Tibetan
་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ཡང་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ནི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདུས་ནས། ཡུལ་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མའི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །ཡིད་བྱེད་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །སེམས་པ་ནི། སེམས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་། གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །ཚོར་འདུ་གཉིས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡུལ་ངེས་ལྔ་ནི། འདུན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བློ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཅན་ལ་འཇུག་པས་བྱེ་བྲག་ངེས་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི། གང་བསམ་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་བྱུང་ངོ། །འདི་ནི་འདོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཡུལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་ནི། རང་གི་སྔར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །མ་ངེས་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཡུལ་ངེས་པའོ། །དྲན་པ་ནི་སྔར་འདྲིས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མ་བརྗེད་པའོ། །འདི་ཡང་མ་འདྲིས་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཡུལ་ངེས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་རགས་དང་བདེན་བཞི་ལ་སོགས་པ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བློ་གྲོས་ནི་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །འདི་གཉིས་གང་ཡང་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཡུལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ནི། དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བཏང་སྙོམས་དང ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་ལ་སོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་སོགས་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་སེམས་དང་བ་ནི་དང་བའི་དད་པའོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འདོད་པའི་དད་པའོ། །བདག་རིགས་དང་ཤེས་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ཉེས་སྤྱོད་བྱར་མི་རུང་སྙམ་སྟེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བདག་ལ་འཛེམ་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། བདག་གི་ཉེས་སྤྱོད་བྱས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་མི་རུང་སྙམ་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཞན་ལ་འཛེམ་པ་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ། །ལུས་དང་ཟས་གོས་སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཡིད་བྱུང་ཞིང་དང་དུ་མི་ལེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་མེད་པ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད། སྐྱེས་ཐོབ་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་གསུམ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི། གང་གི་ལུས་སེམས་དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་དུ་རུང་བར་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་སྲུང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་བསྒོམ་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན་སེམས་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་ཉམས་པ་མེད་པར་རང་གི་ངང་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི། གཞན་ལ་ལུས་ངག་གི་ཐོ་མི་འཚམ་ཞིང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆའོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི། སྨན་བཟང་པོ་ལྟར། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ནི། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལྟ་བ་དང་དྲུག་སྟེ། དེ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བས། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱིས། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའོ། ཁྲོ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་། གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་གནས་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དུག་མཚོན་སོགས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཤིང་། གནོད་པ་བྱ་བར་སེམས་པའོ། །མ་རིག་པ་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པར་བདག་དང་བདག་གི་བར་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ། །འཇིགས་ལྟ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་། འདི་ནི་རྟོག་པ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཐ་དད་དོ། །ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁེངས་ཞིང་མཐོན་པོའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའོ། །སེམས་ཁེངས་པའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལས་ང་རྒྱལ་བདུན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་དང་ཤེས་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་ལས་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་སོགས་བདག་དང་མཚུངས་པ་ལས་བདག་ལྷག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རིགས་སོགས་བདག་ལས་ལྷག་པས་ཀྱང་བདག་ལྷག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཁེངས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པའོ། །བདུན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་སོགས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་ཟད་གཅིག་གིས་དམན་པར་སེམས་དཔའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི། བདེན་པ་དང་ལས་འབྲས་དང་དཀོན་མཆོག་སོགས་ལ་ཡིན་མིན་དང་ཡོད་མེད་སོགས་སུ་སོམ་ཉི་ཟ་བའོ། །དེ་ལ་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་དང་། ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ངའོ་སྙམ་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པས་ན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་ཡིན། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བཤེས་གཉེན་ངན་པའི་ཉེས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་རྟག་པ་སོགས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུའོ། །མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་ནི། འཇིགས་ལྟས་བཟུང་བའི་བདག་དེ་ཉིད་རྟག་པའམ་ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །ལོག་ལྟ་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་དང་ཐར་པ་སོགས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི། འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་དང་། དེའི་གནས་ཕུང་པོ་ལ་གཙོ་བོ་མཆོག་དང་དམ་པ་ལ་སོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དམན་པ་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་བདག་གྲོལ་སོགས་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བའོ། ། ཉེ་བའི་ཉོན
Chinese
即使缺少任何一种，心识认识对境的作用也不会圆满。其中，触是境、根、识三者作为因果聚合，能完全断除境的悦意与不悦意之相的俱生心。作意是心的作用，是使心专注于所缘的俱生心。思是心对善、不善、无记的对境趋向时，明显地造作和动摇的俱生心。受和想二者已经讲完。所缘决定五者是：欲、胜解、念、等持、慧，即智慧的形态。它们是缘于特定的对境，因此称为“特定决定”。其中，欲是希求所思之事物，并努力追求的俱生心。此不缘非所欲之物，因此是所缘决定的。胜解是对于自己先前通过教理和正理获得定解之义，认为“此事就是如此，不会是其他”，如此确定执持的俱生心。由于不缘不确定之物，因此是所缘决定的。念是对先前熟悉和经历过的事物，通过意念的表达方式，再三忆念而不忘失。此也不缘不熟悉之物，因此是所缘决定的。等持是缘于寂止和观，以及四谛等应观察之事物，使心相续专注于此的专注一境。智慧是缘于应观察之事物，将自相和共相之法全部一一辨别的智慧。此二者都缘于应观察之事物，因此是所缘决定的。十一种善心所是：信、知惭、有愧、无贪、无嗔、无痴、轻安、不放逸、精进、舍、不害。其中，信是对业果和四谛等产生信任，是信任之信。对三宝等具有功德者心生欢喜，是欢喜之信。希求灭和道，是希求之信。因为自己具有这样的种姓和智慧等，所以会舍弃恶行。
English
Even if any one of them is missing, the function of consciousness in cognizing objects will not be complete. Among them, contact is the aggregation of object, faculty, and consciousness as cause and effect, and it is the co-emergent mental factor that can completely sever the appearance of the object being pleasing or displeasing. Attention is the function of the mind, it is the co-emergent mental factor that makes the mind focus on the object. Intention is the co-emergent mental factor that obviously constructs and moves the mind when it tends towards objects that are virtuous, non-virtuous, or neutral. Feeling and discrimination have already been explained. The five object-determinants are: aspiration, conviction, mindfulness, concentration, and wisdom, which is the aspect of knowledge. They are called "specific determinants" because they engage with specific objects. Among them, aspiration is the co-emergent mental factor that desires the object of thought and strives to achieve it. This does not engage with what is not desired, therefore it is an object-determinant. Conviction is the co-emergent mental factor that firmly grasps the meaning that one has previously gained certainty about through scripture and reasoning, thinking, "This is just like this, it will not be otherwise." Because it does not engage with what is uncertain, it is an object-determinant. Mindfulness is the repeated recollection, without forgetting, of things that one has previously been familiar with and experienced, through the expression of thought. This also does not engage with what is unfamiliar, therefore it is an object-determinant. Concentration is the one-pointedness of mind that focuses the mind-stream on the object to be examined, such as quiescence and insight, and the four truths. Wisdom is the wisdom that individually distinguishes all the self-characteristics and general characteristics of the object to be examined. Both of these engage with the object to be examined, therefore they are object-determinants. The eleven virtuous mental factors are: faith, shame, embarrassment, non-attachment, non-hatred, non-ignorance, pliancy, conscientiousness, diligence, equanimity, and non-harmfulness. Among them, faith is trusting in karma and its effects, and the four truths, and is the faith of trust. Rejoicing in those who have qualities such as the Three Jewels is the faith of joy. Aspiring for cessation and the path is the faith of aspiration. Because one possesses such qualities as lineage and knowledge, one will abandon misdeeds.
Chinese
因为觉得不应该，所以对于不好的事情，自己会感到羞愧，这是知耻；因为觉得自己的恶行如果被别人知道不好，所以对于不好的事情，对他人感到羞愧，这是有愧。对于身体、食物、衣服等的享受不贪图、不接受，并且对于其他众生没有普遍的恼害之心，这是慈爱的自性。由生得、听闻、思惟三种智慧如实地了知诸法的自性，这三者依次是无贪、无嗔、无痴。精进是对身语意三门善法的欢喜。极调柔是使身体和心能够用于善业。谨慎是对一切烦恼法守护自心，修习并圆满世间和出世间的善法。舍是安住于等持时，心不为沉掉所染，自然而然地安住于平等性中。不害是指不以身语冒犯他人，不做损害，是无嗔的一部分。以上十一种就像良药一样，因为自性生来就是清净的体性，所以是体性的善。六种烦恼是：贪欲、嗔恚、愚痴、我慢、怀疑、见。依靠这六种会产生近烦恼，所以称为根本烦恼。见的体性是染污的智慧，又以所缘和行相的差别分为五种，即有身见等。其中，贪欲是对三界之身的蕴，以及受用近需之物生起贪恋执着。嗔恚是对痛苦，以及产生痛苦之处的众生，以及非众生之毒、武器等普遍地恼害，并想加害于他们。无明是不了知蕴、界、处一切法的自性，对我和我所愚昧。有身见是智慧，所以行相清晰，而这是不清晰的分别念的体性，因此是不同的。我慢是
English
Feeling that it is not right, one feels ashamed of bad deeds, which is knowing shame; feeling that it is not good if one's evil deeds are known by others, one feels ashamed towards others for bad deeds, which is having a sense of shame. Not being greedy for and not accepting the enjoyment of body, food, clothing, etc., and having no universal intention to harm other sentient beings, this is the nature of loving-kindness. Knowing the nature of all things as they are through the wisdom of birth, hearing, and contemplation, these three are, in order, non-attachment, non-hatred, and non-ignorance. Diligence is the joy of body, speech, and mind in virtuous deeds. Extreme pliancy is making the body and mind usable for virtuous actions. Mindfulness is guarding the mind against all disturbing emotions, cultivating and perfecting worldly and transcendental virtues. Equanimity is when the mind is placed in meditative absorption, it is not defiled by sinking or excitement, but naturally abides in equality. Non-harming is not offending others with body and speech, and not doing harm, which is part of non-hatred. These eleven are like good medicine, because their nature is born as a pure essence, so they are the goodness of essence. The six afflictions are: desire, anger, ignorance, pride, doubt, and views. Based on these six, secondary afflictions arise, so they are called root afflictions. The nature of views is defiled wisdom, and it is divided into five types based on the difference of object and aspect, namely the view of the aggregates of existence, etc. Among them, desire is attachment and clinging to the aggregates of the three realms' bodies and the things needed for enjoyment. Anger is universally harming sentient beings who are the source of suffering, as well as non-sentient beings such as poison and weapons, and thinking of harming them. Ignorance is not knowing the nature of all phenomena of aggregates, elements, and sources, and being deluded about self and what belongs to self. The view of the aggregates of existence is wisdom, so its aspect is clear, while this is the nature of unclear discrimination, so it is different. Pride is