Tibetan
འང་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲི་མས་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པར་བྱས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བསལ་བ་ནི། །བདེ་བླག་རྙེད་ཅེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བཀག་འགྲུབ་པས། །དང་པོ་ཤེས་བྱ་དགག་པར་མཛད་པ་ཡིན། །ཡུལ་ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་བསལ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་དེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་བདག་མེད་པ་ལ་རིམ་གྱིས་གཞུག་པར་བཞེད་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱ་དགག་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་བདག་མེད་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་བདག་བཀག་པ་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་བདག་མེད་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི། ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རེས་འགའ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། རེས་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་བྱས་ཏེ། །མདོ་གང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་བཤད་དོན་ཅན། །དྲང་དོན་གསུངས་པའང་རྟོགས་ནས་དྲང་བྱ་ཞིང་། །སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཡིན་ཤེས་གྱིས། །གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་དྲང་དོན་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མདོ་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དངོས་སུ་གསལ་བྱེད་མ་ཡིན། དངོས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཅན་བཤད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་དུ་དྲང་དུ་རུང་བ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དྲང་དོན་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའང་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཅན་དུ་དྲང་བར་བྱ་ཞིང་བཤད་པར་བྱ་ལ། མདོ་གང་ཞིག་དངོས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་དོན་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲང་དོན་དང་། ངེས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡང་། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ
Chinese
而且被恶劣见解的污垢严重污染了。第二，以理证成立：若无所知则遣除能知，易得，如是诸佛所说。若无所知则能知遮止成立，故最初即作遮止所知。若无境所知，则遣除有境能知易得，因为境与有境是互相观待而安立的缘故。因此，如来们欲使所化众生次第进入无我之境，故最初唯说：外境显现有无等遮止所知，因为了知所知无我之士夫们，对于遮止能知之我则易于趣入之故。如是了知所知无我之士夫们，有时能知自性空性自己就能证悟，有时稍微指示一下就能证悟之故。第三，显示需诠释与不需诠释之差别：如是了知经文之历史，何经非是彼性说义者，亦知诠释所说而作诠释，知空性义者即是不需诠释。如上所说之理，需诠释与不需诠释之经文历史应广为了知。其中，何经以缘起、无生而作特别强调之胜义谛，并非直接阐明，若直接宣说世俗谛之义，则可诠释为空性之义，这些只是作为进入无自性之方便而宣说，故为需诠释之义。也应了知这些经文之意趣如何，并应诠释与宣说成如何无有损害之义。何经直接阐明空性与无生等，这些经文之义，因为不能诠释成其他方式，故应知是不需诠释之义。需诠释与不需诠释之差别如是，如《圣妙三摩地王经》云：空性如来所宣说，当知不需诠经之差别，何经宣说有情与补特伽罗，当知一切法皆需诠释。如是宣说，同样地
English
Moreover, it is severely polluted by the dirt of evil views. Second, establishing through reasoning: If there is no object of knowledge, then the elimination of the knower is easily attained, as the Buddhas have said. If there is no object of knowledge, then the prevention of the knower is accomplished, therefore, initially, the object of knowledge is negated. If there is no object of knowledge, then the elimination of the subject, the knower, is easily attained, because the object and the subject are established in mutual dependence. Therefore, the Thus-Gone Ones, wishing to gradually lead sentient beings into the state of selflessness, initially only say, 'External appearances exist or do not exist,' and so forth, negating the object of knowledge, because those who understand the selflessness of the object of knowledge easily enter into the negation of the self of the knower. In this way, those who understand the selflessness of the object of knowledge sometimes realize the emptiness of their own nature by themselves, and sometimes they realize it by being shown a little bit. Third, showing the difference between the provisional and the definitive: Thus, having understood the history of the scriptures, whatever sutra does not directly explain the ultimate truth, which is distinguished by dependent arising and non-arising, but directly explains the meaning of conventional truth, can be interpreted as the meaning of emptiness. These are only taught as a means to enter into selflessness, so they are provisional. One should also understand what the intention of these sutras is, and interpret and explain them in such a way that there is no harm. Whatever sutra directly explains emptiness and non-arising, etc., the meaning of these sutras cannot be interpreted in any other way, so it should be known as definitive. The difference between the provisional and the definitive is like this, as it is said in the 'Noble Samādhirāja Sūtra': 'Emptiness is taught by the Sugata, know the distinction of the definitive sutras. Whatever sutra teaches sentient beings and individuals, know that all those teachings are provisional.' Thus it is said, and similarly
Tibetan
་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གསུངས་པ་འདི་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་ལས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །མདོ་གང་ལས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོ་གང་ལས་ཟབ་པ་ལྟ་དཀའ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །མདོ་གང་ལས། བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་པོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོའི་སྒྲ་དང་སྐད་སྣ་ཚོགས་པ་བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོ་གང་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུངས་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་དྲང་དོན་དང་། ཀུན་བརྟགས་མེད་ཅིང་གཞན་དབང་ཡོད་པར་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་ལུང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་དག་གི་དངོས་ཀྱི་དོན་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ཅིང་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དག་གི་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་སྔར་ལུང་དང་རིགས་པས་ལེགས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོ་གང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོ་གང་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་དེ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་གཞན་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཐག་པ་བསྡོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེའ
Chinese
在《圣无尽慧所说经》中也说到：什么是应理经？凡是从经中宣说世俗谛，这就是应理。什么是了义经？凡是从经中为了显现胜义谛而宣说，这就是了义。凡是从经中宣说各种词句和文字，那就是应理。凡是从经中宣说深奥难见、难以理解，那就是了义。凡是从经中，对于无有主宰的“我（藏文：བདག་），梵文天城体：ātman，梵文罗马拟音：ātman，汉语字面意思：我）”和“有情（藏文：སེམས་ཅན་），梵文天城体：sattva，梵文罗马拟音：sattva，汉语字面意思：有情）”和“命（藏文：སྲོག་），梵文天城体：jīva，梵文罗马拟音：jīva，汉语字面意思：命）”和“养育者（藏文：གསོ་བ་པོ་），梵文天城体：poṣaka，梵文罗马拟音：poṣaka，汉语字面意思：养育者）”和“士夫（藏文：སྐྱེས་བུ་），梵文天城体：puruṣa，梵文罗马拟音：puruṣa，汉语字面意思：士夫）”和“补特伽罗（藏文：གང་ཟག་），梵文天城体：pudgala，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：补特伽罗）”和“力生（藏文：ཤེད་ལས་སྐྱེས་），梵文天城体：balaja，梵文罗马拟音：balaja，汉语字面意思：力生）”和“力子（藏文：ཤེད་བུ་），梵文天城体：balin，梵文罗马拟音：balin，汉语字面意思：力子）”和“作者（藏文：བྱེད་པ་པོ་），梵文天城体：kāraka，梵文罗马拟音：kāraka，汉语字面意思：作者）”和“受者（藏文：ཚོར་བ་པོ་），梵文天城体：vedaka，梵文罗马拟音：vedaka，汉语字面意思：受者）”的各种声音和言语，如同有主宰一般宣说，那就是应理。凡是从经中宣说“空性（藏文：སྟོང་པ་ཉིད་），梵文天城体：śūnyatā，梵文罗马拟音：śūnyatā，汉语字面意思：空性）”和“无相（藏文：མཚན་མ་མེད་པ་），梵文天城体：animitta，梵文罗马拟音：animitta，汉语字面意思：无相）”和“无愿（藏文：སྨོན་པ་མེད་པ་），梵文天城体：apraṇihita，梵文罗马拟音：apraṇihita，汉语字面意思：无愿）”和“无作（藏文：མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་），梵文天城体：anabhisaṃskāra，梵文罗马拟音：anabhisaṃskāra，汉语字面意思：无作）”和“无生（藏文：མ་བྱུང་བ་），梵文天城体：anutpāda，梵文罗马拟音：anutpāda，汉语字面意思：无生）”和“不生（藏文：མ་སྐྱེས་པ་），梵文天城体：ajāta，梵文罗马拟音：ajāta，汉语字面意思：不生）”和“无物（藏文：དངོས་པོ་མེད་པ་），梵文天城体：avastu，梵文罗马拟音：avastu，汉语字面意思：无物）”和“无有情（藏文：སེམས་ཅན་མེད་པ་），梵文天城体：asattva，梵文罗马拟音：asattva，汉语字面意思：无有情）”和“无命（藏文：སྲོག་མེད་པ་），梵文天城体：ajīva，梵文罗马拟音：ajīva，汉语字面意思：无命）”和“无补特伽罗（藏文：གང་ཟག་མེད་པ་），梵文天城体：apudgala，梵文罗马拟音：apudgala，汉语字面意思：无补特伽罗）”和“无主宰（藏文：བདག་པོ་མེད་པ་），梵文天城体：anātha，梵文罗马拟音：anātha，汉语字面意思：无主宰）”和“解脱之门（藏文：རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་），梵文天城体：vimokṣa-dvāra，梵文罗马拟音：vimokṣa-dvāra，汉语字面意思：解脱之门）”，那就是了义。如是宣说之故。因此，在《圣解深密经》中说，凡是宣说诸法无自性的经部是应理，而宣说遍计所执不存在而有依他起存在的那些经典也是有密意的，通过此教证可以得知，并且通过理证也可以成立，因为宣说诸法无生的经部的真实意义是没有损害的，因为遮止和断除了诸法从四边产生。而宣说依他起存在的经部的真实意义并不是如其所是成立的，因为依他起以实有成立，先前已经被教证和理证很好地遮止了。因此，凡是经部的直接显示的意义没有被理证损害，那就是了义，而凡是经部直接宣说的被理证损害，那就是应理。其他经中宣说的遍计所执、依他起、圆成实这三种自性，它们的意义是什么呢？譬如，蛇的实物是遍计于绳索的缘起，当执绳索为蛇的时候。
English
In the Sutra Taught by the Noble Inexhaustible Intelligence, it is also said: What is a sutra of interpretable meaning? A sutra from which the conventional truth is spoken, this is interpretable meaning. What is a sutra of definitive meaning? A sutra from which it is spoken for the purpose of manifesting the ultimate truth, this is definitive meaning. A sutra from which various words and letters are spoken, that is interpretable meaning. A sutra from which what is profound, difficult to see, and difficult to comprehend is spoken, that is definitive meaning. A sutra from which the various sounds and words of "self (藏文：བདག་，梵文天城体：ātman，梵文罗马拟音：ātman，汉语字面意思：我)", "sentient being (藏文：སེམས་ཅན་，梵文天城体：sattva，梵文罗马拟音：sattva，汉语字面意思：有情)", "life (藏文：སྲོག་，梵文天城体：jīva，梵文罗马拟音：jīva，汉语字面意思：命)", "nourisher (藏文：གསོ་བ་པོ་，梵文天城体：poṣaka，梵文罗马拟音：poṣaka，汉语字面意思：养育者)", "person (藏文：སྐྱེས་བུ་，梵文天城体：puruṣa，梵文罗马拟音：puruṣa，汉语字面意思：士夫)", "individual (藏文：གང་ཟག་，梵文天城体：pudgala，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：补特伽罗)", "born of strength (藏文：ཤེད་ལས་སྐྱེས་，梵文天城体：balaja，梵文罗马拟音：balaja，汉语字面意思：力生)", "possessor of strength (藏文：ཤེད་བུ་，梵文天城体：balin，梵文罗马拟音：balin，汉语字面意思：力子)", "maker (藏文：བྱེད་པ་པོ་，梵文天城体：kāraka，梵文罗马拟音：kāraka，汉语字面意思：作者)", and "feeler (藏文：ཚོར་བ་པོ་，梵文天城体：vedaka，梵文罗马拟音：vedaka，汉语字面意思：受者)" are spoken as if there were a possessor for what is without a possessor, that is interpretable meaning. A sutra from which emptiness (藏文：སྟོང་པ་ཉིད་，梵文天城体：śūnyatā，梵文罗马拟音：śūnyatā，汉语字面意思：空性), signlessness (藏文：མཚན་མ་མེད་པ་，梵文天城体：animitta，梵文罗马拟音：animitta，汉语字面意思：无相), wishlessness (藏文：སྨོན་པ་མེད་པ་，梵文天城体：apraṇihita，梵文罗马拟音：apraṇihita，汉语字面意思：无愿), non-conceptualization (藏文：མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་，梵文天城体：anabhisaṃskāra，梵文罗马拟音：anabhisaṃskāra，汉语字面意思：无作), unarisen (藏文：མ་བྱུང་བ་，梵文天城体：anutpāda，梵文罗马拟音：anutpāda，汉语字面意思：无生), unborn (藏文：མ་སྐྱེས་པ་，梵文天城体：ajāta，梵文罗马拟音：ajāta，汉语字面意思：不生), non-entity (藏文：དངོས་པོ་མེད་པ་，梵文天城体：avastu，梵文罗马拟音：avastu，汉语字面意思：无物), non-sentient being (藏文：སེམས་ཅན་མེད་པ་，梵文天城体：asattva，梵文罗马拟音：asattva，汉语字面意思：无有情), non-life (藏文：སྲོག་མེད་པ་，梵文天城体：ajīva，梵文罗马拟音：ajīva，汉语字面意思：无命), non-individual (藏文：གང་ཟག་མེད་པ་，梵文天城体：apudgala，梵文罗马拟音：apudgala，汉语字面意思：无补特伽罗), non-possessor (藏文：བདག་པོ་མེད་པ་，梵文天城体：anātha，梵文罗马拟音：anātha，汉语字面意思：无主宰), and the doors of liberation (藏文：རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་，梵文天城体：vimokṣa-dvāra，梵文罗马拟音：vimokṣa-dvāra，汉语字面意思：解脱之门) are spoken, that is definitive meaning. Therefore, in the Noble Saṃdhinirmocana Sūtra, it says that the sutras that teach all phenomena as without inherent existence are interpretable, and those that teach that the imagined does not exist but the dependent does are also intentional. This scripture can be known by this very statement, and it can also be established by reasoning, because there is no harm to the actual meaning of the sutras that teach that all phenomena are unborn, because they prevent and stop all phenomena from arising from the four extremes. The actual meaning of the sutras that teach that the dependent exists is not established as it is, because the dependent is established as substantial, which has already been well prevented by scripture and reasoning. Therefore, whatever sutra's directly stated meaning is not harmed by reasoning is definitive meaning, and whatever sutra's directly stated meaning is harmed by reasoning is called interpretable meaning. What is the meaning of the three natures of the imagined, the dependent, and the perfectly established, which are spoken in other sutras? For example, the object of a snake is imagined in dependence on the condition of a coiled rope, when one grasps the rope as a snake.