Tibetan
ལྟས་པས། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ནམ་མཁའ་ལ་འཆངས་པའམ། ཕྲུ་བ་སྟོང་པར་ལག་པ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། མཚན་ཉིད་འགགས་པ་མེད་པར་གསལ་ལེ་བ། ཧྲིག་གེ་བ། ཏ་ལེ་བ་གཅིག་གདའ་བ། དེ་ཉིད་ཐ་དད་དམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་རིག་ཀ་སྟོང་པ། སྟོང་པ་ཀ་ (༢༨༧)གསལ་རིག་ཏུ་ཏ་ལེ་བ་དེ་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟུང་འཇུག་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདི་ཡིན་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་ཅིང་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ལ། དང་པོའི་སེམས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། རང་བཞིན་གནས་པའི་རིགས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ། སེམས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། འདི་བླ་མ་གདམས་ངག་ཆེ་བའམ། སློབ་མ་ཤེས་རབ་ཆེ་ནས་བྱས་པ་མིན་གྱིས། ཁོ་རང་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པ། དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། དེ་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པ། དེ་རང་ངོ་རང་གིས་རྗེན་གཅེར་ཤེས་པ་འདི་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། སེམས་ངོ་ཤེས་པ། སྒོམ་སྐྱེས་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། མདོར་ (༢༨༨)ན་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་རང་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་ཡེ་ནས་གནས་ན། འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེས་ན། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཞལ་ནས། རང་སེམས་ཆོས་སྐུ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་ཀྱང་། ཉེ་དྲགས་ནས་ངོ་མ་ཤེས། རང་ལ་ཤར་ཡང་ཟབ་དྲགས་ནས་ངོས་མ་ཟིན། དྲན་པས་ཆོག་ཀྱང་སླ་བྲགས་ནས་ཡིད་མ་ཆེས། སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཤར་ཡང་བཟང་དྲགས་ནས་བློར་མ་ཤོང་པའི་སྐྱོན་བཞིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་སོ། །དེ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ་ནི། དང་པོ་ནི་རང་སེམས་ཆོས་སྐུ་དང་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད། དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད། འདུག་པ་ལ་མཐོ་དམན་མེད་ཀྱང་། མིག་བཞིན་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ལ་རྟེན་ནས། ཁོ་རང་གི་ཁོ་རང་ཡུལ་མེད་དུ་རང་ངོ་ཤེས་ཙ་ན་ངོ་ཤེས། ཆོས་སྐུ་དེ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་རེ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་ (༢༨༩)དུ་མེད། དཔེ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་པར་མི་ནུས། ཕྱོགས་འཛིན་ཅན་གྱི་བློས་མི་རྟོགས་པས། ཟབ་དྲགས་ནས་ངོས་མ་ཟིན་པ་སྟེ། ངོས་མ་ཟིན་པའི་རྐྱེན་རྣམ་རྟོག་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་ལན་པ་ལ། བླ་མའི་བརྡ་ཐབས་རང་བབས་རྣམ་པ་ག
Chinese
观察后，形状和颜色等所有执着都已脱离的空性，那是无生之性。然而，那空性并非如同空无一物的虚空，或者将手伸入空洞的葫芦中一般，而是特征不灭，清晰明亮，坦然存在。如果认为它是不同的，那也不是，明觉即是空性，空性（287）即是明觉，坦然存在的那个本体二者无别，是双运。对于无法执着于“这就是它”，并且超出思维范畴的那个，有最初的心，庸常的意识，如来藏，自性安住的种姓，法界，一切法的法性，佛的意趣，心性的本来面目等等名称。这不是上师传授了伟大的口诀，或者弟子具有极大的智慧才能做到的，而是它自己本来就那样存在着。那与生俱来的，那不认识的，就是俱生无明。那自己赤裸裸地认识自己的，就是俱生智慧，自生智慧，无分别智慧，认识心性，生起禅定等等名称。总而言之（288），是具有二种清净的法身自然显现。那么，如果自心本来就安住于法身，为何还会流转于轮回呢？智慧空行母说道：自心与法身虽然不分离，但因为太近了所以不认识，虽然在自己身上显现，但因为太深奥了所以无法辨认，仅仅忆念就足够了，但因为太容易了所以不相信，三身虽然在自己身上显现，但因为太好了所以无法容纳于心中，因为这四个过失而流转于轮回。从这四个过失中解脱出来的方法是：首先，自心与法身在本体上没有好坏之分，在时间上没有先后之分，在安住上没有高低之分，虽然像眼睛一样不认识，但依靠上师的加持，自己认识自己，在无所缘中认识自性时就能认识。法身没有形状和颜色等任何一方的成立，无法用语言和文字等表达（289），无法用任何比喻来表示，无法用具有分别执着的思维来理解，所以是因为太深奥了而无法辨认。无法辨认的原因是被分别念无明的遮蔽所阻碍，对此，上师的指示方法自然而然地
English
Having looked, that empty nature, free from all conceptions of shape, color, etc., is unborn. However, that emptiness is not like clinging to an empty sky, or putting a hand into an empty gourd, but is clear and bright without the cessation of characteristics, existing plainly. If you think it is different, it is not, clarity is emptiness, emptiness (287) is clarity, that plain essence is indivisible, it is union. For that which cannot be conceived as "this is it" in one direction, and which is beyond the realm of thought, there are names such as the original mind, ordinary consciousness, the essence of the Thus-Gone One, the lineage of inherent nature, the realm of phenomena, the nature of all phenomena, the intention of the Buddha, the inherent state of mind, and so on. This is not done by a lama giving great instructions, or by a student having great wisdom, but it exists that way from the beginning. That which is co-emergent, that which is not recognized, is co-emergent ignorance. That which recognizes its own face nakedly is co-emergent wisdom, self-arisen wisdom, non-conceptual wisdom, recognizing the nature of mind, arising meditation, and so on. In short (288), it is the self-arising of the Dharmakaya with two purities. Now, if one's own mind abides as the Dharmakaya from the beginning, what is the reason for wandering in samsara? The wisdom dakini said: Although one's own mind is inseparable from the Dharmakaya, it is not recognized because it is too close. Although it arises in oneself, it is not recognized because it is too profound. It is enough to remember, but it is not believed because it is too easy. Although the three kayas arise in oneself, they are not contained in the mind because they are too good. One wanders in samsara because of these four faults. The way to be liberated from these four faults is: First, one's own mind and the Dharmakaya have no good or bad in essence, no before or after in time, and no high or low in abiding. Although it is not recognized like the eyes, relying on the blessing of the lama, one recognizes oneself, and one recognizes when one recognizes one's own nature in the absence of an object. That Dharmakaya is not established in any one direction, such as shape and color, and cannot be expressed (289) by words and letters, etc. It cannot be represented by any example, and cannot be understood by a mind with partiality. Therefore, it is not recognized because it is too profound. The reason for not recognizing is that it is covered by the obscuration of conceptual ignorance. To this, the lama's instructions naturally
Tibetan
སུམ་ལ་རྟེན་ནས་དེ་བྲལ་ཙ་ན། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་དུ་འཆར་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ཤར་ན་ངོས་ཟིན། འོ་ན་ལན་གཅིག་ངོ་ཤེས་པ་དང་། ངོས་ཟིན་པས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་དགོས་པ་ལ། མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ལས་འདི་ཉིད་ཆོས་སྐུར་བཤད་པས་ཡིད་ཆེས། དེ་ལྟར་ངོས་ཟིན་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་རང་སེམས་ཆོས་སྐུ་འདི་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་ལོགས་ནས་མི་འཚོལ་བས་བློར་ཤོང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་བཞི་རང་གྲོལ་ལོ། །མདོར་ན་རང་སེམས་གསལ་སྟོང་ཡུལ་མེད་དུ་ཏ་ལེ་བའི་འདི་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རང་ངོ་རང་གིས་ཤེས་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ (༢༩༠)ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསལ་སྟོང་ཡུལ་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ཐག་ཆོད་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཡུལ་མེད་དུ་ལྷང་ངེ་བ་དེ་ལྟ་བ་སྟེ། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། དེའི་ངང་ལས་མ་ཤོར་བར་དྲན་ཙམ་མ་ཡེངས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་བསྒོམ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བསྒོམ་པ། དེ་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་འབྲལ་བ་དེ་སྤྱོད་པ། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་འཁོར་འདས་ལམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས། དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་དེ་སྐུ་གསུམ་རང་ཤར་བ་དེ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །དངོས་གཞིའི་ཚད་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་རང་ཤར། བརྟན་པའི་ཚད་ཉིན་མཚན་དང་མཉམ་རྗེས་མེད་པའོ། །ཡང་རང་བབས་ལ་བཞག་སྟེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་སྐུད་པ་འཁེལ་བ་བཞིན། སེམས་སྒྲིམས་ཏེ་བསྒོམ་འདོད་གཉེན་པོའི་བློར་སོང་ན། ཕྱག་ཆེན་གཉེན་པོ་རྩ་བྲལ་ཡིན་པས་མི་བཏུབ། ལྷོད་ནས་འཁྲུལ་པ་རང་རྒྱུད་པར་སོང་ (༢༩༡)ན་ཕྱག་ཆེན་འཁྲུལ་པ་གཞི་ཐོག་ནས་སྤངས་པ་ཡིན་པས་མི་བཏུབ་པས་མ་བཅོས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་བཞག་པས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པ། སྟོན་མ་དབྱར་གྱི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ལྟས་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། མེད་དམ་བྱས་ན་གསལ་ལ་དྭངས་པར་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ཡོད་དམ་བྱས་ན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། མེད་དམ་བྱས་ན་གསལ་ཞིང་དྭངས་པའི་ངོ་བོར་གནས། དེ་ལྟར་ཡོད་མེད་ལས་གྲོལ་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའམ། ཟབ་པ་ཞེས་པ་ལས་བརྗོད་དུ་མ་བཏུབ་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས། དེ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་ཕྱོགས་མེད། དེས་ན་ཕྱག་ཆེན་ཕྱོགས་མེད་གཅིག་ཡིན་པ་ལ། མུ་སྟེགས་པས་མུས་ལོང་ལ་མར་མེ་བསྟན་པ་བཞིན། རྟག་ (༢༩༢)ཆད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དུ་བཏགས། ནང་
Chinese
依赖于三者而从中解脱之时，觉性智慧自然显现是法性。那显现时就认识它。那么，仅仅一次认识和认识到就足够了吗？不是的，对此需要确信。经、续、窍诀中说此即是法身，因此要确信。像这样认识并确信的自心法身，不要从其他地方寻找另外的佛，要牢记在心。这样，四种过失自然解脱。总之，自心光明空性无处，这由上师指示。自己认识自己的面目，就是认识了。（290）像这样，在光明空性无处中生起决断的定解，无处而朗然，那就是见，是证悟实相的智慧。不从那状态中走失，仅仅忆念，仅仅不散乱，除此之外没有其他要修的，那就是修。所有行为都不离那状态，那就是行。那显现出来是暂时的果。在那之上获得稳固，轮回涅槃道的一切法都与那成为一体，远离取舍，那就是三身自然显现，那是究竟的果。正行的量是显现空性无别，不作意而自然显现。稳固的量是日夜平等，没有先后。再次安住在自然状态中，例如婆罗门纺线一样。如果过于用力，心思紧绷，想要修习成为对治之念，大手印对治从根本上断绝，因此不行。如果松懈，散乱成为自相续，（291）大手印散乱从基础上断绝，因此不行，所以安住在不造作的自然状态中。像这样安住，觉性明亮而没有执取，会生起像秋季晴朗的天空一样。看着天空，颜色等任何事物都没有成立。说没有吗，却明亮而清澈地存在着。同样，看着心，说有吗，颜色等任何事物都没有成立。说没有吗，却安住在明亮清澈的体性中。像这样从有无中解脱，是不可思议的，或者说是无法用语言表达的甚深。而且，心的显现没有方向，因此，与那分离的自性也没有方向。因此，大手印是无方唯一的，但外道徒如给盲人展示灯火一样，（292）颠倒地执着于常断。内
English
When relying on the three and separating from them, the nature of awareness and wisdom naturally arises as the dharma. When it arises, recognize it. Then, is it enough to recognize and realize it once? No, you need to have faith in it. The sutras, tantras, and pith instructions say that this is the Dharmakaya, so have faith. Like this, the Dharmakaya of your own mind, which you have recognized and have faith in, do not seek another Buddha elsewhere, keep it in mind. In this way, the four faults are naturally liberated. In short, the luminosity and emptiness of your own mind, which is without a place, is what the lama points out. If you recognize your own face, that is recognition. (290) Like this, the decisive certainty that arises in the luminosity and emptiness without a place, which is clear and distinct without a place, that is the view, the wisdom that realizes the nature of reality. Without losing that state, just remembering, just not being distracted, there is nothing else to meditate on, that is meditation. All activities are inseparable from that state, that is action. That which manifests is the temporary result. Having gained stability in that, all the dharmas of samsara and nirvana become one with it, free from acceptance and rejection, that is the spontaneous arising of the three kayas, that is the ultimate result. The measure of the main practice is that appearance and emptiness are inseparable, naturally arising without mental fabrication. The measure of stability is that day and night are equal, without before or after. Again, rest in the natural state, like a Brahmin spinning thread. If you are too tight, your mind is tense, and you want to meditate with an antidote, the antidote of Mahamudra is cut off from the root, so it won't work. If you are loose, and distraction becomes your own continuum, (291) the distraction of Mahamudra is abandoned from the ground, so it won't work, so rest in the uncorrected natural state. Resting like this, awareness is clear and without grasping, like the clear autumn sky. Looking at the sky, nothing like color is established anywhere. If you say it is not there, it exists clearly and purely. Similarly, looking at the mind, if you say it is there, nothing like color is established anywhere. If you say it is not there, it abides in the nature of clarity and purity. Like this, being liberated from existence and non-existence is inconceivable, or too profound to be expressed in words. Moreover, the appearances of the mind have no direction, therefore, the nature that is separate from that also has no direction. Therefore, Mahamudra is the one without direction, but the tirthikas, like showing a lamp to a blind man, (292) perversely cling to permanence and annihilation. Inner