་སོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་སྨྲོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཡང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་མ་འཁྲུལ་བར་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པར་རིགས་ན། རང་རིག་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་འདི་ལ་འཁྲུལ། རང་ཉིད་རང་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་སྤངས་ནས་གནས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་དོན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །རྣམ་རིག་ཚུལ་འདི་དབུ་མའི་ལམ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་བྱིས་པས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་བདག་དང་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་བདག་མིན་བདག་གི་མིན། །དེ་ལ་ཕུང་མེད་ཕུང་རྣམས་ལའང་། །བདག་གནས་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་རྟོག་གསོག །ཅེས་སྨོས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་མཐའ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེའམ་བདག་གིའོ་ཞེའམ། བདག་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ཞེའམ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གནས་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཐའ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་བདག་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་བདག་གི་ཡིན་པ་དང་། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་བདག་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་མཐོ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕུང་པོ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རྟོག་ལ། བདག་ནི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་པའི་བདག་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་བདག་གི་འདོད་རྒུར་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱ་བའི་བདག་གི་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་འདོད་རྒུར་སྤྱོད་དེ། དཔེར་ན་རྫ་མཁན་གྱིས་རྫ་བུམ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ནི་བདག་གི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལྡན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། བདག་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལྷ་སྦྱིན་དང་རྒྱན་བཞིན་དུ་བདག་དང་ཕུང་པོ་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པར་རིགས་ན་མ་དམིགས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།
Chinese
舍弃二边，总而言之，唯识本身适于中道。那么，执著的边是什么？诽谤的边又是什么呢？那些位于此法之外的人，执著于与蕴一体或异体的我；而此法中的说一切有部和经部，则执著于所取和能取的自性为法。这些都落入了执著的边。为了舍弃它，说：没有对我和法的臆测。执著于能食者，是对我的臆测。执著于所取、能取、常、无常，是对法的臆测。这些都只是遍计所执，因为不如所臆测的那样成立。有些说无自性者说，识也只是世俗谛，并非真实成立。这些人被认为是落入了诽谤的边。为了舍弃它，说：有非真实的遍计。三界的心和心所，被称为非真实的遍计，因为受习气的影响，显现为不如其本性。这些是自证现量所体验的，因此是真实存在的。如果这样，境也由根识所成立，因此所取和能取也应该存在吗？不是的。因为显现为色等境的那些，如同梦中的意识一样是虚妄的。谁能证明自证是不虚妄的呢？如果境和有境是不同的，那么互相虚妄是合理的。但对于自证来说，如果没有境和有境的差别，那么什么会对此虚妄呢？自己对自己虚妄是不合理的，因为没有任何事物可以脱离自己的自性而存在。舍弃执著和诽谤二边的意义又是什么呢？说：舍弃常断二边，此识之理乃中道。这个非真实的遍计，不像凡夫所遍计的那样，不成立为我和法，因此远离了常边。体验到
English
Having abandoned the two extremes, in short, the very nature of consciousness-only is suitable as the Middle Way. So, what is the extreme of superimposition? And what is the extreme of denigration? Those who are outside of this Dharma manifestly cling to a self that is either one with or different from the aggregates; and those within this Dharma, the Vaibhashikas and Sutrantikas, manifestly cling to the nature of the apprehended and the apprehender as Dharma. These have fallen into the extreme of superimposition. To abandon that, it is said: There is no imputation of self and phenomena. Clinging to the eater is an imputation of self. Clinging to the apprehended, the apprehender, the permanent, and the impermanent is an imputation of phenomena. These are merely complete fabrications, because they do not exist as they are imputed. Some who assert the absence of inherent existence say that consciousness is merely conventional and does not truly exist. These are understood to have fallen into the extreme of denigration. To abandon that, it is said: There is untrue complete fabrication. The minds and mental factors of the three realms are called untrue complete fabrication, because due to the power of habit, they appear as other than their true nature. These are definitely existent as entities because they are experienced by self-awareness. If that is the case, then since objects are also established by sense perception, shouldn't there also be an apprehended and an apprehender? No, because those that appear as objects, such as forms, are deceptive, like the consciousness of a dream. By what can it be proven that self-awareness is not deceptive? If objects and subjects are different, then it is reasonable for them to be mutually deceptive. But for self-awareness, if there is no difference between object and subject, then what would be deceptive about it? It is not reasonable for oneself to be deceptive to oneself, because there is nothing that can exist apart from its own nature. What is the meaning of abandoning the extremes of superimposition and denigration? It is said: Abandoning the extremes of permanence and annihilation, this mode of consciousness is the Middle Way. This untrue complete fabrication, because it does not exist as the self and phenomena as fabricated by children, is free from the extreme of permanence. Experiencing
Chinese
因为其自性从未存在过，所以避免了断灭的边见。这样，这就是中道。如此简要地阐述之后，现在要加以详细解释。首先，为了避免执著于我的边见，经中说道：‘蕴不是我，也不是我的。其中没有蕴，对于诸蕴来说，我也不是存在的处所。因此，积聚了我与我所的分别念。’所有关于我的观点，都是以四种方式对五取蕴进行分别念：即认为蕴是我，或者蕴是我的，或者我拥有蕴，或者我存在于蕴中。通过五蕴的差别，会导致二十种坏聚见。即色是我，色是我的，我拥有色，我在色中存在，以此类推，直到识。因此，经中说：‘二十座高耸的坏聚见之山峰，被智慧金刚摧毁。’因此，蕴不是我，因为它们与我的特征不一致。例如，蕴被认为是无常和多样的，而我则被执着为常恒和单一的。特征不一致的事物，不可能是一体的，因为它们相互矛盾。因此，不存在与蕴一体的我。蕴也不是可以被我随意支配的我的，因为即使我不愿意，蕴也会发生变化、坏灭等等。凡是被某物加持的，就可以随意使用它，例如陶工制作陶罐。蕴不随我的意愿而行事，因此不应该被我所加持。我也不可能拥有蕴，因为如果我常恒，那么依赖于我的蕴也永远不会坏灭，并且如果我和蕴可以像天授和装饰品一样被区分开来，但实际上并没有被区分开来。我也不存在于蕴中，因为...
English
Since its nature has never existed, it avoids the extreme of annihilation. Thus, this is the Middle Way. Having explained it briefly in this way, now it should be elaborated. First, in order to avoid the extreme of clinging to self, it is said: 'The aggregates are not self, nor are they mine. There is no self in them, nor am I the place where the aggregates exist. Therefore, accumulate the discriminations of self and what belongs to self.' All views about self are to discriminate the five aggregates of appropriation in four ways: that is, thinking that the aggregates are self, or that they are mine, or that I possess the aggregates, or that I exist in the aggregates. Through the distinctions of the five aggregates, it leads to twenty views of the collection of destructible things. That is, form is self, form is mine, I possess form, and I exist in form, and so on up to consciousness. Therefore, it is said in the sutra: 'The twenty high peaks of the mountain of the view of the collection of destructible things are destroyed by the vajra of wisdom.' Therefore, the aggregates are not self, because they do not agree with the characteristics of self. For example, the aggregates are thought to be impermanent and diverse, while self is clung to as permanent and singular. Things with inconsistent characteristics cannot be one, because they contradict each other. Therefore, there is no self that is one with the aggregates. The aggregates are also not mine to be controlled at will, because even if I do not want them to, the aggregates will change, decay, and so on. Whatever is blessed by something can be used at will, like a potter making a pot. The aggregates do not follow my wishes, so they should not be blessed by me. It is also not reasonable for me to possess the aggregates, because if I am permanent, then the aggregates that depend on me will never decay, and also because if I and the aggregates could be distinguished like Devadatta and ornaments, but they are not actually distinguished. Nor does the self exist in the aggregates, because...