English
Therefore, it will definitely arise. Thus, one should meditate on realizing the truth of cessation from the perspective of the benefits of the result. At the beginning of that, one should meditate on the truth of the path from the aspects of path, reason, proof, and definite departure. Among them, the wisdom that realizes the selflessness of the aggregates is the path, because it leads to the supreme city of liberation, hence it is the path. Because it acts as an antidote to eradicate afflictions, it is reason. Because it establishes the impermanence of the mind and other realities without distortion, it is proof. Because it leads without hindrance to the state of permanence, it is definite departure. Thus, one should meditate on showing the truth of the path from the perspective of the benefits of the cause. Thus, after meditating on the selflessness of the person through the four truths as an antidote to the obscuration of afflictions, after that, as an antidote to the obscuration of knowledge, one should meditate on the selflessness of phenomena through the two truths. That should be understood through the yoga of non-conceptualization of emptiness, the ultimate truth of equipoise, and the yoga of conceptualization of dependent origination, the conventional truth of subsequent attainment, and the yoga of non-dual, all-supreme emptiness, free from contention, spontaneously accomplished. The first is to be meditated upon as follows: If these external and internal phenomena had even a little bit of inherent existence, then it would have to arise from either self, other, both, or without a cause, because for something established by its own nature, there should not be another way of arising. As it is said: Not from self, not from other, not from both, not from no cause, whatever things, wherever, there is never any arising. Thus, by reasoning such as this, since arising from the four extremes is not reasonable, there is no arising. Whatever does not arise, that does not have inherent existence, like a flower in the sky. Whatever does not have inherent existence, that is neither permanent nor impermanent. Likewise, one should not conceptually discriminate with the mind in any of the extremes of elaboration, such as form and formlessness, contaminated and uncontaminated, permanent and moving, impermanent, and so on.
Tibetan
།དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མཐའ་གང་དུ་ཡང་བརྟགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རང་གི་བློ་མཐའ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པར། མཚན་མ་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ། །སེམས་དེ་ཡང་ནང་ན་ཡང་མི་དམིགས། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མི་དམིགས། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འདས་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་དམིགས། མ་འོངས་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་དམིགས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །སེམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་། འགགས་པའི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། གནས་པའི་ཚེ་གང་ན་ཡང་མི་གནས་ཏེ། མདོར་ན་སེམས་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ལྟར་མེད་པ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ། རང་བཞིན་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ། ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ། མཐའ་གར་ཡང་མི་གནས་པ་ཞིག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མ་དམིགས་སོ། །གང་མ་དམིགས་པ་དེ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཇི་ལྟར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱས་པས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་མཐའ་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པ། མཚན་མ་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ། ཡུལ་གང་ལ་ཡང་མི་དམིགས། བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ན། སེམས་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕེབས་ཞེས་བྱ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་
Chinese
因此，导师说：“所说之事物是相反的，因为心的行境是相反的。未生和未灭的法性，与涅槃相同。”这样说的。因此，像那样的法性，无论在哪个边都无法考察，像那样瑜伽士依靠教证和理证，以各别自证智各别地辨别并确定之后，在那之后，自己的心不住于任何边，不执着于任何处，不对任何相作意，应平等地安住心。或者，应这样修习：‘诸位佛子，此三界唯是心’这样说了，一切法都只是心的遍计所执而已，没有丝毫在心之外成立的事物。那个心，在内也不可得，在外也不可得，在二者皆无处也不可得。过去的心也不可得，未来的心也不可得，现在生起的心也不可得。心生起时，也从任何处不来，灭去时，也向任何处不去，住留时，也不在任何处住留，总之，心是不可取，不可示，无所依，非色，自性在任何处也不成立，不住于境，不住于方，不住于任何边的事物。如《宝积经》中所说：“光护，心若遍寻则不可得。凡不可得，则无所缘。凡无所缘，则非过去，亦非未来，亦非现在。”等等广说的那样，心如何，一切法也与之相同。因此，对于一切法的如是法性，以各别自证智完全观察之后，在那之后，就在那上面一心平等地安住。那样串习之后，当串习达到究竟时，瑜伽士的心不执着于任何边，不分别任何相，不对任何境作意，不可言说且从一切名言中解脱出来时，称为心到达了实相之上。也称为现证法性，也以超世间的智慧来称呼。
English
Therefore, the teacher said, "What is spoken of is the opposite, because the sphere of activity of the mind is the opposite. The nature of things, unborn and unceasing, is the same as nirvana." Thus it is said. Therefore, such a nature of things that cannot be examined at any extreme, in that way, the yogi, relying on scripture and reasoning, having separately discerned and ascertained with discriminating wisdom, then, without dwelling on any extreme of his own mind, without clinging to anything, without attending to any sign, should evenly place the mind. Or, one should meditate like this: 'O sons of the Victorious Ones, these three realms are only mind,' it is said. All phenomena are merely the complete imputation of the mind, and there is nothing whatsoever established apart from the mind. That mind is not perceived within, nor is it perceived outside, nor is it perceived as both absent. The past mind is not perceived, the future mind is not perceived, and the present arising is not perceived. When the mind arises, it does not come from anywhere; when it ceases, it does not go anywhere; when it abides, it does not abide anywhere. In short, the mind is ungraspable, unshowable, without support, non-material, its own nature is not established anywhere, it does not abide in an object, it does not abide in a direction, it does not abide at any extreme. As it is said in the Heap of Jewels Sutra: "Light-protected, the mind is not found if one searches everywhere. That which is not found is unapprehended. That which is unapprehended is neither past, nor future, nor present." And so on, as it is extensively taught. Just as the mind is, so are all phenomena the same. Therefore, having thoroughly examined the nature of all phenomena with discriminating wisdom, then, one should evenly place the mind single-pointedly on that very thing. Having become accustomed in that way, when the habit is perfected, the yogi's mind does not cling to any extreme, does not conceive of any sign, does not apprehend any object, and when it becomes inexpressible and liberated from all terms, it is said that the mind has arrived at the state of reality. It is also called the direct realization of the nature of things, and it is also referred to as transcendent wisdom.
Tibetan
མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་གོ་དཀའ་སྟེ་ངག་ལས་ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་། ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཡང་རྟེན་དང་། བརྟེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བསྡུད་པར། མཁའ་ལ་རླུང་བརྟེན་དེ་ལ་ཆུའི་ཕུང་པོ་བརྟེན། །དེ་ལ་ས་ཆེན་འདི་བརྟེན་དེ་ལ་འགྲོ་བ་བརྟེན། །སེམས་ཅན་ལས་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་གང་ལ་གནས་ཡིན་དོན་འདི་བསམ་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ས་ལ་རྒྱུ་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་སོ། །ས་ཆེན་པོ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ཏོ།།རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་པ། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། གཞི་མེད་པ། རྩ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། རྩ་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་གཞི་མེད་པའི་རྟེན་ཅན། གང་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་པ། གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའི་རྟེན་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོར། ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་བདག་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉིས་ཀས་མ་བྱས། དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས། དུས་ཀྱིས་མ་བསྒྱུར། ཕྲ་རབ་ལས་མ་བྱུང་། རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང་། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་བྱུང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མ་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། དེ་ལས་སྡོང་བུ་དང་། དེ་ལས་འདབ་མ་དང་། ཡལ་ག་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ན། མྱུ་གུ་དེ་ཡང་བདག་དང་། གཞན་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པས་ཡང་དག་པར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ནི་མ་དམིགས་སོ། །གང་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ས་བོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ན། དེ་ལ་བ རྟེན་ནས་མྱུ་གུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་འབྱུང་བར་ཟད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་ན་ཡང་མི་གནས། ནང་ན་ཡང་མི་གནས། དེ་
Chinese
然而，那法界是远离一切戏论，并且丝毫没有差别的。理由难以理解，只能从言语中得知。第二，关于后得位思维缘起，也有内外两种缘起。首先，关于思维能依和所依的缘起，如《集经》中所说：空中依风，风上依水蕴，水上依此大地，地上依有情。有情造业之因即是如此，当思维虚空安住于何处。如是说，地上行走的一切有情都依赖并安住于大地。大地依赖于水轮。水轮依赖于风轮。风轮依赖于虚空。虚空不依赖于任何事物，远离一切相状，无有基础，无有根本。因此，这一切都是无根的所依，无基的所依，不依赖于任何事物，不住于任何事物。应当像这样分别思维，这是虚空的所依。之后，思维能生和所生的缘起，如《萨罗树青叶经》中所说：从种子之因所生的苗芽，不是自己所生，不是他者所生，不是二者所生，不是自在天所生，不是时间所变，不是微尘所生，不是自性所生，不是自体所生，不是无因而生。如是说，应当这样观察：从种子生出苗芽，从苗芽生出树干，从树干生出树叶、树枝、花朵和果实等次第产生。苗芽不是由自己、他者、二者或无因而生，因此实际上是没有生。没有生，就没有自性。没有自性，就不可得。不可得，就不是过去，不是未来，也不是现在。然而，如果种子中有分别念，那么仅仅依赖于它，就会产生苗芽的分别念。那个分别念既不住于外，也不住于内。
English
However, that Dharmadhatu is free from all elaborations and has no difference whatsoever. The reason is difficult to understand, it can only be known from words. Secondly, regarding contemplating dependent origination in the post-meditation state, there are also two types of dependent origination: external and internal. First, regarding contemplating the dependent origination of the support and the supported, as it is said in the 'Compendium': Wind relies on the sky, on that relies the mass of water. On that relies this great earth, on that relies sentient beings. The cause for sentient beings to engage in actions is like this. Think about where the sky abides. As it is said, all sentient beings moving on the earth rely on and abide on the great earth. The great earth relies on the water circle. The water circle relies on the wind circle. The wind circle relies on the sky. The sky does not rely on anything, it is free from all characteristics, without a basis, without a root. Therefore, all these are rootless supports, baseless supports, not relying on anything, not abiding in anything. One should separately examine like this, this is the support of the sky. After that, contemplate the dependent origination of what is produced and what produces, as it is said in the 'Sālu Tree Green Leaf Sutra': That sprout that arises from the cause of the seed is not produced by itself, not produced by another, not produced by both, not produced by Īśvara (自在天), not transformed by time, not produced from atoms, not produced from nature, not produced from essence, not born from no cause. As it is said, one should examine like this: from the seed arises the sprout, from that arises the trunk, from that arises the leaves, branches, flowers, and fruits, etc., in sequence. That sprout is not produced by itself, another, both, or without a cause, therefore in reality there is no production. Where there is no production, there is no essence. Where there is no essence, it is unobservable. Where there is nothing to observe, it is neither past, nor future, nor present. However, if there is conceptualization in the seed, then merely relying on it, there arises only the conceptualization of the sprout. That conceptualization neither abides outside nor abides inside.