Tibetan
(༣༤༧)༔སངས་རྒྱས་བཞུགས༔ གཞན་ནས་སངས་རྒྱས་བསྟན་དུ་མེད༔ ཅེས་པའོ༔ དེ་ཡང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད༔ རྣམ་པ་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བས༔ རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྐུ་རང་བྱུང་བས་དེ་ཉིད་གཞན་ནས་བཙལ་མ་དགོས་པའོ༔ རྡོ་རྗེ་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་གིས་མི་བསྐྱོད་པས༔ རིག་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མི་འགྱུར་བའི་སྐུར་བྱུང་བའོ༔ ཡང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལས་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་ཏེ༔ ཡོན་ཏན་གྱི་འཕེལ་སྒོ་དཔག་མེད་བྱུང་བས༔ རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དུ་རང་བྱུང་བའོ༔ ཡང་རིག་པའི་གསལ་ཆ་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་པར་སྣང་བས༔ སྣང་བ་མཐའ་ཡས་འོད་དཔག་མེད་དུ་རང་ཤར་བའོ༔ ཡང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་ལ༔ དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འགྲུབ་ངེས་ན༔ དོན་ཡོད་གྲུབ་པར་རང་བྱུང་བའོ༔ དེ་ལྟར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་གཞན་ནས་བཙལ་ཞིང་བསྒོམ་དུ་མེད་དེ༔ ཚི་ཆད་པའི་ནད་དང་བྲལ་བའོ༔ ཡང་རང་གི་སེམས་ཉིད་རིགས་ལྔར་འབྱུང་སྟེ༔ རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རྩལ་འགག་མེད་གཤེགས་ (༣༤༨)ཤིང་ཐིམ་པས་ན༔ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡིན་ལ༔ དེའི་ངོ་བོ་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྱུར་བས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ༔ དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་རྫོགས་སུ་གནས་པས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཡིན་ལ༔ དེའི་ངོ་བོ་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་པདྨའི་རིགས་སོ༔ ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ལས་སུ་འདུག་པས་ལས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱའོ༔ དེ་ཡང་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཡང་གནས་ཏེ་ཆོས་སྤྱོད་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ༔ གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་ལས་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་གསལ་བས་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ དེ་ཡང་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ༔ ཡེ་ནས་རང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ༔ ཆོས་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ རང་རིག་པ་ཉིད་འོད་ལྔར་ཡང་བྱུང་ཏེ༔ རིག་པ་ (༣༤༩)༔ཉིད་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་མ་གོས་པས་དཀར་པོ་ལྟར་ཡང་སྣང་ངོ་༔ ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་སེར་པོ་ལྟར་ཡང་སྣང་ངོ་༔ ཐམས་ཅད་རིག་པ་དབང་དུ་འདུས་པས་དམར་པོ་ལྟར་ཡང་སྣང་ངོ་༔ རྩོལ་བ་ལས་འདས་པས་ལྗང་གུའོ༔ སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་མཐིང་ག་ལྟར་ཤར་བའོ༔ རིག་པ་ཉིད་རླུང་ལྔར་ཡང་འབྱུང་སྟེ༔ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲོད་འབེབས་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ༔ འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་སྲོག་འཛིན་པས་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ངོ་༔ དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པར་འབྱེད་པས་ན་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་ངོ་༔ འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་༔ འཁོར་བའི་སྲེག་བཅད་ནས་མྱ་ངན་འདས་པའི་སར་འཕེན་པས་ན་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ༔ རིག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ལྔར་ཡང་གནས་ཏེ༔ འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གཞིར་གྱུར་པ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ༔ རང་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་འདས་པས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ༔ དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་བྱུང་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ (༣༥༠)ཤེས་རབ་བོ༔ དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པས་ན་སྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ༔ འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པས་ན་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས་པའོ༔ དེ་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་པས་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ༔ དེ་ཡང་ངོ་བོའི་ཆ་ལ་སྐུར་གནས་པ་མཉམ་གཞག་གི་དུས་ན་ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ༔ མཉམ་རྗེས་གཉིས་མེད་དུས་ན་ལོངས་སྐུའོ༔ རྗེས་ཀྱི་དུས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ༔ རང་བཞིན་འོད་དུ་གསལ་བས་གཞི་ལ་རང་གསལ་དུ་གནས་ཏེ༔ རྟགས་སྒྲོན་མ་ལ་གསལ་བའོ༔ ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པའོ༔ དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གནས་པས་སངས་རྒྱས་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ༔ རང་སེམས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ༔ ༈ ༔ད་ནི་བཞི་པ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གནས་བཀང་ན་གནས་བསྟན་པ་ནི༔ དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་གནས་ཏེ༔ ཞི་བའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་གནས་སོ༔ དེ་ཡང་།།།ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞེས་པ་ནི༔ ཕྲ་ཞིང་ (༣༥༡)༔རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་ལ༔ སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་ལ་ཞེས་པ་ཉམས་ལེན་ཕྲ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དགོངས་པའོ༔ དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྐུ་རུ་གནས་པ་བུམ་སྐུ་ལྟ་བུའོ༔ རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པ་ནི་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟ་བུའོ༔ ཐུགས་རྗེ་ཟེར་དུ་གནས་པས་སྒྲོན་མའི་གོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ༔ དེའི་ཞར་ལ་མ་རིག་པ་དང་༔ ཉོན་མོངས་པ་དང་༔ ལས་དང་བག་ཆགས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་སྟོབས་བྱས་ནས་གློ་བ་ན་གནས་པའོ༔ ༈ ད་ནི་ལྔ་པ་དེ་ལྟར་གནས་
Chinese
（347）༔佛陀安住༔ 从他处无有佛陀可示现༔ 此之谓也༔ 又是觉性之智慧本身༔ 显现为觉性智慧于彼境故༔ 故普照身自生，无需从他处寻觅也༔ 金刚者，乃觉性之体性不变，且不为分别念所动摇故༔ 觉性即显现为金刚不变之身也༔ 又从觉性之智慧本身，生起增长之显现等等༔ 无量功德增长之门生起故༔ 自生为珍宝生源也༔ 又觉性之明分显现为无量光芒故༔ 自显现为无量光无量光佛也༔ 又觉性智慧本身存在于智慧之体性中༔ 若修持彼，定能成就故༔ 自生为义成办也༔ 如是，大圆满瑜伽士无需从他处寻觅并修持本尊天神༔ 远离词句断绝之疾病也༔ 又自心显现为五部，即༔ 觉性于无生之法界中，力用无碍而逝（348）且融入故༔ 是如来部也༔ 其体性不为因缘所变故，是金刚部也༔ 彼处一切功德皆自圆满而住故，是珍宝部也༔ 其体性不为过患所染故，是莲花部也༔ 一切皆为觉性之幻化事业故，称为事业部也༔ 又觉性本身亦安住于五智中，即法行与自性等༔ 一切有形之物皆从觉性之性中显现故，是如镜之智也༔ 种种法于法性无生之界中平等故，是平等性智也༔ 从彼之性中，功德之分不杂乱而各自显现故，是妙观察智也༔ 彼亦无需勤作而修成༔ 本来即自明任运而住故，是成所作智也༔ 彼一切亦非他异༔ 法性于空性中一味故，是法界体性智也༔ 自觉性本身亦显现为五光，即༔ 觉性（349）༔本身不为业与烦恼所染故，亦显现为白色༔ 为功德圆满故，亦显现为黄色༔ 一切皆为觉性所摄持故，亦显现为红色༔ 超离勤作故，为绿色
English
(347)༔ Buddha Abides༔ There is no Buddha to be shown from elsewhere༔ This is what it means༔ Moreover, it is the very wisdom of awareness༔ Because the wisdom of awareness appears in that very realm of forms༔ Therefore, the self-born Samantabhadra does not need to be sought from elsewhere༔ Vajra is the unchanging essence of awareness, and it is not moved by conceptual thoughts༔ Awareness itself appears as the unchanging body of Vajra༔ Furthermore, from that very wisdom of awareness, appearances of increase and development arise, and so on༔ Because immeasurable qualities and doors of increase arise༔ It is self-born as Ratnasambhava༔ Moreover, because the clarity of awareness appears as limitless rays of light༔ The Infinite Light, Amitabha, arises spontaneously༔ Furthermore, awareness-wisdom itself exists in the essence of wisdom༔ If one practices it, one will surely achieve it༔ Therefore, it is self-born as Amoghasiddhi༔ Thus, a Dzogchen yogi does not need to seek and meditate on a Yidam deity from elsewhere༔ It is free from the disease of broken words༔ Moreover, one's own mind arises as five families, namely༔ Because awareness effortlessly departs and dissolves into the unborn realm of reality (348)༔ It is the Tathagata family༔ Because its essence does not change due to conditions, it is the Vajra family༔ Because all qualities dwell there as self-perfected, it is the Ratna family༔ Because its essence is not tainted by faults, it is the Padma family༔ Because everything is the activity of the magical display of awareness, it is called the Karma family༔ Furthermore, awareness itself also abides in the five wisdoms, namely Dharma practice and one's own characteristics༔ Because all forms are clear from the nature of awareness, it is mirror-like wisdom༔ Because various phenomena are equal in the unborn realm of reality, it is the wisdom of equality༔ From that very nature, the aspects of qualities are distinct and clear, it is discriminating wisdom༔ Furthermore, it does not need to be accomplished through effort༔ Because it is naturally clear and spontaneously present from the beginning, it is accomplishing wisdom༔ All of that is not different༔ Because the nature of reality is of one taste in emptiness, it is the wisdom of the Dharmadhatu༔ Self-awareness itself also appears as five lights, namely༔ Awareness (349)༔ itself is not tainted by karma and afflictions, so it also appears as white༔ Because qualities are perfected, it also appears as yellow༔ Because everything is gathered under the power of awareness, it also appears as red༔ Because it is beyond effort, it is green
Chinese
哦！虽然显现为多种多样，但本体没有改变，所以显现为蓝色。觉性本身也显现为五种气：为了降下觉性智慧的热量，称为与火同行的气；执持轮回和涅槃的一切生命，是命根气；区分根、境和颜色等，是清浊分离气；遍布轮回和涅槃的一切，是遍行气；从轮回中斩断燃烧，投向寂灭之地，所以称为无有慈悲的业气。觉性本身也安住于五种智慧：成为轮回和涅槃一切的根源，是无分别的智慧；不离自明觉性的状态，是摄集的智慧；成为一切的本体，是遍布的（350）智慧；它依靠智慧的气，觉性在空中运行，所以是生起的智慧；斩断轮回和涅槃二者的增益，所以安住于斩断增益的智慧。如此，因为觉性之外没有其他，所以称为自生智慧。它在本体的方面安住于身，在等持的时候是法身；在等持和后得无二的时候是报身；在后得的时候是化身。自性光明，所以在基位上自明而住，在灯的征相上显现。慈悲的部分安住于智慧。如此，因为安住于一切的基础，所以不需要寻找佛，这是自心本来是佛的理由。༈ 现在第四，如果觉性的智慧充满处所，那么指示处所：它安住在身体中间的觉性宝贵宫殿中，寂静的身像油菜籽那么大，在眼睛能及的距离安住。也就是说，油菜籽那么大，是从微小（351）难以理解的方面安立的；眼睛能及的距离，是指依靠微细的修持，而证悟广大的智慧显现。它在本体方面安住于身，如同瓶身；自性安住于光明，如同瓶中的灯；慈悲安住于光芒，所以灯的孔隙不被阻碍而显现。同时，无明、烦恼、业和习气以及分别念等，也被业气所增强，而安住在肺部。༈ 现在第五，如此安住
English
O! Although appearing in various ways, its essence remains unchanged, so it appears as blue. Awareness itself also arises as the five winds: To bring down the warmth of awareness-wisdom, it is called the wind that accompanies fire; holding the life of all of samsara and nirvana, it is the life-sustaining wind; distinguishing between faculties, objects, and colors, etc., it is the wind that separates the pure and impure; pervading all of samsara and nirvana, it is the pervasive wind; cutting off the burning of samsara and throwing it into the place of cessation, it is called the merciless karma wind. Awareness itself also abides in the five wisdoms: Being the source of all of samsara and nirvana, it is the non-discriminating wisdom; not departing from the state of self-awareness, it is the gathering wisdom; becoming the essence of all of them, it is the pervasive (350) wisdom; relying on the wind of wisdom, awareness moves in the sky, so it is the generating wisdom; cutting off the imputations of both samsara and nirvana, so it abides in the wisdom that cuts off imputations. Thus, because there is nothing other than awareness itself, it is called self-born wisdom. It abides in the aspect of essence as the body, at the time of equipoise it is the Dharmakaya itself; at the time of non-duality of equipoise and post-equipoise it is the Sambhogakaya; at the time of post-equipoise it is the Nirmanakaya. Its nature is clear as light, so it abides self-luminous on the ground, appearing in the sign of the lamp. The aspect of compassion abides in wisdom. Thus, because it abides as the basis of all, there is no need to seek the Buddha, this is the reason why one's own mind is originally Buddha. ༈ Now fourth, if the wisdom of awareness fills the place, then the place is indicated: It abides in the precious palace of citta in the middle of the body, the peaceful body is as small as a mustard seed, abiding at a distance that the eyes can reach. That is to say, as small as a mustard seed, is established from the aspect of being subtle (351) and difficult to understand; the distance that the eyes can reach, refers to relying on subtle practice, and realizing the vast appearance of wisdom. It abides in the aspect of essence as the body, like a vase; its nature abides as light, like a lamp inside a vase; compassion abides as rays, so the opening of the lamp is not obstructed and appears clearly. At the same time, ignorance, afflictions, karma and habitual tendencies, and conceptual thoughts, etc., are also strengthened by the karma wind, and abide in the lungs. ༈ Now fifth, thus abiding