Tibetan
པས་ཐུགས་ཆུད་ནས། །འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་མི་ལ་དེ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་འཁོར་བ་ན། །འགྲོ་བ་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ནི་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང་། །བསྟོད་དང་སྨད་དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཐོབ་པ་རྙེད་ན་དེ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེད། །མ་ཐོབ་གྱུར་ན་དེས་ཀྱང་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །གང་གཞན་མ་བསྟན་ཚུལ་འདིས་ཤེས་པར་བྱ། །ནད་རྣམས་བརྒྱད་ཀྱིས་དེ་རྒྱུན་གཅོད་པར་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་དོན་དམ་དུ་སྨྲ་བ། །དེ་དག་ནོར་བའི་བློ་ལྡན་ཤེས་པར་བྱ། །མི་སྡུག་སྡུག་དང་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་དང་། །བདག་མེད་རང་བཞིན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། །མི་རྟག་ཆོས་ལ་རྟག་ཅེས་སྨྲ་བགྱིད་ཅིང་། །དེ་ལྟར་དགའ་སྟེ་མཚན་མར་གང་གནས་པ། །དེ་དག་བདེ་གཤེགས་གསུང་ནི་ཐོས་གྱུར་ནས། །འཇིགས་ཤིང་ཇི་བཞིན་མི་རྟོག་སྤོང་བར་བགྱིད། །དེ་དག་བདེ་གཤེགས་གསུང་ནི་སྤངས་གྱུར་ནས། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་མྱོང་། །དེ་དག་ཚུལ་མིན་བདེ་བ་ཚོལ་བགྱིད་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་དག་བྱིས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཕན་པའི་བསྟན་པ་སུ་ཞིག་གིས། །མ་རྟོགས་བློ་ཡིའང་རྣམ་པར་རྟོག་གྱུར་ན། །སྦྲུལ་གྱི་ལྤགས་པ་རྙིང་ལྟར་རབ་སྤངས་ཏེ། །སྲིད་པ་ཀུན་ལས་འདས་ནས་ཞི་བར་འགྱུར། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དབེན་པ་སྟེ། །སྟོང་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དོན་དམ་ཞེས། །གང་གིས་ཐོས་ནས་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་དག་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དབེན་པར་གཟིགས། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །དབང་པོའི་གྲོང་ནི་མཚན་མས་དབེན་པ་དག །ཀུན་ཀྱང་ཐུབ་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། མདོ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། བདེན་གཉིས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་མཁྱེད་པས་ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ །གཉིས་པ་ལའང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྒྱ྄ས་པར་བཤད་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང་། བསྟན་བྱ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གང་གིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ །གཉིས་པ་ལའང་། གང་བསྟན་པ་དང་། རྒྱུ་གང་ལས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་ནས། མཚུངས་མེད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མཁས་པས་ཐུགས་ཆུད་ནས་ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལའང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ལ་དགའ་བའི་ཞེས་པ་ནས། ནད་རྣམས་བརྒྱད་ཀྱི་ཞེས་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་དག་ཅེས་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་། དོན་དམ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང་། བསྟན་བྱ་དོན་དམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ལ་དད་པའི་ཕན་ཡོན། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕན་པའི་ཞེས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་རྐང་པ་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་གིས་ཐོས་ནས་ཞེས་པ་རྐང་པ་གཉིས་སོ། །བཞི་པ་ནི། རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྨྲ་ན་ད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ཙམ་ལ་མཁས་པར་མངོན་པར་བྱེད་ཅིང་། འཐད་པས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་ན། ད་ནི་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཐད་པས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་བདག་གིས་ཁས་མ་བླངས། །འབྲས་ཕྱིར་འདི་དག་མེད་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་བདག་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་གཞན་དབང་བསལ་བ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར། ཀུན་རྫོབ་བསལ་བས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འདོད་པ་ལྟར་དུ། དབུ་མ་པ་བདག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གཞུག་པའི་འབྲས་བུའང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་འདི་དག་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་བྱས་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྡོག་པའི་ཐབས
Chinese
因此领悟之后，世间知者向人们开示了它。对于此理乐于安住轮回的众生，将会陷入世间八法之中，即得与不得、悦耳与不悦耳、赞扬与诋毁、快乐与痛苦。获得时便会生起贪执，未获得时也会因此而烦恼。通过这种未曾开示的方式可以了解，这八种病会断绝其相续。将世俗谛说为胜义谛的那些人，应当知晓他们具有错误的智慧。将不净视为净，将痛苦视为快乐，将无我自性说为有我，将无常法说为常，像这样乐于安住于相的人们，听闻如来之语后，会恐惧并舍弃不如实之思。那些舍弃如来之语的人们，将在地狱中感受难忍的痛苦。那些以不如理的方式寻求快乐的人们，孩童般将感受百种痛苦。谁以未领悟的智慧，也能分辨利益世间的教法，就像抛弃蛇的旧皮一样，彻底超越一切有，从而获得寂灭。所有这些法，自性皆为空寂，空性、无相是胜义谛，谁听闻后生起欢喜，那些人将获得无上菩提。胜者您视蕴为空寂，界和处也同样如此，诸根之城是无相的空寂，一切都如是，能仁您如是观见。如是说。此经的简要意义，应当通过两种方式来理解：即总的开示二谛，以及分别详细阐述各自的体性。第一，世间知者等一颂。第二，又分为，详细阐述世俗谛，其中又分三点：开示世俗谛的必要、所开示的世俗谛的自性，以及对此贪执的过患。第一，谁以安乐逝者等一颂。第二，又分为，所开示的内容，以及从何种因缘开示。第一，从有情众等至无等您。第二，是世俗谛。
English
Having thus understood, the Knower of the World revealed it to people. Those beings who delight in abiding in this cycle of existence will fall into the eight worldly dharmas, namely, gain and loss, pleasant and unpleasant, praise and blame, happiness and suffering. When they gain something, they develop attachment to it; when they do not gain it, they become agitated by it. Through this way of not having been taught, it can be understood that these eight diseases will cut off their continuity. Those who speak of conventional truth as ultimate truth should be known to possess erroneous wisdom. Those who regard the impure as pure, who regard suffering as happiness, who speak of the selfless nature as self, who speak of impermanent dharmas as permanent, and who delight in abiding in characteristics in this way, upon hearing the words of the Sugata, will fear and abandon non-veridical thoughts. Those who abandon the words of the Sugata will experience unbearable suffering in hell. Those who seek happiness in an improper way will experience hundreds of sufferings like children. Whoever, with uncomprehending wisdom, can also discern the teachings that benefit the world, will completely abandon them like an old snake's skin, and having transcended all existence, will attain peace. All these dharmas are empty in nature, emptiness and signlessness are the ultimate truth, whoever hears this and generates joy will attain unsurpassed enlightenment. Victorious One, you see the aggregates as empty, the elements and sources are also the same, the city of the senses is empty of signs, everything is like that, O Sage, you see it thus. Thus it is said. The concise meaning of this sutra should be understood in two ways: namely, the general exposition of the two truths, and the detailed explanation of their respective natures. First, the verse beginning with "Knower of the World," etc. Second, it is further divided into the detailed explanation of conventional truth, which is divided into three points: the necessity of expounding conventional truth, the nature of the conventional truth that is expounded, and the faults of attachment to it. First, the verse beginning with "Whoever, with the Sugata," etc. Second, it is further divided into what is expounded and from what cause it is expounded. First, from "Sentient beings," etc., up to "Unequaled One." Second, is conventional truth.
Chinese
智者领会“之后”这两句。对于执着于世俗的过患，也有进入世间法的过患，以及舍弃出世间法的过患两种。第一种是，从“对此欢喜”到“八种疾病”之间。第二种是，从“对于那个世俗”到“百种痛苦”之间。第二，详细阐述胜义谛，也有阐述胜义的必要，以及所阐述的胜义的自性，以及对它生起信心的利益，以及依靠什么来阐述的原因。第一是，“利益世间”这一颂。第二是，“此一切法”这两句。第三是，“谁听到后”这两句。第四是，“胜者您”等一颂。这里说道：如果你们那样说，说我们非常不需要你们，那么现在我们也不容忍你们。如果自认为擅长驳斥他方，并且因为不合道理而消除他者的自性，那么现在我就要因为我说过的无生等不合道理的缘故，消除你们所承认的世俗。就像你们认为他性是实有一样，我也未曾承认世俗。为了果报的缘故，这些实际上没有，但名言上是有的，我是在世人面前这样说的。就像用我所说的道理破除了他性，你们会不高兴一样，破除世俗我们也不会不高兴。就像你们认为，通过自在而远离一切戏论的他性，是圣者智慧所证悟的实有一样，我中观派也未曾承认世俗谛是通过自在而成立的。那么，如何承认世俗呢？因为也需要引导世间的果报。所以，这些世俗实际上没有，但从名言的角度来说是有的，我是面向世人这样说的。之后再说就是为了遣除它。
English
The wise understand these two lines: "afterward." Regarding the faults of clinging to conventional truth, there are two types: the fault of engaging in worldly dharmas and the fault of abandoning transcendent dharmas. The first is from "rejoicing in this" to "eight diseases." The second is from "regarding that conventional" to "hundreds of sufferings." Second, elaborating on the ultimate truth also includes the necessity of explaining the ultimate, the nature of the ultimate to be explained, the benefits of having faith in it, and the cause of explaining it based on what. The first is the verse "benefiting the world." The second is the two lines "all these dharmas." The third is the two lines "whoever hears." The fourth is the verse "victor, you," and so on. Here it is said: If you say that we are very unnecessary to you, then now we will not tolerate you either. If you consider yourself skilled only in refuting others and eliminate the nature of others because it is unreasonable, then now I will eliminate the conventional truth recognized by you because of the unreasonableness of what I have said, such as non-origination. Just as you consider other-dependence to be real, I have not acknowledged conventional truth. For the sake of results, these are not real but exist nominally, and I say this in front of the world. Just as you are displeased when other-dependence is eliminated by the reason I have stated, we will not be displeased by the elimination of conventional truth. Just as you consider that other-dependence, which is free from all elaboration through independence, is a real entity to be realized by the wisdom of the noble ones, we Madhyamikas have not acknowledged that conventional truth is established through independence. Then, how do you acknowledge conventional truth? Because the result of guiding the world is also necessary. Therefore, these conventional truths are not real in reality, but they exist from the perspective of nominality, and I say this facing the world. To speak of it afterward is a means of dispelling it.