Tibetan
མིན་ན། །གཞན་དངོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་ན། རྐྱེན་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་གང་ལ་ལྟོས་ནས་མིག་སོགས་གཞན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ལ་གཞན་པས་སྐྱེ་བའང་མེད་དོ། །རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མ་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེ་དག་ལ་མི་ལྟོས་པས་མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མྱུ་གུའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་ན་ས་བོན་མྱུ་གུ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་དང་ཉེར་སྦས་ལྟ་བུ་དུས་མཉམ་པ་དག་ཁོ་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་ན། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ནི་དེ་ལྟར་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་བསྙད་དུ་མེད་པས་གཞན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དག་དངོས་སུ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་དེས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཡང་བྱ་བ་མེད་དེ། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་ལ་ཡང་བྱ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱ་བ་མེད་དེ། སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མེད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད་པས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འདི་མི་རིགས་ཏེ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །གང་ཚེ་བྱ་བ་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་བྱ་བ་མེད་དེ། བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པས་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་མེད་ན་རྐྱེན་རྣམས་ཉིད་དངོས་པོའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྐྱེན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་ལྡན་ཡོད་འོན་ཏེ་ན། །རྐང་པ་སྔ་མའི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྦྱར་ཞིང་། འོན་ཏེ་ན་ཞེས་པ་ངེས་བཟུང་སྟེ། དོན་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འོན་ཏེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་འདི་ཅི་ཞིག་དགོས། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ཡིན་ཞིང་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་བས་ན། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྐྱེན་ཞེས་གྲགས། །ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་དེ་སྲིད་དུ། །འདི་དག་རྐྱེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དེའི་རྐྱེན་ཞེས་གྲགས་ན། ཇི་སྲིད་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དེའི་རྐྱེན་མིན་པ་ཇི་ལྟར་མིན་ཏེ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་མ་ལས་ཏིལ་མར་བཞིན་དུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་དུ་རྟོག་ན་འདི་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་གྲང་། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །རྣམ་ཤེས་སོགས་འབྲས་བུ་མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་ན་གང་གི་
Chinese
如果不是这样，那么其他的实物是不存在的。如果苗芽等果实的实物，在眼睛等自己的实物，因缘火热等状态时不存在，那么从因缘中产生的其他实物这种说法是不存在的。像这样，果实眼睛等实物依赖于因缘火热等，才被称作其他的实物。果实眼睛等自己的实物，在因缘火热等状态时是不存在的缘故。因为什么缘故是这样呢？因此，因缘火热等依赖于什么，眼睛等才会变成其他的实物呢？不会变成其他的实物。因此，在因缘中没有其他的实物，也没有从其他产生的。它们的自性，即种子等因缘的自己的体性，在没有转变的状态时是不存在的。如果存在，那么不依赖于它们，就会导致苗芽无因的过失。因此，在种子的状态时，如果没有苗芽自己的实物，那么种子就不是苗芽以外的实物。像慈氏菩萨和近藏菩萨那样，只有同时存在的事物才会互相依赖而变成其他，种子和苗芽不是那样同时存在的缘故。因此，因为无法称作其他，所以说从其他产生是不合理的。第二种情况是，如果眼睛和颜色等因缘不是直接产生识，而是成办识产生的行为，并且行为与因缘相合，那么它就会产生识。行为与因缘相合是不存在的。如果行为存在，那么它与因缘相合就会产生识，但是行为是不存在的。因为在识已经产生、没有产生和正在产生的时候，都不可能有行为。像这样，对于已经产生的识来说，没有行为，因为已经产生的事物不可能再次产生。对于没有产生的识来说，也没有产生的行为，因为说没有产生的事物正在产生是不合理的。对于正在产生的识来说，也是不可能的，因为除了已经产生的和没有产生的之外，没有正在产生的识。因此，因为行为与因缘相合是不存在的，所以从它产生是不合理的。如果因
English
If not, then other entities do not exist. If the entity of the sprout and other fruits, the entity of the self such as the eye, does not exist in the state of conditions such as heat, then the term 'other entity' from the conditions does not exist. Like this, the fruit, the entity of the eye and so on, depends on the conditions such as heat, and is called the other entity. The fruit, the entity of the self such as the eye, does not exist in the state of conditions such as heat. Because of what reason is it like that? Therefore, what do the conditions such as heat depend on, so that the eye and so on become other entities? They do not become other entities. Therefore, there is no other entity in the conditions, and there is no arising from others. Their nature, that is, the own nature of the conditions such as seeds, does not exist in the state of not being transformed. If it exists, then not relying on them would lead to the fault of the sprout being without cause. Therefore, if there is no entity of the sprout itself in the state of the seed, then the seed is not an entity other than the sprout. Like Maitreya and Near Hidden, only things that exist simultaneously depend on each other and become other, but the seed and the sprout are not like that because they do not exist simultaneously. Therefore, because it cannot be called other, it is unreasonable to say that it arises from others. The second case is, if the conditions such as the eye and color are not directly the cause of the arising of consciousness, but accomplish the action of the arising of consciousness, and the action is combined with the conditions, then it will cause the consciousness to arise. Action combined with conditions does not exist. If action exists, then it combined with conditions will cause consciousness to arise, but action does not exist. Because there can be no action in the consciousness that has already arisen, has not arisen, and is arising. Like this, for the consciousness that has already arisen, there is no action, because what has already arisen cannot arise again. For the consciousness that has not arisen, there is also no action of arising, because it is unreasonable to say that what has not arisen is arising. For the consciousness that is arising, it is also impossible, because there is no consciousness that is arising other than what has already arisen and has not arisen. Therefore, because action combined with conditions does not exist, it is unreasonable to arise from it. If the
Chinese
如果说从不具足因缘的作业中产生，这不合理，因为不具足因缘就没有作业。当作业不具足因缘时，就没有不具足因缘的作业，因为作业依赖于因缘，没有因缘就会变成无因。第三，如果那样没有作业，那么因缘本身就会变成事物的生起者吗？没有作业就不存在因缘。当没有作业时，不具足作业的因缘本身也不是因缘，因为只有具足产生果的作业才被称为因缘。如果只有具足作业的因缘才是生起者，那么，具足作业存在，或者不存在？这里也加上前面的偈颂。 “或者”是确定的意思，意思是，按照前面所说的道理，当没有作业时，不存在具足作业的因缘，或者说就是那个意思。因此，具足作业的因缘不是生起者。如果对因缘具足作业与不具足作业的细致分析有什么必要呢？如果说依靠眼等因缘，产生了识等，所以眼等是因缘，而识等是从那些产生的。因为依靠这些而产生，所以这些被称为因缘。只要不产生，在那之前，这些怎么不是因缘呢？如果说依靠眼等这些，产生了识，所以眼等这些被称为识的因缘。只要果识不产生，那么眼等这些怎么不是它的因缘呢？会变成不是因缘，因为因缘的名称是相对于果的产生而安立的。就像从沙子里榨不出油一样，也不应该从不是因缘的东西中产生。另外，如果认为眼等是识的因缘，那么是认为它存在还是不存在呢？两种情况都不合理。在不存在或存在的情况下，因缘是不合理的。如果不存在，会成为什么的因缘呢？如果存在，因缘做什么呢？对于识等果不存在或存在的情况，眼等也不是产生它的因缘，如果果不存在，会成为什么的
English
If it is said that it arises from actions that do not possess conditions, this is unreasonable, because without possessing conditions, there is no action. When an action does not possess conditions, there is no action that does not possess conditions, because action depends on conditions and becomes causeless without them. Thirdly, if there is no action in that way, then do the conditions themselves become the generators of things? Without action, there is no condition. When there is no action, that which does not possess action is not itself a condition, because the term 'condition' is applied to that which possesses the action of producing a result. If only the condition that possesses action is the generator, then does the possession of action exist, or not? Here, too, add the previous verse. 'Or' is a definitive term, meaning that, according to the manner described above, when there is no action, the condition that possesses action does not exist, or that is precisely the meaning. Therefore, the condition that possesses action is not the generator. If so, what is the need for this detailed analysis of whether a condition possesses action or not? If it is said that, relying on conditions such as the eye, consciousness and so forth arise, so the eye and so forth are conditions, and consciousness and so forth arise from those. Because they arise relying on these, therefore these are called conditions. As long as it does not arise, until then, how are these not conditions? If it is said that, relying on these such as the eye, consciousness arises, so these such as the eye are called the conditions of consciousness. As long as the result, consciousness, does not arise, then how are these such as the eye not its conditions? They would become not conditions, because the name of condition is applied relative to the arising of the result. Just as oil cannot be extracted from sand, it is not reasonable for it to arise from something that is not a condition. Furthermore, if one considers the eye and so forth to be the condition of consciousness, does one consider it to be existent or non-existent? Neither case is reasonable. In the case of non-existence or existence, a condition is not reasonable. If it is non-existent, what would it be the condition of? If it is existent, what does the condition do? In the case of the result, such as consciousness, being non-existent or existent, the eye and so forth are not reasonable as the condition that generates it, for if the result is non-existent, what would it be the condition of?